leygardagur 27. juni 1987síða 17

A ——— Nr. 71 — 27. juni 1987 SN sosialurin Bú Sida 17 Eitt náttúrunnar paradis: Verið góð við Mykines — og latið ikki turistarnar forkoma tí — Mykines er eitt av teim- um vakrastu plássunum eg havi vitjað — eitt satt náttúrunnar paradís. Eg haldi, at tit feroyingar eiga at vera góðir við Mykines og ikki lata at hvenn dag gerast vit 235.000 fleiri, og vit sleppa út túsundtals tons av eitrandi kemikalium hvert ár. Vaksandi fólka- talið og ekta dálkingin ganga tí hond í hond og kunnu forkoma lívinum á jerðini. Eitt ávíst evni freon ið finst í spraydunkum, ttir við a eta hol á tað livstydningarmikla ozon- i. Hetta lagið verjir 1, 16ti vandamiklum ry 11 hí mal geisiingurr 1 immal- Enn ein áivarsom hótt an er tann nógva bilferðsi- an og so stórídnaðurin Stórar negdir av vanda- evnum verða sleptar út í luftina og í havið, so hesi forkoma bæði náttúru og lívi annars. Tað ber til — Men tá dálkingin er so umfevnandi og hon stavar frá tí nógvu ferðsluni og tí máttmikla storidnadinum, er tað tá ikki ógvuliga tor- ført fyri ikki at siga ómeguligt hjá nekrum umhvervisfelagsskapum miklum 1t venda gongdini? að ber til. Við at hver é stakur virkar fyri hesum og helst gerst virkin limur í umhvervisfelagsskap- unum kunnu vit ávirka in- politikararnar, sum so aftur kunnu lóggeva soleiðis, at dálkingin minkar nakað ella heilt. Men hvat heldur so Mats Segnestam um stød- una hjå okkum her uti i Norðuratlantshavi? Hann sigur fyri tað fyrsta, at feroyingar eins væl og øll onnur hava skyldu til at taka dålk- ingarspurningin i ålvara. turismuna oydileggja hetta vælsignada stad. Soleidis sigur formadur- in i svenska náttúru- og umhvørvisverndarfelags- skapinum, Mats Segne- stam. Hann hevur júst Skyldu — Hóast land tykkara liggur lutvíst fjarskotið og burtur frá stórídnaðin- um á meginlandinum, so eru tit ikki isolerað longur í sama mun sum fyrr. Tí nú rakar eisini dálkingin úr eðrum londum tykkum bæði loftvegis og um havið fyri ikki at tosa um vandarnar, ið lúra í land inum við tí sum verður framleitt, innflutt o.s.fr Mats Segnestam heldur eisini, at tað kann gerast lívsneyðugt hjá føroying- um at vísa sterri ans fyri umhvervinum og dálking- arvandanum, nú vit burturav liva av havsins ríkidemi. — Eg havi frætt, at bret- ar ætla at byggja eitt stórt ídnaðarvirki í Skot- landi, sum skal endur- vinna kjarnorku burtur úr kjarnorkuburturkasti. Tað er greitt, at eitt slíkt virki verður ein hóttan móti tykkara lívsgrundarlagi — fiskivinnuni. Tí haldi eg eisini, at tit gera rætt í at mótmæla hesum ætlan- um, og tit skulu vita, at miðvís og áhaldandi mót- mæli eru ikki til fánýtis Jú meira tit tess sterri er meguleikin streingja í fyri, at aðrir fara at lurta Dálking frá bilum Mats Segnestam var ann- ars í Feroyum fyri sjey ár- um síðani. Hvat er broytt síðani tá! Hann sigur: — Eg gjerdist ikki sert kløkkur at koma aftur til land tykkara og síggja, hvussu nógvar bilar tit hava fingið. Eg havi frætt, at tit kunnu ikki keypa blýggjfrítt bensin og at einki krav er til reinsan av gassinum frá útstoytinum heldur. Tað skelkar meg. Í verið á fundi í Feroyum við umboðum fyri náttúru- og umhvervis- felagsskapirnar í Norður- londum. Í