leygardagur 9. mai 1987síða 4

Síða 4 …… esse heuði verið besta loysnin, og hesum arbeiðir lands- stýrið við nú, sigur Vilhelm Johannesen, maður, sum ikki skilir, hví arbeiðstakarar stóra orku í landsstýris- leggja so at eftirlonar- grunnur verður skipaður — Eg dugi ikki at skilja hví arbeiðstakararnir nú undir sáttmálasamráð- ingunum leggja so stóran dent á ein eftirlønargrunn, sigur Vilhelm Johannesen, landsstýrismaður í ar- beiðsmarknaðarmálum. Rætt er tað, at nógv hevur verið tosað um at tað er neyðugt at avmarka nýtsluna, og at landsstýr- ið hevur framt ávís avmarkandi tiltek. Fer ein partur av lenini í ein eftir- lenargrunn, er hetta ein avmarking av nýtsluni í sær sjálvum, men tað mugu fyrst og fremst verða teir politisku myndugleikarnir, sum hava áhuga í at henda avmarkingin verður framd, sigur Vilhelm Jo- hannesen, sum ikki skilir hví eitt felag sum arbeiðs- takararnir skulu gera hetta til nakran týðandi spurning nú. Rættast var at fáa ein felagsgrunn, og hesin eigur at verða skipaður við lóg, sigur Vilhelm Jo- hannesen. Hesin eftirlønargrunnur eigur at vera fyri ell tíma- lent og fiskimenn og onnur, sum ikki hava aðra eftirlen enn fólkapensión- ina. Endamálið við einum Felags eftirlónargrunnur fyri allar løntakarar tílíkum grunni er, at øll verða javnstillað. ll gjalda úr aftur grunninum í mun til lenina og fáa eins stóra upphædd úr aftur grunninum sum eftirløn, sigur landsstýrismaðurin, sum ikki heldur tað vera beint at hvert felag hevur sín grunn. Um Havnar Arbeiðsmannafelag so hevur sín serliga grunn við umframt, verða teir sjálvir um, sigur Vilhelm Johannesen. Um eina góða viku fer Vilhelm Johannesen, landsstýrismaður, saman við embætisfólki til Dan- markar at kanna ymiskar spurningar á —arbeids- - marknadarøkinum. Talan er serliga um trygdar- grunn, eftirlønargrunn og fastlønarskipan fyri fólk i fiskiidnadinum. Viðvíkjandi trygdar- grunninum hevur lands- stýrið broytt lógina, soleiðis at grunnurin nú eisini umfatar fólk, sum arbeiða á fiskavirkjum. Hendan grunnin umsit- ur Lenjavningargrunn- urin, sum krevur inn tríggjar krónur fyri hvert Mótparturin vil hava arbeiðsófrið — Vit lata okkum ikki trýsta, sigur FA í hesi frágreiðing síni til limirnar 9. apríl legði FA sítt sam- ráðingaruppskot um nýggjan sáttmála fyri Føroya Arbeiðsgevara- feiag. Næsti fundur var avtalaður 21. apríl, og ikki fyrr enn tá kom mótupp- skotið frá FAG. T.v.s., at teir hevdu umleið 14 dagar at viðgera okkara uppskot, áðrenn teir sjálv- ir legdu nakað fram. Tað sama var í 1985. Tá vóru teir heldur ikki so frægir at koma við nekrum mót- uppskoti beinanvegin. Hetta er ómanslig manna- gongd at viðgera upp- skotið frá mótpartinum í fleiri dagar, áðrenn teir sjálvir leggja nakað fram. Mótuppskotið frá FAG er stórt sæð tað sama sum í 1985, við tí broyting, at Nr. 52 — 9. mai 1987 tonsið. Somu upphædd leggur landsstýrið í grunnin. Um fiskavirki fer av knóranum, rindar grunnurin 90% av tí, sum mist verður. Bæði til fiski- før, manningar og arbeiðs- fólk á landi. Eisini er ein grunnur, sum umfatar tey tíma- lentu, sum ikki arbeiða á fiskavirkjum. Hvar hesin grunnur skal umsitast ella hvussu, er ikki avgjørt enn, og tað fer landsstýris- maðurin at kanna eftir hvussu tílíkur grunnur verður skipaður í t.d. Dan- mark. M.a. skal landsstýr- ismaðurin hava fund við ATP-húsið í Danmark um hendan spurning. Arbeiðsmarknaðar- pensión Vilhelm Johannesen fer eisini at kunna seg um hvussu arbeiðsmarknaðar- pensiónin virkar í Dan- mark. Hár er lógin um ATP galdandi, men hendan skipanin gevur ikki nóg mikið. Tí verður í Danmark arbeitt við at gera nýggja skipan helst eftir svenskari