leygardagur 27. juni 1987síða 6

Nýggjar leiðir innan sinnisrøkt TAÐ vóru størri tíðindi enn fólk flest góvu sær far um, tá útvarpið fyrr í vikuni boðaði frá, at lands- stýrið hevði samtykt at frá kom- andi ári skuldi setast ein sálar- lækni, hvers virkisøki kemur at liggja uttanfyri psykiatrisku deild á landssjúkrahúsinum. ORSØKIN til, at hetta eru stór tíð- indi er, at við hesi samtykt er grundarlag lagt fyri eina nýggja viðgerð av sinnisbrekaðum. Tey sinnisbrekaðu er annars ein bólk- ur, sum leingi hevur verið fyri vanbýti í samfelagnum, og milt sagt hevur eingin politikkur verið á hesum øki. Inntil fyri bert fáum árum síðan var bert ein møguleiki fyri viðgerð, og tað var á psyk. deild á landssjúkrahúsinum. Tey, sum ikki komu har, kundu so bert nærum »vansmekta« heima við hús við lítlari og ongari viðgerð. FYRI nøkrum árum síðani fekk Sinnisbati sett á stovn ein bú- stovn, har sinnisliga brekað kundu búgva í heimligum um- hvørvi. Royndirnar við hesum bú- stovni hava víst, at tey sjúku koma seg munandi betur og skjótari á einum slíkum bústovni enn á einum sjúkrahúsi. Út frá hesum royndum almannakunn- gjørdi Sinnisbati í vár eitt álit, har mælt varð til, at tað almenna fór heilt nýggjar leiðir á hesum øki. Mælt var til, at viðgerð í størst møguligan mun varð framd uttan- fyri = sjúkrahúsverkið. Lutvíst heima hjá sjúklinginum og lutvíst á bústovnum, sum tí hjá Sinnis- bata. LANDSSTÝRIÐ hevur víst hesum máli stóra vælvild, og tað eigur tað tøkk fyri. Ikki minst tí borið er so skjótt at í hesum máli. Við distriktpsykiatri verður mett, at upp ímóti helvtin av teimum, sum nú fáa viðgerð á sjúkrahúsi, nú kunnu fáa hana uttanfyri psyk. deild, tá tær ætlanir, sum Sinnis- bati hevur borið fram, eru settar í | verk. Tað næsta stigið er nú at fáa fleiri bústovnar. Hetta er eitt øki, sum må hava áhuga fyri allar teir, sum tosa um desentrali- sering. Tí nú verða møguleikar at flyta viðgerðina út á bygdirnar. Við nýggju reglunum fyri íbúðar- grunnin er tað sera yvirkomiligt hjá kommununum at útvega hús, sum eru egnað til endamålid. Tann spurningur, sum nú stendur eftir, er, hvussu raksturin av hesum bústovnum skal rindast. Raksturin av tí verandi stovn- inum verður goldin við eini játtan á fíggjarlógini. tað var einasti møguleiki tá, tí við teimum reglum, sum framvegis eru í gildi, bar ikki til innan verandi skipan, at gjalda ein slíkan stovn, har bú- fólkini skuldu varðveita sína pensjón og gjalda fyri uppihald. VIÐ nýggju blokkstuðulsskipan- ini er hetta alt broytt. Tí eiga nú at verða gjørdar reglur, sum áseta hvussu útreiðslurnar av rakstrin- um hjá slíkum stovnum skulu gjaldast. Ein rímilig skipan kundi t.d. verið at kommunurnar greiða útreiðslurnar av sjálvum húsinum til bústovnin, meðan tað almenna rindar restina. Tá hesar reglur eru greiðar er tað í veruleikanum upp til kommunurnar sjálvar, hvussu tær vilja desentralisera. Men eftir okkara tykki skuldi hetta mál verið av størsta áhuga fyri komm- unufelagið, sum sjálvsagt eigur at vera við í fyrireikingunum. SUM sagt hava tey sinnisbrek- aðu ofta verið fyri vanbýti. Men hesi seinastu árini er nógv hent, sum vísir leiðina framyvir. Eisini síggja vit her, hvat kann koma burtur úr, tá eitt virkið áhugafelag og eitt positivt landsstýri virka saman. Latið okkum bara síggja meira av hasum slagnum! -i Granna-terror Í vikuvís hevur nú nátt sum dag verið skotið, borað og »larmiterad« við stórum maskinum so vit á Tinghúsveg — leiðini við SMS nærum eru vorðin heilavill. Eitt er at kroysta hetta vitleysa arbeiði igjøgnum, hóast øll skilagóðu mótmælini, og tá komið er so vítt, so er kanska eisini meining í at fáa so nógv frá hondini sum meguligt hvenn dag, men hetta fyri- litarleysa og fyri grann- arnar heilt ótolandi náttararbeiði kann ikki forsvarast. Tí við Tinghúsvegin eru veruliga bæði eldri og yngri, sum nú í vikuvís ikki hava fingið blund í eyguni av náttargangin- um øll frå SMS. Hesar vøkunætur eru i sjálvum sær nóg ringar, men verri er kanska, at hesi fólk