leygardagur 16. mai 1987síða 6

Argjavegur 26, 3800 Argir HETTA var temaið í sjónvarps- sending javnaðarfloksins undan legtingsvalinum. TEIR, sum søgdu nei, vóru teir gomlu føroysku kapitalistarnir, ið livdu eftir einum fult liberalum systemi. Brúktu sína makt, høvdu háls- og hondsrætt yvir arbeið- andi fólkinum. Teir avgjørdu dag- ligdagin hjá fólki. Teir avgjørdu, um lønin skuldi útgjaldast ella rennast skuldi við kontra-bókini ella keypast skuldi her og har. Ja, summir gjørdu sína egnu pen- ingaskipan. SUM árini eru gingin, eru teir gomlu liberalistarnir, teir gomlu kapitaleigararnir í samfelagnum farnir i søguna. Ein trúði eisini, at kravið um at umsita pening hjá ødrum eisini var farið í søguna, og at tann rætturin bert lá hjá teim- um politisku myndugleikunum, ið verða demokratiskt valdir, í minsta lagi fjórða hvort ár. MEN so tykist ikki at vera. Í DAG hava vit nakrar sokallaðar liberalistar, ið byrja at páberópa sær rætt at fortelja einum løn- móttakara, hvat hann skal nýta sín pening til. Um teir droyma um at koma aftur til gamlar tíðir, hvar ið avgerast skuldi frá arbeiðs- gevarans síðu, at hendan krónan skuldi har og handan skal der, ja, tað vita vit ikki, men her má gerast greitt, at hetta er ein farin tíð. EIN sokallað kapitalistma í dag, ella liberalisma, sum tað eisini eitur, er ofta eitt spæl — eitt landskassabetalt spæl tí ein stórur partur av hesum sokallaðu liberalistum situr í veruleikanum sum fordeilari av almennum pen- ingi. Í HESUM landi er demokrati og ein og hver, ið fær løn útgoldna, eigur at fáa hann útgoldnan uttan ávísan »klausul« frá nøkrum privatpersóni. HAVNAR Arbeiðsmannafelag hevur í fleiri ár arbeitt fyri at fáa ein eftirlgnargrunn, tað hevur verið teirra ynski. Teir gingu inn fyri tí og teir hava fingið ein grunn. Ábyrgdarblaðstjóri: Útgevari: Jan Miller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Bladféik: Uppseting: Prent: Pif Sosialurin STARVSMANNAFELAGID hevur f fleiri år arbeitt fyri somu hug- sjónum, og teir hava eisini fingið sín grunn. ARBEIDARAFELØGINI runt landið hava ikki viljað havt sin pening í slíkan grunn, og hava ongantíð kravt arbeiðsgevaran eftir at fáa hendan pening tann vegin. HVUSSU í Harrans navni arbeiðs- gevararnir eru komnir upp á tann tankan, at nú skulu teir ráða fyri einari bundnari uppsparing hjá lægstlønta klassa í landinum, tað skulu Gudarnir vita. TANN politiska hugsanin hevur altíð verið, at um ein bundin upp- sparing skal verða framd, so skal hon verða framd av demokratiskt valda løgtinginum, og við tí meiri- luta, ið nú situr, skal hon verða frá ti ovara inntøkuendanum. TAD kann aldri vera hugsandi, at ein stjórn vid ti stavnhaldi kann ganga við til, at lægstlønti stættur flandinum fær ålagt tvungna upp- sparing av Føroya Arbeidsgevara- felag, sum i roynd og veru um- boðar eini 30 - 40% av arbeiðs- plássunum í landinum, meðan kommunur og tað almenna um- boða restina. Taka vit so alla stuðulsskipan o.s.fr. til flakavirkir uppí, so eru tað ógvuliga fá rein liberal arbeiðspláss í hesum landi. NEI, samanumtikið so eiga allir partar at gera sær greitt, at í hesum landi er demokrati. Havnar Arbeiðsmannafelag og Starvsmannafelagið hava valt ein veg at fara við teirra lønarhækk- ingum og skal tað verða ynskt teimum eydnu við teirra tiltaki — tað er óivað gott tiltak. Hini verkamannafelggini runt landið hava valt sína kós, og tað kann ikki vera beint at lata ein evarska lítlan minniluta í hesum landi fyri- skriva, hvat stórir partar av Føroya fólki skal nýta sin súrt- vunna pening til. NEI, sum stødan er, eiga báðir teir stríðandi partarnir at taka seg saman og við samráðingum finna fram til, hvussu nógv lønarut- gjaldið pr. tíma skal verða fyri gjørt arbeiði. So einfalt er hatta. T.A. Tann, sum fekk hevi til at hoyra reðurnar, sum vórðu hildnar í Havn 1. mai, fekk ta fatan, at ver- andi samgonga undir leið- slu javnaðarfloksins bert hevur verið til ógagns fyri verkafólkið í Ábreiðslurnar vóru harðar og tíverri eisini persón- ligar. Tá ið navngivnir persónar verða umreddir og víst verður til persón- ar, sum kunna lokaliser- ast, uttan at teir kunnu verja seg, og tá ein dregur teirra persónligu viður- skifti inn í eina maireðu, tá dettur burtur týdning- urin av slíkum haldi. Ein 1. mai dagur skal brúkast til at gera vart við teir = skeivleikar, sum uttan iva eru framdir av myndugleikunum í hesum føri meirilutanum á Før- oya Legtingi. At tað verður funnist at er rætt, men at tann van- ligi arbeiðsgevarin als ikki varð nevndur í hesum rødum við einum orði var mær ovboðið. Men