tí sambandinum nýtti hann so hevið til at vitja í Tann nógva ferðslan í Føroyum er ein vaksandi dálkingarhóttan. Mats Segnestam undrast á, at blýggjf: Mykinesi í nakrar dagar. Mats Segnestam sigur, at tað um hetta mundið vóru eini 100 fremmandafólk í Mykinesi. — Eg ivist stórliga i, um viðkvæma náttúran og djóralívið í Mykinesi tolir hesi mongu fremmandu uppá ein gang. Heldur haldi eg, at tit áttu at skipað viðurskiftini betur, soleiðis at eftirlit var við, hvussu nógvir turistar kunnu vera í oynni í senn, sigur Mats Segnestam. Hann heldur somuleiðis, at viðurskiftini kennast so tilvildarlig og sigur, at tað er legið, at tað heldur ikki finnast nágreiniligar reglur fyri, hvussu turist- arnir skulu fyrihalda sær úti í náttúruni — til tess at skaða umhvørvid og djóralívið sum minst. Mats Segnestam heldur tó ikki, at feroyingar heilt eiga at steðga ferðafólka- streyminum til Mykines- ar. — Tit eiga bara at skipa viðurskiftini betur, soleiðis at bæði tit og tey fremmandu fáa nakað burtur úr — og nerva um- hvervið sum minst. jan ikki er at fáa í Føroyum og at eingi krøv verða sett til katalysatorreinsan av gassinum frá útstoytunum fyrstu atløgu halda tit sjálvi kanska ikki, at vandi er á ferð, tí bilarnir eru spjaddir og at her er so nógvur vindur. Men har kunnu tit lættliga fara skeivir. Tað er ikki torfert at síggja, at henda nógva ferðslan dálkar. Tá tosað verður um dálking av náttúru og um- hvervi, so heldur Mats Segnestam eisini, at ein fullkomiliga ótarnaður ferðafólkastreymur kann gerast ein dálking- arspurningur fyri eitt so lítið land sum Feroyar. — Eg sigi ikki, at tit skulu steðga ferðafólka- streyminum hendavegin, men tit mugu til at tilrættaleggja hann betur, soleiðis at hann ikki verð- ur til ampa fyri náttúruna ella umhvervið. Hann heldur annars, at júst tí at Feroyar eru eitt lítið og lutvíst isolerað samfelag, so : A fingil kunnad lært um hjå ødrun »Surt regn« Hvussu er tå stødan i heimlandinum, Sveríki! Mats Segnestam: — Vit hava sera stórar trupul- leikar at dragast við. Stóra vandamálið er >súra regniå«, ið er við at gerast ein veruig náttúru- vanlukka í Sveríki. 20.000 sjógvar eru deyðir ella um at doyggja og stór skógar- umráði eru longu merkt av hesi dálkingini. Eisini er vandi fyri drekkivatnin- um, um súra regnið heldur Orsekina til hetta sú gnið finna vit á megir Europa ru tær mongu verksmið irnar, og teir mongu bil rnir, ið sleppa vanda- mikil evni út í umhvervið. Hesi evni ferðast vindinum og fella niður á jørdina við regninum. Tad er annars politisk semja i Europa um, at okkurt má gerast við henda so álvarssama dálk- ingarvanda, sum longu nú hevur gjert so nógv um seg í fleiri londum. M.a. er politisk semja um at minka um loyvdu svávul- útsleppingina við 30%. Hetta er tó alt ov lítið, so við ensin sigur Mats. Sk akar hugsingur ver: 1 at bjarga sjógvur gum og eðrum livanc ttúr- uni, So er I at ávul. so er lan Nåtturan toli ul Og slætt ikki meira dálking Her er talan um kapprenn- ing við tíðina og sum steðan er nú, so gongur tað alt ov seint at fáa bil- bugt við dálkingini, og náttúran er við at gerast taparin. Framleitt uttan fyrilit — Kunnu vit yvirhevur leggja skyldina á nakran Framhald á síðu 19 as