ikki eru arbeiðs- før um dagarnar og at hesin skerdi arbeiðsfer- leiki saktans kann vera orsek til álvarsligar ar- beiðsvanlukkur — alt eftir hvat tey fáast við. Men bert tað at koyra bil illa svevntur er nóg vanda- Eitt nú vita vit, hvat gjørt verður við ovurkátar og kanska hálvfullar ung- lingar, ið órógva náttar- friðing í høvudsstadi okk- ara. Jú, hesir verða tiknir av okkara góðu legreglu og byrgdir inni til teir eru sissaðir aftur. Ødrvisi kann tað ikki vera, men at teir, ið á- byrgd hava fyri nýggju SMS-byggingini, ikki skulu vera undir somu sømuleikareglum, er ikki at skilja hjá okkum grann- um, sum meta henda náttargang at vera munandi sterri herverk enn tað, at onkur ovur- kátur unglingi kanska situr nakað leingi á onkr- um keldum trappusteini onkra náttina. Um tað hevur almennan áhuga, veit eg ikki, men tað eru fólk í granna- lagnum, sum vegna vánaligu svevnumsteður- nar longu hava verið noydd at siga ey kaarbeiði frá sær. Nr. 71 — 27. juni 1987 Ringast fyri eru tey gomlu, sum kanska hava lagt eitt heilt lív í at hampa sær um hús, tún og urtagarð og sum nú á ellis- árum ikki hava stórt annað at gleða seg til enn summarið og tær góðu let- urnar undir vegginum, men sum nú ikki sleppa út um hurðina fyri lorti og dusti og sum hverki dag ella nátt, heilagt ella gerandis, kunnu fáa eyguni saman fyri hesum herviliga gangi. Minnist meg rætt, so var ófer skriving í bleð- unum um vánaliga náttar- friðin norðuri í Vík, tá farið varð undir vatnorku- útbyggingina sunnanfyri Eiði, men tað man hava verið lítið samanborið við SMS-ágangin móti íbúgv- unum við Tinghúsvegin. Ti må nú krevjast av SMS-leidsluni eins væl og av byrådi og fúta, at SMS i stundini gevst vid hesum vitleysa arbeidi seint å kvøldi og um nåttina. Helgi F. Weihe LE LE ke degmggele Anfinn Kallsberg uti eftir ídnaðarvirkinum Føroya Bjór og Strandferðsluni Í Dagblaðnum nr. 70 av 22. juni letur Anfinn Kallsberg seg tøla av Ola Breckmann i samrødu vid bladid. Anfinn er i ødini, at SL sleppur at føra Føroya Bjór út um landið. Hann krevur at fáa at vita, hvat tað kostar tystum monn- um at fáa eina øl úr norð- oyggjum — nevnir frí- merkjaprís. Anfinn átti heldur at gleðst um, at ídnaðar- virkið Feroya Bjór livir og livir væl. Men tað, sum bagir An- finni er, at »Teistin« ikki liggur í Seldarfirði og gnaddar gummi fullmann- aður, men nú siglir millum Klaksvík og Havnina. Hann hugsar um strandferðsluna frá síni Óðalsmanna- ella tíð, tá hann var sam- ferðslumálaráðharri og fekk einki av skafti. Nú skal hesin maður í hondum Óla Breckmanns kroystast til at geva Schu- mann, strandferðsluleið- ara eitt spark og briksla honum at leska seg við 6- grundaðum starvi. Anfinn, Anfinn! Norð- oyingar vita, at tú í sam- ferðslumálum ikki megnaði nakað fyri norð- oyggjar. Betur hevði verið um tú tagdi og ikki lat teg tøla av Óla Breckmann at koma við slíkum úttalils- um, sum fólkaflokkurin er úti eftir: tað at drepa og spotta norðingar og ser- liga ídnaðin her. Eitt skalt tú vita An- finn, at hver atkveða til óðamanna verk? Eg má siga, at hevði eg ikki kent fleiri av teimum monnum, sum stovnað hava landsfelag til tess at tryggja sær ta mold, teir sum flest onnur, einaferð verða tyrvdir í, so hevði eg Sptryrys ASA vid lýsingarorðsvirði í yv- irskriftini. Hetta må vera tad mest ósamfelagsliga tiltak, sum leingi hevur sæð dagsins ljós í Føroyum. "ndamålid sigst vera at er; áhugamálir hi tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. fólkaflokkin í Norðoyggj- um er burturspilt, tí ongin vil hava við henda flokk at gera, so leingi sum Óli Breckmann sleingir tykkum sum bukka millum sengur. fer Hi óðalseigarum í Føroyum. »Madurin og moldin« i hægri eind. Gjørt verður teimum undrandi greitt, at „tann besta skipanin av jarðarviðurskiftunum í landi okkara fæst við, at jerðin er 6dal«, og at forð- ast má fyri, at lóggávu- valdið fær aðra uppfatan. Nú skilst á ollum bregd- um, at her er ikki talan um tað gamla óðalsrættarhug ta::4 fsum ikki nl Ax taki Ski VID TRUE