týsdagur 25. august 1987síða 8

Síða 8 tíðindablaðið Tá ið fólkapensiónin í 1959 bleiv ein veruleiki, var tað eitt veruligt fram- stig fyri teym, sum ikki hevdu annað at liva av. Aðrenn henda skipan broytt, vóru tað ringar umsteður sum buð- ust okkara sjúku og gomlu , Arem voru bleiv broytingina peningaupphæddir- nar ikki stórar, tað var so- leiðis at eini hjún fingu 120 krónur í ellisrentu annan hvenn mánað. Sjálvt við ti lága livifóti- „um, sum tá var, var hetta hverki at liva ella doyggja av, og skuldi tað hent, at onkur hevði vunn- ið nakað av peningi, so vóru treytirnar tær, at tey mistu hesa lítlu pensión sína. T. so fólkapensiónin bleiv ein veruleiki i 1959 fingu somu hjún istadin fyri 120 krónur annan hvenn mánað, 800 krónur hvenn mánað. Hetta vóru framstig, sum vóru íteki- lig. Men sum tíðin er farin eru broytingar farnar fram i føroyska samfelag- num, sum hava ført við sær at tann tryggleiki sum skuldi verið í fólka- pensiónini, hann er ikki til longur. Meðan øll onnur viðurskifti eru broytt, so er grundarlagið undir pensiónsskipan okkara ongantíð hækkað í mun til tær broytingar sum eru farnar fram í samfelagi okkara. Ein okt lenar- og príshækkan hevur máa staðið undan tí skipan sum ætlað var sum trygg- leiki fyri tey sum eru gom- ul oh djúk. Sannlikin er tann, at í dag eru viðurskiftini verri enn tey vóru áðrenn pensiónin bleiv broytt frá ti olmussukendu ellis- rentu upp á 120 krónur annan hvenn mánað, til ta broyting sum bleiv til 800 krónur um mánaðin. Tis var okkara flokkur, sum í samgonguskjalinum í 1958 setti hesa broyting sum fyrsta punkt á skránni, og eg má við- ganga, at vit hava ikki fylgt hesum nóg væl upp. Men nú eru meguleikarnir til staðar, tí við tí nýggju blokkstuðulsskipanini eru tað vit sum avgera upp- hæddirnar, so tað skal ikki vera nekur loyna at eg og mín flokkur fara at gera tær neyðugu broyt- ingar sum krevjast fyri at okkara pensionistar skula kunna fela seg tryggari í framtíðini. Tá má vera soleiðis, at eitt samfelag, sum tykist at hava ráð til nærum alt, so sanniliga má hava ráð at geva teimum, sum grundarlagið løgdu, eitt blítt og fíggjarliga trygt lívskveld. Tu eru onnur viður- skifti við hesari skipan okkara sum eisini mugu broytast. — Tað at tey, sum eru sparin og royna at leggja sær nakrar krón- ur til síðis, fyri at hava nakað at taka til, tey vera eftir verandi skipan revs- aði, við tað at tey ikki fáa fulla pensión. Hetta má broytast soleiðis, at øll fáa pensión tá ið tey eru kom- in til tann aldur, sum gev- Íbúðarmál: Lættari at byggja Vilhelm Johannesen, landsstýrismaður, skrivar: Í legmansreðuni í fjør varð sagt, at landsstýrið arbeiddi við at endurskoða lógina um Íbúðargrunn, at henda lóg hevði åvis brek, sum vóru atvoldin til, at lógin ikki hevði virkað eftir ætlan, og at lands- stýrið hevði vónir um, at uppskot til broytingar í lógini um Íbúðagrunn varð lagt fyri tingið í ting- setuni 1986. Landsstýrið helt, at tað serliga vóru tvinnar or- sekir til, at lógin um I- búðagrunn ikki virkaði eftir ætlan. Onnur orsekin var, at tá ein íbúðabygg- ing fór fram, so skuldu I- búðagrunnurin og av- varðandi kommuna skjóta 18% inn í part, men bleiv íbúðin seld, so fekk grunn- urin allan ágóðan og kommunan onki. Hin orsekin var, at fólk bert kundu búgva til leigu í fimm ár. Tá skuldu tey annaðhvert flýta út ella keypa íbúðina. Í januar 1986 setti landsstýrið nevnd at endurskoða