fyri- nú krevja teir, at øll yvir tíð skal minkast prosentum. Vert er at við 1 minnast til, at yvirtíðar- satsurin ikki er hækkaður síðan 1969, t.v.s. í 18 ár Hetta krevur nú mót- partur okkara broytt til tað verra. Saman um tikið kann sigast, at uppskotið hjá FAG setir okkum nógv ár aftur í tíðina við- víkjandi sáttmálanum. So har hevur ikki verið so nógv at tosað um. Eftirlenargrunnurin, ið Havnar Arbeiðsmannafe- lag gekk við til í 1985, spekir nú aftur. Tá ætlaði Feroya Arbeiðsgevara- felag at trýsta henda grunn niður yvir limir FAs. Tað vildu vit ikki ganga við til upp á nakran máta, tí í samráðingar- uppskotinum hevdu vit einki ynski um eftirlonar- grunn. Hvussu tær samráðingarnar endaðu, er ellum kunnugt. Nú hava vit aftur sitið dag eftir dag á samráð- ingarfundi, úrslitaleyst. Heldur ikki tey málini, ið ikki kosta krónur og oyru, hava vit kunnað tosað um. Vit kenna tað sum at verða hildin fyri tað turra gjøldur av mótpartinum. Tað er einki uttan tíðar- mynd. Tí er eisini ætlanin at fara til Sveríkis at kanna hesi viðurskifti, sigur Vil- helm Johannesen. Fastlønarskipan Á ferðini í Danmark fer landsstýrismaðurin i arbeiðsmarknaðarmálum eisini at kanna hvussu ein fastlenarskipan fyri fólk í fiskiidnadinum kann skipast — ella rættari, hvussu danir hava borið seg at. Vilhelm Johannesen sigur, at hann fer at seta eina nevnd at savna upp- lýsingar og gera uppskot, sum síðani skulu hava spilla at byrja so langa tíð, iðrenn sáttmálin er úti, at samráðast. Vit ivast í, at allir eru samdir nevndini í FAG í at virða okkum so lítið. Men ikki nóg mikið við tí. Fleiri dagar áðrenn sáttmálin var úti, frættu vit gjøgnum fjelmiðl- arnar, at flakavirkini góv- ust við at taka ímóti fiski. Bátarnir vórðu lagdir, so hvert sum teir komu inn. Upp á tann mátan boðaði mótpartur okkara frá, at verkfall fór at verða, og tað fyrireikaðu teir seg til. So er at spyrja, hvat skulu vit vænta okkum, og hvussu skal ein sátt- máli gerast undir slíkum umsteðum, tá mótpartur okkara leggur upp til ó- semju og órógvar samráð- ingarnar? Tað skilst, at FAG fór ikki til samráð- ingarborðið við tí fyri eyga at fáa nýggjan sátt- mála. Men spurningurin er, hvat FAG væntar at vinna við at skapa ófrið á arbeiðsmarknaðinum. Tað tykist okkum eisini arbeiðsgevarar við logið, at tað fyrsta, ar- beiðsgevararnir aftur hesa ferð løgdu út við, var eftir- lenargrunnurin. | Henda grunn vildu teir trýsta eina politiska viðgerð áðrenn tey verða legd fram. Umframt hesa nevnd hevur landsstyrismadurin hugsað sær at heita á part- arnar á arbeiðsmarknaðin- um um at skipa eitt ráð- gevandi umboðsráð, sum hendan nevndin kallar inn av og á undir arbeiðinum. tór.- niður yvir allar arbeiðar arnar uttan fyri Havnina so hetta má geva mótpart okkara onkran fyrimun,t í ikki plaga arbeiðsger ararnir at vísa umsorgan fyri tí arbeiðandi fjeldini. Feroya Arbeiðsgevara- felag hevur fert fram, at teir vilja hava líka len aftur í landinum. Grund geving teirra er, at limir- nir i Havnar Arbeiðs- mannafelag gjalda eitt prosent í eftirlonargrunn, meðan limirnir í FA fáa ta upphæddina útgoldna sum len. Hetta er púra burtur við, tí fyri tað fyrsta eru lønaritreidsl- urnar hjá arbeiðsgevar- unum tær somu, uttan mun til um gjaldast skal í grunn ella ikki. Haraftur- at hevur Havnar Arbeiðs- mannafelag sjálvt valt at fáa pengarnar goldnar í grunn í staðin fyri sum vit at fáa teir útgoldnar. Tað er nógv fyri, at ar- beiðsgevararnir úti um landið skulu trýstast av tí avtalu, sum Havnar Ar- beiðsmannafelag og arbeiðsgevararnir í Havn hava gjørt um eftirlønar- grunn. FA fer ikki at lata avtaluna millum part- Framhald á síðu 7