leygardagur 26. september 1987síða 8

Síða 8 Landsstýrið gongur tørvi á mati: Nú kemur hjálpi- tólamiðstóðin Umleið fýra mill. kr. avsettar á fíggjarlógar- uppskotinum til hjálpitólarmiðstoð Sum nakað heilt nýtt er hjálpartólamiðsteðin nú komin á fíggjarlógina. Til- samans 4 mill. kr. eru av- settar á fíggjarlógarupp- skotinum fyri 1988 til hjálpitólamiðsteð. Tað hevur leingi verið eitt ynski hjá brekaðum og teimum starvsfólkum, sum fáast við at útvega hjálpitól, at fáa hjálpitólamiðsteð. 1. des. í fjer setti lands- stýrið tí Dánjal Paula Haraldsen, fysioterapeut sum leiðara av eini kom- andi hjálpitólamiðsteð og hevur hann síðani tá sam- an við eðrum arbeitt við ætlanini at fáa eina skip- aða hjálpitólamiðsteð. Í samráð Durhuus, landsstýris- mann í heilsumálum varð avgjert at kanna verandi viðurskifti í Feroyum og kunna seg við royndir, sum gjerdar eru í Norður- londum. Tað var annars í 1975, at landsstýrið setti nevnd at arbeiða við hesum mál- inum, men einki spurdist burtur úr. Nekur ár seinni eina við Jógvan Hjálpar- tolamiåstød Fjargoymslur Sjukrahus Størri stovnar Á Øki fyri hcimarøkt setti .Meginfelag teirra Brekaðu ein arbeiðsbólk at gera eina frágreiðing um málið og var niður- steðan tá, at stórur tervur er á eini slíkari hjálpitóla- miðsteð. Nú fyriliggur so full fíggjað álit um málið og hevur landsstýrið tikið tað til eftirtektar. Nógv arbeiði liggur í hesum álit- inum, har hava verið fund- ir við umboð fyri stovnar, sum fáast við hjálpitól, umboð fyri brúkarar og starvsfólk, sum umboða ymiskar bólkar av brek- aðum. Tvær kannningar- ferðir eru gjørdar til Dan- markar og Noregs og har- afturat er spurnarblaðs- kanning gjerd Í Havn og á bygd Í álitinum verður m.a. sagt at sjálv hjálpitólamiðsteðin eigur at stovnsetast í Havn, og at tad verda stovnsettar 6-7 smærri goymslur å bygd Virkisøkid hjá stødini eig- ur at fevna um rådgeving, upplysing eiga at undirvising, framsyning og goymslu, og skipað eigur at verða fyri landsfevnandi endurnýtslu. HTM eigur at vera inn- keypsmiðstað fyri heima- búgvandi, stovnar og inkontinent. Skotið er upp at játta 5 starvsfólk í 1988 umframt leiðaran: tey eru so tveir terapeutar, eitt skrivstovu- fólk, ein teknikari og eitt goymslufólk. Mett er, at 550 kvm eru neyðugir frå byrjan og um- leið 850 kvm eftir einum tíð- arskeiði. Um høli verða útvegað 1. febr. og starvsfólkini sett 1. mars kann HTM lata upp 1. mai 1988. Í álitinum er uppskot til figgjarætian fyri 1988. Har verður mett, at raksturin fer kosta 2,3 mill. kr, og iløgan verður 2,1 mili. kr. Landsstýrið hevur so sett umleið 4 ill. kr. á figgjar- lógaruppskotið. Hvørjum tørvar hjálpartól? Í álitinum verða ymsir spurn- ingar viðvíkjandi brekaðum og hjálpitólum vidgjørdir. Seks til sjey goymslur, eini 20-30 kvm. hvør, eiga at avloysa verandi goymslur hjå heimahjålparum á bygd. Goymslurnar eig at verða lagdar samskipaðar vid heimarektarskipaninar og kundu t.d. ligið í samband við heilsumiðsteðir. Fjar- goymslurnar eiga at vera innlatingarstað av nýttum tólum og goymsla av brúkshjálpitólum til heimarekt. Nr. 109 — 26. september 1987 } M.a. verður sagt, at tey, sum haav hjálpitól fyri neyð- ini, eru sum heild tey, vit við einum felags heiti kalla brek- að. Brekið kann ein vera føddur við, ella tað er komið av skaða, sjúku ella elli. Tað eru tey ellisbrekaðu, sum nýta flest hjálpitól. Við hækkandi livialdrinum verða hesi lutfalsliga fleiri í tali. Hetta hevur m.a. ein vaks- andi tørv á røktarstovnum við sær. Hóskandi hjálpitól og/ella íbúðarbroytingar er ein týdningarmikil tátt- ur í royndini at geva brek- aðum meguleika at búgva heima sum longst og av- lasta tey, sum hava rektina um hendi. Hví útvega hjálpitól Útvegan av hjálpitólum og tillaging av umhvervi hevur sum endamál at geva brekaðum javnbjóðis meguleikar at luttaka í samfelagslívinum. Hetta kann snúgva seg um: — at lætat um dagligu til- veruna hjá tí brekaða og teimum, sum varða av ella hava rektina sum heild at klára seg uttan ella við minst møguligari hjálp frá ødrum - at bågva heima hjå sær sjålvum sum longst — at vera i vinnu ella i tå * Fi ; pre vanligum skula. Hjálpitól eru eitt lið í medisinskari og sosialari rehabilitering í samband . við rekt, undirvísing og tillaging av arbeiðspláss- um. Tørvurin er vaksandi Tørvurin á hjálpitólum er allastaðni í stórum vekstri. Sum orsøk kunnu fleiri viðurskifti nevnast: Tann parturin av fólk, sum tørvar flest hjálpitól, tey ellisbrekaðu, er í stórum vøkstri. Almannalóggávurnar geva rúmari ræsir at fáa slík- ar veitingar játtaðar. Tey brekaðu eru sjálv farin at krevja at kunna lut- taka í samfelagslívinum á jøvnum feti við ikki brekað. Tøknifrødisliga menning- in hevur einki minni enn koll- velt hjálpitólamarknaðin. Ut- boðið er fleirfaldað og møguleikarnir at beta um brek við tøkni eru at kalla 6- avmarkaðir. Hvat er ein hjálpi- télamidstød? Ein hjálpitólamiðsteð er ein tænastustovnur, hvers starvsfólk eru serkon í hjálpitólaspurn- ingum, og er miðdepilin í veitingum av hjálpitólum fyri eitt eki. Vanliga av- TILURÐ: ve mere Dånjal Pauli Haraldsen, sum hevur stadid fyri ti stora og krevjandi arbeid- inum at gera ålit til lands- stýrið um komandi hjålpi- tólamiðsteðina. * £ þá