hósdagur 18. juni 1987síða 10

Síða 10 tíðindablaðið MBF-fundurin á Strondum: Eigur brekað fostur rættin til lívið? Hesin spurningur var vidgjørdur av lærdum og ólærdum á limafundi hjá Meginfelagi teirra brek- aðu í Feroyum seinasta sunnudag í bygdarhúsin- um á Strondum. Á skránni vóru millum annað evni sum fosturkanningar, flutning av heilavevnaði, ráðgeving í samband við fosturvatnsroyndir g nógv annað. YÝvir eitt hundrað limir og áhugað óru á fundinum, sum var hugaverdur og væl- vdnaður Fundarstjóri ir Katrin Dahl August Wang, sinnis- ukralækni, helt fyrilest- ir um fosturkanningar flutning av heilavevnadi g handfaring av ílegum danir nevna »genmanipulation«). Au- gust umrøddi eisini spurn ngin um nær fostrið er ein versónur. Onkur vildi kanska hildið, at mannalív var mannalív frá byrjan av, men í eyma og kenslu- borna spurninginum um fosturtekur, tykjast vís- ndamenninir vera komnir til ta niðursteðu, at fostrið ikki er persónur fyrr enn tað hevur livað í 28 vikur Reint juridiskt er svarið púra greitt: fostrið er non-persønur teir 7 fyrstu mánaðirnar, tað liv- Ti vidgjørdi August Wang m.a. spurningin: hvat fyri rætt hevur tað sum sosta fostrið? Og um tað hevur nakran rætt, nær hevur tað hann? Hann vísti á, at her í Feroyum er fostrið vart av lógini og kann bert takast um læknafreðiligar grundgevingar liggja fyri Hann upplýsti eisini, at talið á fosturtøkum í Før- oyum økist eitt sindur men í mun til nógv onnur lond tykist tann økingin ikki vera serliga stór. Fyri 10 árum vóru 50 fostur- tekur um árið, nú liggja tær í umleið 80. August nevndi t.d., at í Danmark hevur mamman allan av- gerðarrætt inntil fostrið er 12 vikur og kann fáa fosturtøku uttan nakra sum helst grundgeving. Í samband við handfaring av ílegum nam August eisini við spurningin um samfelagið hevur rætt at útrudda ávísar eginleikar Formaðurin í Megin- Nr. 67 — 18. juni 1987 felagi brekaðu Svenning á Lofti, nam við etisku og trúarligu síðuna av spurninginum um fosturtekur, tá ið brek verða ávíst í fosturvatns- royndum. Hann vísti m.a. á, at tað, sum hendir Danmerk hevur ómetaliga stór árin her. Hvat gera vit, tá vit nokta einum barni rættin at liva? teirra spurdi Svenning. Tað er sjálvandi, at tað skal granskast, men tað týðir ikki at øll granskingar- úrslit skulu brúkast. Svenning metti, at mun urin á brekaðum og van ligum barni ikki var so stórur, tí bæði eru til gleði fyri foreldrini. »Livid er meira intenst við brekað- um barni og eisini verða virðini nógv broytt«, segði Svenning og legði afturat, at spurningurin var ikki um brek men um rættin at liva. »Fyri at kunna hava etiskt val mugu vit eisini hava valkostir. Vit skulu ikki steðga lívinum. men geva ti sømilig kor«, segði hann at enda Finnur Helmsdal, leidari av Andveikranevndini, segði: »Hvi er spurningur- in tann, at fólk ynskja burn við færri brekum? Kanska verður spurning- urin næst um deydshjålp«. Finnur spurdi eisini, hvat skuldi stýrt menningini í hesum málum. Hann nevndi átaluvert demi um tann amerikanska filmin, Little Big Horn. har m.a. verður vístur ein indiánari, sum ger alt øvugt, men er tó viður kendur og virdur partur av tí »primitiva« samfe- lagnum. (Nevnast kann í hesum sambandi, at í nógvum sokallaðum primitivum samfeløgum eru brekað viðurkend fult it og virka í samfelagnum sum øll onnur við sínum serligu fortreytum). Finn- ur greiddi eisini gjølla frá DSI-ráðstevnuni í Dan- merk um evnið: »Retten til tilværelse uden handicap?« Anna Schwartzson tos- aði um egnu royndir i sam- band við fosturvatnskann- ingar. Innlegg hennara, ið lýsti persónliga ábyrgd og samkenslu, var prentað í Sosialinum týsdagin. Hans Jacob Joensen nam eisini við spurningin um etiskt val og nevndi at í Týsklandi verða nú gjørdar Z53U.UUU tOSLUI- tekur um árið — eitt satt Hann segði, gin »holocaust« at i Danmerk verður tosað um fosturtekur á sama burturbeining av blindtarmi. Sigvald stødi sum Kristiansen, kommunulækni, um rådgeving i samband vid fosturvatnskanningar Hann segði, at fosturtøka kann gerast nær sum heist å fosturstiginum. »Ongin foreldur ynskja brekað barn«, segði Sigvald. »Øll ynskja vælskapt barn Men vit fáa ikki altíð tað vit ynskja«. Hann tosaði um grundgevingar fyri fosturvatnskanningum og segði, at grundgevingin hjá vísindamonnunum var tann, at hjálpa foreldrum at fáa frískt barn. Í sam- band við ráðgeving til for- eldur um fosturvatns- royndir, var havt atlit at, um móðirin var yvir 35 ár ella faðirin yvir 60 ár. Ráð- gevingin umfataði eisini »vandabølkar«, t.e. fólk tosaði eee | SE ON