leygardagur 25. juli 1987síða 8

Fólkaflokkurin — sum vindurin bl Fólkaflokkurin hevur skift stoðu í NATO- málinum, tí onkur kanning sigur, at 70% av foroyingum ynskja NATO-limaskap. Við stoði í tveimum roðum hjá åvikavist Sundstein og Breckmann viðger Jóannes Dalsgaard, logtingsmaður, fólkaflokksins skiftandi politikk. Hann spyr, hvat hendir, um nú ein veljarakanning næstu ferð vísir, at bert 30% av foroyingum ynskja NATO- viðger limaskapin. »Umskiftisins vindar blæsa yvir heimin«. So- leiðis tók ársins pisurødari til á pisufundinum í plantasjuni fyrr í summar. Hann hugsaði nú mest um stórpolitikkin, men tann, sum lýtir seg í kring á okkara heimliga politiska vígvelli, má eisini við- ganga, at her hjá okkum henda stór umskifti. Í Dagblaðnum tann 22. juli verður við stórum uppsatsi endurgivin reða, sum formaður Fólka- flokksins hevur hildið í fólkaflokksháborgini, Sandavági. Reðan snúi seg um demokrati og ábyrgd og eingin nokk so atfinningarsamur lesari kann siga seg ósamdan við tey álvarsomu orð Sundstein hevur til før- oyskan ungdóm. Í sama blaði er onnur reða endurgivin. Hetta er veitslureða, sum fólka- tingsmaður og stavna- maður fólkaflokksins hevur hildið á fimmog- tjúguára veitsluhaldi hjá hersteðini í Mjerkadali. Eisini hendan reðan snýr seg um demokrati og ábyrgd, hóast hverki annað ella hitt heitið verða nevnd í reðuni. Kortini er hon eitt óvanliga talandi demi um, hvussuleiðis Hin Feroyski Fólkaflokk- urin (Radikalt Sjálvstýri) umsitur hugtekini demo- krati og ábyrgd. Sama kann sigast um steðina í Mjerkadali og leiklut fólkaflokksins í samband við hesa steð. Meðan fólkaflokkurin sat í samgongu frá 1954 til 58 vórðu tær samráðingar Eisini setningin millum demokrati og ábyrgd og talu Breckmanns, sum er ein vanvirðing av somu hugtøkum talu endans, sum førdu til stovnanina av Early Warningsteðini Mjerkadali og skjelini frá hesum samráðingum, sum eru almannakunngjørd i løgtingstidindum, prógva, at fólkaflokkurin hevði ongan iva um hesar steðir. Fólkaflokkurin kann hava verið í góðari trúgv, tí so seint sum í tingsetuni 1959/60 fekk legtingið váttan frá forsætismála- ráðnum um, at »hvørki krígsvápn ella herfólk skulu verða knýtt at hesum báðum stødunum« (Mjerkadalur og Eiði). Hesa váttan góðtóku allir flokkar á tingi uttan tjóð- veldisflokkurin, sum ikki hevði sama álit á danska forsætismálaráðið. Tá tað so í 61 vísti seg, at herfólk kortini skuldu manna steðina í Mjerka- dali, setti Hákun Djur- huus vegna fólkaflokkin uppskot í løgtinginum um mótmæli. Hetta var demokratiskt í tráð við ta steðu, legtingið hevði tikið longu í tingsetuni 59/60. Hetta var ein gerð, sum avdúkaði ábyrgdar- kenslu mótvegis okkara aldargomlu uttanveltaðu steðu. Burtur úr uppskoti fólkaflokksins kom tann fyrsta seguliga legtings- samtyktin — eftir upp- skoti frá fólkaflokkinum, javnaðarflokkinum og sjálvstýrisflokkinum. Hon var eitt hvast mótmæli móti steðini í Mjerkadali. Soleiðis var fólkaflokk- urin tá! Hóast hann sjálvur hevði verið við til