lógina um íbúðagrunn. Í mars 1987 læt nevndin landsstýrin- um álit, har mælt varð til at skipa eina heilt nýggja lóg um íbúðagrunn. Hes- um tók landsstýrið undir við og legði uppskot fyri tingið í seinastu tingsetu. Hetta uppskot fekk undir- tøku og varð samtykt. Adurnevndu vansar við lógini frá 1978 eru nú burtur. Í nýggju lógini eru reglur um eigaraíbúðir fyri seg og reglur um leiguíbúðir fyri seg. Nú er tað ikki Íbúðagurnnurin, sum eigur, men hetta gera íbúðafelog, íbúðastovnar og kommunur. Í undanfarnum ting- setum hevur legtingið eftir uppskoti frá lands- stýrinum samtykt at broyta lógina um rentu- studning til samansparing til sethúsa- og íbúða- bygging og lógina um Húsalánsgrunnin. Í sam- bandi við ta fyrru lógina vórðu upphæddirnar javn- førdar og rentustudning- urin hækkadur ur 2 uppi 3%. A ymiskan hátt varð lógin eisini gjerd meira liðilig. Hetta fyri at eggja fólki at gera nýtslu av meguleikunum í lógini. Lógin um Húsalánsgrunn- in varð broytt soleiðis, at grunnurin nú í ávísan mun kann veita lán til keyp av eldri húsum. Broyting- arnar tá fevndu eisini um serligar semdir til húskir, Nr. 95 — 25. august 1987 Pensionistur og hvat so? ur rætt til hesa skipan. Tað kann ikki vera rætt, at vit her skulu gera mis- mun. Hu vidurskifti skulu broytast, skjott. ongantíð o Fá 1958 til 1987 er eitt langt tíðarskeið við nógv- um broytingum. — Broyt- ingar, sum heilt hava um- skapað okkara lítla sam- felag. Men í hesi broyting- artíð hava skiftandi lands- stýri umsitið okkara sosi- alu viðurskifti. Í skeiði- num frá 1980 til 1984 vóru hesi viðurskifti umsitin av sambandsflokkinum og sannast má, at tað var ikki við serliga stórari vælvild at hesi okkara gomlu og sjúku vóru fjálg- að. Tó má skoytast uppí, at skuldu broytingar henda á hesum eki, so skuldi tað hava fólka- tingsins góðkenning, tí sosialmál vóru vit felags um. Nú er hend tann broyting í samband við blokkstuðulsskipanina, sum allir flokkar taka undir við, eisini sambands ið orsakað av, at rerslu- brekað hoyra til húskið, hava serligan terv á húsa- vídd. Í letuni verður arbeitt við at endurskoða leigu- lógina. Her er talan um eina lóg, sum varð sett í gildi í 1940 undir teimum serligu umsteðunum, ið tá vóru. Higartil hevur leigu- lógin bert virkað í Tórs- havnar kommunu. Lands- stýrið roknar við, at eitt uppskot til nýggja leigu- lóg kann verða lagt fyri tingið í tingsetuni 1987 ella í tingsetuni 1988. flokkurin, sambært fram- segumann teirra, at nú kunnu vit sjálvir beta munandi um sosialu veit- ingarnar. Ná er tað Føroya Løg- ting, sum skal greiða hetta, og gott er tað, tí um tað framvegis skuldi krevja Fólkatingsins góð- kenning, hevði tað ikki verið meguligt, tí sam- bært teirra fíggjarmála- ráðharra og búskapar- málaráðharra, verður ikki eitt klovið oyra latið til broytingar i pensiónu- num, sum sosialmálaráð- harrin hevur ætlað. Her var bart út sagt, at ætlar tú broytingar, so skal tað vera innan fyri ta upp- hædd, sum tú hevur fingið at ráða yvir. B roytingar = í — allari pensiónsskipanini — her verdur hugsad um møgu- leikunum fyri at fáa pensión og upphæddirnar — verða mál sum flokkur mín fer at viðgera við stersta álvarssemi. Slík- um álvarssemi sum ein slík sek eigur at hava. A: meiriluti er fyri hes- um á Feroya Legtingi, er væl eingin ivi um. Sverre Midjord Vilhelm Johannesen, landsstýrismaður: Lands- stýrið hevur gjort stórar ábetur á íbúðarokinum.