týsdagur 12. mai 1987síða 20

Dagstovnafelagið bjóðar Tórshavnar Býráð samstarv Hóskveldið 9.4. skipaði Dagstovnafelagið fyri limafundi, har umboð fyri býráðið og landsstýrið vóru boðin við, fyri at av- greiða ymisk ivamál við- víkjandi dagstovnaspurn- inginum, og har almennu umboðini fingu hevi at hoyra og viðgera tankar okkara um henda spurning. Heri Kragesteen legði fyri vegna ein arbeiðsbólk í dagstovnafelagnum. Hvat vil dagstovna- felagið Dagstovnafelagið legði dent á við hesum fundi at geva fólkavaldu umboð- unum og myndugleikun- um hevi at hoyra, hvenn terv foreldur við bernum hava fyri góðum og mennandi uppalingar- meguleikum, eisini uttan- fyri heimið, umframt at hoyra hvat vit hava av viðmerkingum til steðuna við vantandi dagstovna- plássum. Og endamálið við fundinum var sjálv- sagt eisini at geva polit- isku umboðunum hevi at leggja síni sjónarmið fram og at vera við til at av- klára ymisk ivamál. Tað er einki loyndarmál, at spurningurin um, hvat vit gera við bernini bæði undir og í skúlaaldri, er viðkvæmur. Soleiðis hevur nógv orðaskifti verið um, m.a. hverji sløg av dagstovnum eru fræg- asta loysnin, og hverji kvalitets krev, ið kunnu og eiga at verða sett til teir. Lat tað verða sagt beinanvegin, so ongin mis- skiljing er meguligt. Dag- stovnafelagið er eitt felag av foreldrum, sum ynskja, at bern teirra fáa góðar upplivingar- og menn- ingarmeguleikar, eisini uttanfyri heimið, og sum meina, at bernini ikki bert eru foreldranna, men eisini ein felags ábyrgd, ein kommunalur/landspolit- iskur spurningur. Sum foreldur ynska vit at varð- veita meguleikan at ar- beiða uttanfyri heimið, ikki bert tí tað er neyðugt, men eisini tí at tað gevur kvinnum og monnum meguleikar og avbjóð- ingar sum eru týdn- ingarmiklar. Eisini halda vit sum foreldur, at bernini hava fyri neyðuni at vera saman við eðrum bernum og eðrum vaksn- um undir tryggum og av- bjóðandi umsteðum, og síggja vit tí dagstovnin sum eitt stað og eitt peda- gogiskt tilboð, sum bern- ini og heimini í dagsins Tórshavn ikki kunnu vera fyriuttan. Seguliga sæð er tað eitt nýtt fyribrigdi, at bernini bert eru foreldranna. Fara vit nakað aftur í tíðina, hoyrdu bernini heima í bygdini og í grannalag- num. Hesir partar hoyrdu saman, og tey vaksnu, ið har vóru, ikki bert for- eldrini, hevdu eyguni við børnunum, um okkurt skuldi borið á. Í dag er so nógv eðrvísi, men tann tryggleiki og tað innihald sum grannalegini fyrr góvu bernum, halda vit er verdur at halda um, og endurskapa. Tí er tað hugaligt, at býráðið í sínum útbyggingarætlan- um skilir týdningin av hesum. So vítt so gott. Sum flest øllum foreldr- um kunnugt, eru dagstovnatilboðini ikki nóg nógv í tali til, at ell tey sum hava brúk fyri teimum kunnu fáa bernini passað, meðan tey eru til arbeiðis, ella um tey ikki vóru til arbeiðis, so at bernini fingu aðrar av- bjóðingar enn bert tær heimligu. Men útbygg- ingarætlanir eru gjerdar, og stovnur og grannalags- hús eru á veg. Bíðilistin Vit hava kannað, hvussu útlitini eru fyri at ollum, sum tervar tað, stendur eitt pláss í boði um ikki alt ov leingi, og eru vit komin fram til hesi tel, sum vísa eina aðra mynd enn tey, ið býráðsmeirilutin ferir fram í samband við álitið um barnaansing og frítíð- arvirksemi. Mynd 1. og umbyggja verandi hús. Men hvat við bíðilistan- um? Hálvdagspláss Út frá áliti býráðsins frá 1985 vita vit, at ætlanin er at hava fleiri hálvdags- pláss og tann vegin minka um bíðilistan. Hesa loysn halda vit vera vánaliga og eisini órealistiska, og Barnatalið í áliti býráðsins í 1985 (0-7 ár)... 1399 Barnatalið pr. februar 1987 (0-7år, bæði Íroknað)....... ee... ee oo: r.... 1679 Tal av dagstovnaplássum (heil, hálv, dagrøkt og B-36 hús íroknað) ..............-.-. 750 A er ereerrenenennanaer ener= 500 Tørvurin (tað sama sum dekningsgradur) ....... 1250 T.v.s. at umroknað til % må dekningsgradurin vera um 75%. Barnatalið í okkara útrokning er gjørt eftir teimum krevum um pláss v.m., sum higartil hava verið galdandi fyri dagstovnar. pláss Norðasta Horn ....................e..2 20 40 Dj.íGeilsgotu .......... 2,000 erne rer 112 Undir Brenni......... seere 40 Millum Gilja ............ een rss rr re 40 1 grannalagshús .......-..…0s0r2rHrerer er HAr 40 Samlað tal av plåssum (tey verandi íroknað).....1000 Triggjar tær fyrstu byggiætlaninar eru samb. býráðnum klárar um års- skiftið 88/89, tann sein- asta er óviss. Um vit rokna við, at um helvtin (dekningsgradur um 50%) fer av bíðilistanum og líka nógv koma inn (og er hetta lágt mett smb. tervin omanfyri fyri deknings- gradi uppá 75%) koma vit fram til, at um 270 bern koma at standa á bíðilista, hóast allar ætlaðar út- byggingar vóru gjøgnumførdar í morgin. Og myndin verður tann sama í 1990, um ikki okkurt hendir. Sjálvsagt eru vit fegin um at útbygging er í gongd, og at tað tykist sum um býráðið hevur skilt ta neyð nógv foreldur eru í, og er positivt yvir fyri uppskotum frá for- eldrum um m.a. at keypa byggja vit meting okkara á upplýsingar frá stovns- leiðarum, foreldrum, sentralu uppskrivingini og viðtal við 10 tey sterstu arbeiðsplássini í Havnini. Spurningur okk- ara her er, um býráðið hó- ast hesar metingar heldur fast um ætlaðu hálvdags- plássini? Um so er, hver er grundgeving býráðsins? Reglugerð fyri dagstovnar? Vit halda, at neyðugt er við fleiri skjótum loysnum, t.d. at seta bygg- ingina av ætlaðu stovn- unum fyrr í gongd, men vit vilja eisini vísa á meguleika, at hóskandi hús verða keypt og gjørd til kommunalan/sjálveig- andi stovn eftir galdandi reglum (í samsvar við paragr. 32 í barnaforsorg- Nr. 53 — 12. maí 1987 stødd Her kemur so næsta ivamálið: 2) Hver reglugerð er í arlógini um barnatal o.likn.). veruleikanum galdandi fyri rakstur og góðkenn- ing av dagstovnum, um ikki reglugerðin hjá sosial- stýrinum/almannastov- uni? Hevur kommunan sínar reglur, og landið nakrar aðrar, og kann eitt býráð/bygdarráð gera sínar egnu reglur? b) Er býráðið sinnað til — saman við foreldrum og pedagogum — at finna og rigga hús til, um so er, á hverjum grundarlagi? Dagrøktin Foreldur og børn kunnu vera ymisk, og ti er dag- røktin ikki bert at meta sum neyðloysn, men sum varandi loysn, og er ti neyðugt at hon verður út- bygd sum ein liður í royndunum at loysa akutta tervin fyri dag- stovnaplássum. Men bæði foreldur og dagrektar- mammur eru ónegdar við ta reglugerð, sum er gald- andi fyri hetta ekið, her verður hugsað bæði um løn, tal av børnum og fak- ligan arbeiðsligan stuðul til dagrektina, t.d. um henni skuldi borist frá. Foreldur í dagstovnafelag- num eru sinnað at finna betri loysnir hesum við- víkjandi saman við býráð- num. Frítíðartilboð- frítíðarheim Sum nevnt í brævinum vit sendu innbodnu gest- unum sansar eisini at á eðrum økjum enn hjá børnum undir skúlaaldri. Vit hugsa her serliga um tey 7 10 ára gomlu bernini ta tíðina tey ikki eru í skúla. Sambært kanningum gjerdar í 1982 og 85 eru um 60% av for- eldrunum at skúlabern- um, sum ynskja, at bernini høvdu fjølbroytt frítíðartilboð undir trygg um umsteðum í boði. Í Dagstovnafelagnum hava vit tosað um at keypi hús og brúkt hús, sum býráðið eigur, til frítíðartilboð til yngstu næmingarnar í skúlanum. Er býráðið sinnað at koma á tal við okkum um hesi viður- skifti og finna haldgóðar loysnir? Samanumtikið Tey evni og teir spurning- ar, sum ferdir eru fram higartil, eru kanska ikki soleiðis at loysa, serliga tí at vit — og væntandi eisini myndugleikarnir — ikki eru áhugað fyri vána- ligum fyribilsloysnum, t.v.s. loysnum sum ikki í minsta lagi lúka verandi treytir fyri innrætting og skipan av dagstovrum (barnaforsorgarlógin). Men vit í Dagstovna- felagnum eru sjálvsagt til reiðar at arbeiða saman við býráði og fakfólkum, við tí endamáli at gera Havnina í framtíðini til eitt stað, sum í sterri mun eisini er fyri bernini. Aftaná framleguna var orðið frítt. Vit skulu ikki fara út í æsir við ellum tí, ið varð nevnt, men nevna tær týdningarmestu niðursteðurnar, t.v.s. svarini upp å beinleidis spurningar okkara. Um- boðini fyri býráðið vóru øll mett, men landsstýris- umboðið fekk ikki komið. Tí vera tað nakrir spurn- ingar, sum ikki kundu svarast. Orðaskifti og nidurstøda Nógv varð tosað um bíði- listan, men semja var um, at bíðilistin ikki kundi verða góðtikin í tí stedd hann var. Annars við- merkti Poul Michelsen, at talið 40 í sambandi við grannalagshúsini var ov Á Lee eN ME