týsdagur 17. mars 1987síða 14

Siba 14 * tíðindablaðið Ljóta andlitið hjá doping Avdúkingin hjá týska landsliðsmálmanninum í fótbólti Tony Schumach- er, um at tað eisini í fót- bólti — og enntá í týsku bundesligaini — finst doping av spælarum, er vorðið avvist við for- argilsi. Men nú fær Toni Schu- macher stuðul frá fót- bóltsveteraninum Paul Breitner, sum hevur spælt 48 landsdystir fyri Týsk- land, og sum til 1983 var liðskipari hjá FC Bayern Miinchen. — Trupulleikin doping er nú eina ferð tema fyri allar í bundesligaini, sigur hann. — Antin taka teir professionellu dopingar- evni, ella merkja teir tað hjá mótspælarunum. Øll eru greið yvir tað. — Tað verður tosað nógv í bundesligaini. Fyrst og fremst í byrjanini'av kappingarår- inum verður tosað nógv miilum leikararnar, ser- liga teir nýggju. Hvussu nógv verður nýtt av dop- ing í teirra gamla felag og hvussu nógv verður hildið sum rimiligt i ti nýggja felagnum. — Tað er heilt burtur- við at fasthaida, at doping ikki fer fram. <Stimuler- andi> evni í fótbólti eru eins vanlig og í eðrum itrottargreinum. Tad, at spurningurin um doping vekur so stóran áhuga, er ti at almenningurin ikki er fyri- reikadur upp å eitt tilikt tema. Høvdu vit fyrr verið eitt sindur meira opin og reiðilig, høvdu vit ikki handa trupulleikan nú, sigur Paul Breitner í eini samreðu við Der Spiegel. Maradona kannaður tríggjar ferðir Paul Breitner vísir til nakrar «yvirraskandi» vesturtyskar fótbóltssigr- ar, sum kunnu vera åvirk- air av at spælararnir eru »padir», men eisini i italienskum fótbólti er ti- fyrikomið. 1964 gjerdi fotbolts rið Bologne nógv bils 3 at vinna Torino 1 sum er sera nog Nú ger italska fótbólts- samgongan regluligar dopingkanningar. Altjóða fótbóltssamgongan FIFA innferdi tvey ár seinni, sum tann fyrsta altjóða ítróttasamgongan, dop- ingroyndir = og hevur higartil avdúkað tríggjar syndarar. — Í Mexico í 1986 kost- aðu dopingkanningarnar tvær miljónir frankar, sigur sveitsiski FIFA- skrivarin, Guido Tognoni. — Diego Maradona varð kannaður tríggjar ferðir, men hann kom igjøgnum royndina hverja ferð 100 súkklarar deyðir Doping er ein gamal trupulleiki. Longu fyri 100 árum síðani góvu teir undir kappriding sínum egnu hestum stimbrandi evni og hestunum hjá mótsteðumonnunum sovi- evni. Venjarin hjá maraton- olympiadu-vinnaranum Thomas Hick lovprísaði í 1904 stryknin við eggja- hvíta og cognac sum <sigurs-resept>, ið ikki kundi svíkja. Fyrsta deyðsoffrið fyri doping var bretin Linton, sum í 1886, ella fyri gott 100 árum síðani, doyði undir eini kappsúkkling í Fraklandi. Hann datt av súkkluni. Serkenir halda í dag, at einir 100 súkklarar eru deyðir orsakað av einari skjótari sproytu ella tí teir rópa «dynamit». Ikki fyrr enn bretin Tom Simpson í 1967 datt deyður av súkkluni or- sakað doping undir Tour de France við Mont Ventoux, byrjaði UCI at gera dopingkanningar. — Súkkluítrótturin er ein stórur narko-marknað- ur. klagaði fyrrverandi OL-vinnarin Daniel Morelon í 1986. Tour- læknin dr. Dumas kalladi eisini tann fleiri ferðir avdúkaða týskaran Rudi Alting fyri «eitt rullandi apotek» Altjóða olympiska nevndin IOC gjerdi fyrstu ferð royndir við ítrótt fólk í frælsum itrotti Donike professari, sum er tann doping-kannarin, ið hevur havt mest hepni. Millum teirra, ið kapp- ast í frælsum ítrótti og kannararnar er komin stór kapping. Ítróttarfólkini tóku anabolika, sum gjørdi vaddarnar sterkari, men neyvan kundi hetta avdúkast, áðrenn ítróttar- fólkini slúktu evni við mannligum kynshormon- um testoteron, sum styrk- ir veddarnar og sum í longri tíð ikki kundi upp- dagast av vísindafólki Síðani kom tað saman við kofein á dopingarlistan Róligir skjótarar Skjótarar nýttu <«puls- dempandi» betablokkar inntil <urin-royndir> av- dúkaðu tað. Undir HB í nýmótans fimm-kampi uppdagaði Manfred Donike eitt <erstatnings- narkotika». Evni við Hydroxysmersýru hevdu gjørt puls og nervar rólig- ari undir skjótingini. 15 fimm-kamp iðkarar vórðu avdúkaðir, harimillum tann sovjettiski Anatolij Starosin. Kubanskir boksarar nyttu pinuminkandi evni ímóti sløgunum frå mót- stødumonnunum. Ímeðan «manipulera» fólk, id íðka frælsan ítrótt við somatotropin, eitt vakstrarhormon, sum fyribils er eins ringt at avdúka sum blóðdoping, sum gevur sterri <út- haldinheit>. Amerikansku súkklar- arnir reypaðu í 1984 av at teir, takkað verið blóð- doping, vunnu gullmerki í Olympisku leikunum. Av teimum 285 finsku luttakarunum á summar- olympiaduni frá 1976 til 1984 vísti tað seg at 71 vóru dopaðir. Undir teimum pan- amerikansku leikunum í 1983 í Carracas vórðu 19 atletikfólk avdúkað. 13 amerikansk ítróttafólk fóru heim áðrenn kapp- ingina, tá tey frættu um kanningina At doping er heilsu- skaðiligt er ávíst, m.a. við at anabolika-yvirdosis vísir seg at vera krabba- meinsframkallandi. Wien- er-dopingserfreðingurin, Ludwig Prokop, profess- ari, hevur upplýst, at hann kennir 70 doping deyðsoffur, men at talið er nógv sterri Fyri at minka um mis- nýtsluna heldur sveitsarin Tognoni, at ein eigur at innfera kanning umframt meldingar. Men tann bretska amatøritrottarsamgongan hevur eisini innført, at ikki fráboðað kanning eisini verður gjerd. Tað sama hevur altjóða rógvisamgongan gjørt. Rógvarar frå Sovjet og Eysturtysklandi halda seg to uttanfyri. Hvussu ikki-fråsagdar dopingroyndir hava roynst, visti seg i 1986 i Belgia, sum annars er ein- ast landið, ið hevur við- tikið eina antidopinglóg. Tann medisinska deild- in hjá belgisku kriminal- løgregluni avdúkaði undir óvæntaðum vitjanum 8 itrottarfolk. Try av teim- um vóru professionellir fótbóltsspælarar í FC Beringen. (Frítt eftir Aktuelt og Der Spiegel - sj) HONDA lakárust garanti Harald Schumacher Nr. 32 — 17. mars 1987