týsdagur 8. september 1987síða 9

Nú fyrsta oktober kemur lógin um longda barns- burðarhvíld til oll í gildi. Henda lóg gevur ellum mammum, eisini teimum heimaarbeiðandi, rætt til fulla dagpeningaupphædd í 20 vikur, næsta ár 24 vikur. Eisini er meguleik- in hjá pápanum at fáa barnsburðarfarloyvi. Hetta er mál, ið hevur ligið javnaðarflokkinum á hjarta í langa tíð, og kunnu vit tí eisini frøast yvir hetta í dag. Øll minnast vit orða- skiftið undir afturhalds- landsstýrinum, ið sat frá 81-85. Tá legði javnaðar- flokkurin uppskot fram um longda barnsburðar- hvíld. Uppskotið, ið varð gjørt til skuffumál hjá afturhaldslandsstýrinum. Uppskotið, ið kundi havt tryggjað teimum tíma- lentu kvinnunum, eisini monnunum, betri livikor. Tá var fólkaflokkurin ikki sinnaður at beta um korini hjá teimum tíma- lentu, men at gera gjøldur burturúr barnsburðar- hvíldini, tað vóru teir, saman við hinum flokkum, fúsir til. Og hvat ger hesin flokkur so í dag, jú, teir siga seg ganga inn fyri barnsburðarhvíldini. Men um ein lurtaði eftir Páll Vang í útvarpssending fólkafloksins nú upp undir - tiåindahla Aid | KVINNUR! — veljið ein sterkan Javnaðarflokk ! valið, kom týðuliga fram, hvat flokkur hansara meinar. Páll Vang segði mitt í einum útspillandi orðafloymi av okkara vælgerðaralandsstýri: „Einaferð hugsaðu okur um alternativ til fiski- vinnuna. Men sambært sitandi landsstýri er meguligt alternativ kanska barnsburðarfar- loyvi til menn og annað tvass.« Hetta sigur ikki so lítið um fólkaflokkin, um teir ráddu skuldu vit kanska als ikki havt barnsburðar- farloyvi, ella í hvussu so er ikki menninir. Páll Vang mátti verið vitandi um, at um maðurin skal hava barnsburðarfarloyvi ella ikki, ræður ein sjálvur fyri. Hví skal pápin ikki hava meguleika fyri at vera saman við barni sínum fyrstu tíðina hjá barninum, eins væl og mamman? Tað mátti kunna gjert Páll Vang tað sama, um påpin før í barnsburðarfarloyvi ella ikki. Ta tíðina, pápin fer í farloyvi, missir mamman av sínum. Úrslitið er tað sama. Landskassin skal ikki av við eina krónu meira! At vit nú eru so heppin, at vit liggja frammanfyri okkara grannalond, við tað at tann heimaarbeið- andi mamman eisini fær dagpening ta fyrstu tíðina hjá barninum, kunnu vit bert freast um, og er hetta javnaðarflokkinum at takka. Og fari eg tí at heita á allar framskygdar kvinnur um at velja tykk- Síða 9 ara flokk. Flokkin, ið ikki ger mun millum kvinnur og menn. Nevniliga javnaðarflokkin! Gott val Elin Lindenskov. Rikisfelagsskapurin og Javnaðarflokkurin Tað er fyri so vítt nakað rætt í tí, sum D.J. Seren- sen skrivar, at tað innan javnaðarflokkin eru reddir, sum ikk ihava so nógv til yvirs fyri okkara heimastýrislóg og tí ikki viðurkenna henda felags- skap, men stýra ella rætt- ari sagt, royna at stýra fram ímóti einum teir kalla meira sjálvsteðug- um Feroyum. Hetta er eingin loyna, men samstundis má undir- strikast klárt og týðuliga, at hesin partur av javn- aðarflokkinum er í minni- luta, tað er og vil eisini í framtíðini vera so, at tað vera meirilutar og minni- lutar í einum demokrat- iskum flokki. Í hesum feri og viðvíkjandi hesari søk, so er tað ein stórur meiriluti, sum er fyri at halda seg til spælsins reglur, sum vilja viður- kenna okkara heimastýris- lóg, sum ikki, sum DJ. Serensen sigur, er smíðað av donskum embætis- monnum, men er væl og virðuliga = smíðað av ábyrgdarpolitikarum úr sjálvstýrisflokkinum, sambandsflokkinum og úr javnaðarflokkinum. Hesir ábyrgdarpolitikarar kundu arbeiða saman og gjørdu tað til gagn fyri tað føroyska fólkið. Tað var Sverri Midjord, løgtingsmadur, valevni Javnaðarfloksins til Fólkatingsvalið: soleiðis, at sjálvt um teir vóru ósamdir, ja, sjálvt rættsligar ósemjur vórðu niðurlagdar, fyri at skapa trygdargott samarbeiði yvir mong ár, til gagns fyri Feroya