at draga stødina í Mjørka- dali til landið, vildi hann førdar til Sundsteins mót- um hann Í 1983 mótmælti Jógvan Sundstein sum legtingsfor- maður nútímansgerðini av steðini á Sornfelli fyri trý ár seinni at kúvenda og av heilum huga ganga inn fyri hes- ari steð sleppa av við hana, tá hann skilti, at talan veru- liga var um hersteð. Síðst í sekstiárunum spekti steðin aftur á tingi og tann 19. august 1970 samtyktu fólkaflokkurin, javnaðarflokkurin, sjálv- stýrisflokkurin, fram- burðsflokkurin og tjóð- veldisflokkurin ta ikki minni søguligu samtykt- ina, sum sigur, at Føroyar eiga at verða uttanfyri hermálsligar samgongur, sum noktar fyri at kriggs- útgerð verur goymd i landinum og mótmælir, at hermenn eru í Mjerkadali. Sambandsflokkurin hevði uppskot, ið veik lítið frá hesum. Sostatt slógu allir ting- flokkar sum ein maður manngarð um tað, sum Hákun Djurhuus kallaði Feroya seguligu uttan- veltaðu steðu. Hetta var Nr. 83 — 25. juli 1987 Jóannes Dalsgaard legtingsmaður skirvar um mótsetn- ingin millumtalu Jógvan Sundsteins um demokrati og ábyrgd og so ta rødu Oli Breckmann helt fyri Mjørka- dalsmonnum, ein reða, ið stórt sæð er ein stór vanvirð- ing fyri somu hugtøkum demokrati! Hetta ábyrgdarkensla við lít! Sama kann stórt sæð sigast um samtyktina um Feroyar sum kjarnorku- vápnafrítt eki. Ein sam- tykt, sum gjørdi Føroyar vidagitnar um allan heim vid tað, at Føroyar vóru fyrsta land i heiminum, sum vid nevndu samtykt gjørdi eftir boðum S.T. Aftan fyri hesa samtykt stóðu Javnaðarflokkurin, tjóðveldisflokurin, sjálv- stýrisflokkurin samt ein stórur partur av fólka- flokkinum og sambands- flokkinum. Men hvat hendir so? Hvussu royndist síðan fólkaflokkurin sum demo- kratiskur flokkur við ábyrgdarkenslu? Svarið finna vit í veitslureðu fólkatingsmannsins, sum ógvuliga taktfult er sett so at siga í framhaldi av reðu flokksformannsins um demokrati og ábyrgd. Í hesi veitslureðu fær lesarin at vita, at legtings- samtyktirnar eru skeivt tulkaðar — tær eru als ikki venda móti hersteðini og lesarin fær samstundis at vita, at mótsteðan móti var Mjerkadali viknaði alsamt í sekstiárunum, hóast øll løgtingstidindi, øll blød og allar løgtingssamtyktir- nar prógva, at tað var júst mótsatt. Tað er nær- liggjandi at spyrja, eitt nú Jógvan Sundstein: er hetta demokratiskt — er hetta at sýna ábyrgd? Víðari í somu veitslu- reðu lesa vit, at ein altjóða herferð varð rikin í Feroy- um móti nútímansgerðini av Mjerkadalssteðini, sum byrjaði í 1983, at hetta var ræðuligt og gott varð, at herferðin ikki eydnaðist, so at steðirnar nú eru uppaftur effektiv- ari enn áður. Herferð ella ikki — í legtingstíðindum 83/84 síggja vit, at ein av teimum heilt fáu, sum mótmæltu »nutimans- gerdini« var táverandi tingformaður, formaður fólkaflokksins, Jógvan Sundstein! Av somu veitslureðu framgongur, at herferðin var fyriskipað av Kreml í samráð við føroysku tíðindamonopol- ini. Alvaratos, Sundstein sum“ loyniligur agentur fyri Kreml, — er tað demokratisk tala, er hetta