tað er kanska so, at vanligur arbeiðsgevari kanska ikki er til longur. Í staðin vóru tað politikkarnir sum fingu koyrilin. At ábreiðslurnar verða settar fram er rætt og rímuligt, men persónligt briksl hoyrir ikki heima í reðum ein slíkan dag. Tað hoyrdi als ongastaðni heima, og tað loysir ongar trupul- leikar. Tað er rætt, at ein meiri- luti á Feroya Legtingi hevur sett inntekulógir í gildi, sum hava minkað um keypiorkuna, men hver var orsøkin til, at hetta varð gjørt? Hyggja vit at teimum tiltøkum, bæði fiskiskip, farmaskip og gassskip, sum vórðu bygd undir tí borgarliga stýrinum frá 1980 til 84 og sum í dag eru í eini slíkari neyð, at ein etast við — kann eg spyrja hver orsekin er? Fyrst, at tað stýrið, sum sat, endaði við tveimum statsviðurkendum grann- skoðarum sum leiðarum og somu persónar vóru eisini ráðgevar hjá teim- um, sum skipini bygdu, og tó mistu teir heilt jørdfor- bindilsið. Teir lótu byggja og keypa uttan, at yvirliv- ingarmeguleikarnir vóru kannaðir. Veðhald og stuðul vóru latin, uttan at pengar vóru tekir. Grunn- arnir vóru tómir, og nú koma so avleiðingarnar av hesum politikki. Veksilin, sum varð útskrivaður av borgarliga landsstýrinum við Feroya fólki sum veð- Feroyum. | haldara, er fallin til gjald- ingar. Teir, sum veksilin hava skrivað eru teir,sum hann áttu, eru ikki ferir fyri at gjalda, men tann feroyska verkamanna- fjøldin, sum varð veðhald- ari, má nú gjalda. Enn einaferð mugu lág- inntøkurnar bleða fyri borgarliga alternativi- num, og henda sega er ikki liðug enn. Hetta áttu arbeiðaraumboðini eisini at tikið við, tá tey so harð- liga brúka koyrilin. Eitt er ellum rætthugs- andi greitt, at tá veðhald eru givin, so má gjaldast. At låginntøkurnar verða harðast raktar, er greitt. Tær hava ongi global- partabrev og heldur ongar statsviðurkendar grann- skoðarar at hjálpa sær. Teirra inntekur eru krys- tallklárar og tola dagsins ljós. Teir, sum soleiðis hava verið við og havt ábyrgdina av hesi vanluk- ku, teir vóru ikki hóvaðir at halda fram. Teir vistu, at hetta vildi koma og nú vaska teir hendur og tey, sum umboða verkamanna- fjóldina hava longu gloymt, hver ábyrgdina hevur av hesum inntøkulégum og teirra avleiðingum. Í sambandi við 1. maí er tó at viðmerkja, at tað eru hend tiltek, sum eru til frama fyri verkamanna- fjøldina. Frítíðarlenin varð hækkað, frítíðin longd og tað mest positiva var nú, at pengarnir skuldu gjaldast til arbeið- arafeløgini, ístaðin fyri til arbeiðsgevaran. Hetta varð harðliga mótmælt av teimum borgrligu í løg- tinginum, men framt av meirilutanum. Hetta var eitt positivt tiltak. Tað er rætt, at verka- fólkið og tey láglentu eru illa fyri, og tað skal sjálv- andi betast um, og sjálv- andi skulu umboðini fyri verkafeløgini í skriving og tlu gera vart vid møgu- ligar skeivleikar, men tað gerst ikki bara við nega- tivum kritikki — ein kri- tikkur, sum ikki hoyrdist, meðan borgarligur meiri- lutu sat í Tinganesi. Ein borgarligur meiriluti, sum broytti prístalið meðan arbeiðaraumboðini tagdu. Henda 1. mai var að so tann eini polittiski flokk- urin, sum fekk koyrilin, og tað av sínum egnu. Tað stendur skrivað, at tann, sum elskar son sín, hartar hann, og tað er kanska so í hesum feri. Tað var ikki beint at umreða stórar eykainntøkur hjá nærum navngivnum persóni, tá tað ikki er so. Inntøkurnar eur ikki veruleiki, og tá so ikki er, tá talar ein ikki satt, og tað er als ikki kristiligt at bera fram ósannindi. Tá fellur trú- verdigheitin heilt burt, og tað kann ikki vera ætlan- im. Tað er rætt, at tað er máað burtur av lívsgrund- arlagnum, men sammeta vit við viðurskiftini hjá okkum við onnur lond, mugu vit sanna, eisini fyri timalønt, liggja vit í ti ovara endanum, og tann tryggleikin má varðveit- ast. Og tað er hann. Sjálvt við inntekulógunum. Men tað er tíverri altíð onkur, sum kemur illa fyri, hann varð eisini gloymdur henda 1. mai, sjálvt um tað er honum fyri at takka at vit hava tað so gott, sum vit nú einaferð hava tað í Føroyum. Tað eru okkara pensionistar, teir sum legdu grundarlagið undir samfelagi okkara, og nú teir skulu til at liva av síni fólkapensión, tá ber ikki til. Hon er ov lítil samanborið við livifótin hjá okkum eðrum. Pensio- nistarnir eru tey, sum eru ringast fyri, og sum harð- ast vóru rakt. Hetta var ikki umrett 1. mai, men hetta fer hesin við koyri- linum bardi flokkurin at beta um. Tað er eisini at finnast at, men atfinning- arnar skulu kunna tola dagsins ljós. Sverre Midjord Dagrøkt frå kl. 8 - 16 søkist beinanvegin til 7 mánaða gamlan drong. TIf.1 1820/arb. - Heima tlf. 1 7561