fólk, og við heimastýrislógini sum eitt trygt grundarlag undir tí útbygging, sum skuldi fremjast. Her bleiv ikki rumblað við tómum, inni- haldsleysum orðum, men farið til verka og framd vórðu dygdarverk. Okkara smiður var sjálvur P.M. Dam, sáli, hevur tú gloymt tað, tað vita í hvussu so er allir føroy- ingar, og so tryggan kendi Dam sáli seg í hesum felagsskapi, at hann segði at tað var »Vakrasta blad í donsku søguni« og mangan tók hann til at tað var ikki spurningur um tjóðarfrælsi, men meira lívsfrælsi, har ein kundi liva, tala og virka frítt. Hetta frælsið gevur heimastýrisskipan okkara og bæði heimastýris- skipanin og ríkisfelagsskapurin hava verið og vilja eisini í framtidini vera ti føroyska samfelagnum at gagni. Tó eiga vit ikki at stara okkum blind uppá hesi viðurskifti, men sum ein sjálvsteðug tjóð sum vit, sambært somu skipan, framvegis eru, so eiga vit at leggja leiðirnar soleiðis, at tað verður til bata fyri tað fólkið, sum her býr, vit eiga sum umboð bæði á Legtingi og ikki minni í Fólkatinginum at brúka okkara umboðan til at gagna Feroyum og ikki sum nú verður gjert, tað øvugta. Bæði fólkaflokkurin og sambandsflokkurin hava ikki við einum orði sagt frá, hvussu teir í farnu fólkatingssetu og í kom- andi hava vart áhugamál Feroya fólks. Fólkaflokkurin = hevur sagt frá, at teirra uppgáva er at styðja eina borgar- liga danska stjórn, og sambandsflokkurin, hann sigur frá, at hann vil fera sama politikk sum vanligt, tað vil siga at teir fara at styðja eina danska borgarliga stjórn. Hvergin av hesum flokkum hevur enn sagt frá hvussu hann vil umboða Feroyar, og sjálvt um teir siag seg vilja rekja áhugamál Feroya fólks, so hevur tað víst seg ferð eftir ferð, at teir gera tað teir i Føroyum siga seg ikki vilja gera. Tad vil siga teir villleida veljaran i Føroyum, fyri so, tá ið teir eru valdir, at gera sum teimum hóvar, uttan mun til avleiðing- arnar. Hetta er veruligur borgarligur politikkur. Við soleiðis beinleiðis at siga frá og enntá uppá forhond at taka steðu og geva tilsegn um stuðul, eru teir við at máa steðið undan okkara ríkisfelags- skapi. Sambandsflokkurin og fólkaflokkurin eru meiri vandamiklir fyri samvinnuna ímillum Fer- oyar og Danmark enn tjóðveldisflokkurin nakrantíð kann blíva. Tað eru teir borgarligu flokkarnir i Feroyum, sum stýra Feroyum ímóti sjálvstýrinum við teimum avleiðingum og niðursetan av livifótinum í kjalar- verrinum, avgjerda steðu- takan teirra áðrenn valið til styðjan av eini dansk- ari stjórn er tað sum kemur at taka steðið undan ríkisfelags- skapinum. Hann kann brúkast til nakað meiri positivt. Sverre Midjord Framhald av síðu 7 istar, og at tey elska alt, sum er eystan jarntjaldið og hata alt vestanfyri. Fleiri eru helst tey, ið trúgva hesum (>Bert tú sigur eina lygn nóg ofta ...<). Líka so nógv, helst fleiri, munnu tey vera, sum við at hugsa eitt sindur, vita, at javnaðar- politikkur er tann, sum liggur longst frá kommun- ismuni, líka so langt sum hann liggur frá fasismuni, tí hann liggur í miðjuni. Av tí at vit ikki enn eru sloppin av við allar álops- samgongur, ganga javnað- arpolitikarar í teimum londum, sum eru limir í Nato, inn fyri hesi sam- gongu. Javnaðarflokkurin sat við ræðið í Danmark, tá hetta land fór upp í EF. Javnaðarmaðurin Tryggve Bratteli var for- sætisráðharri í Noregi somu tíð, og hann fór frå, tí Noreg ikki fór upp í EF. Nú kann ein vera samd- ur ella ikki samdur við limaskap ella íkki EF/NATO, men hetta skuldi víst, at javnaðar- politikkur er vestanpoli- tikkur. Tann av teimum føroysku flokkunum, sum stendur næst kommun- ismuni, er fólkaflokkurin, tí tað er so evarska lítil munur millum uttasta høgra og uttasta vinstra. Hoyrdu tit ikki í út- varpinum, at russar í fimtiárunum bjóðaðu nasistinum Rudolf Hess leiðarastarv í Eysturtýsk- landi? ohe.