mánadagur 7. desember 1987síða 6

Síða 6 Telefon 118 20 Argjavegur 26. 3800 Argir Postsmoga 76. 3800 Tórshavn Ábyrgdarblaðstjóri: P/f Sosialurin Jan Múller Krisjan Dahl Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Kalmar Lindenskov P/f Sosialurin P/f Pressan 1981 Utgevari: Fyritaksstjóri: Blaðfótk: Ljósmyndari: Uppseting: Prent: Skal ráfiska- grunnurin avtakast? SUM kunnugt verður arbeitt við eini nýggjari prísásetingarskipan fyri feskfisk. Vit umrøddu i odda- greinini seinasta týsdag ætlanina at lata fiskimenn fáa tann studn- ing, sum í løtuni verður latin sum ein partur av avreiðingarprísin- um, sum vanligan studning gjøgnum studningsnevndina. Kesum mæltu vit frá, og mæltu heldur til, at fiskimenn fingu allan sín ágóða í einum, tá teir fingu sína avrokning MEN sum tað skilst er eisini ætl- anin at í eini framtíðar skipan skal einki fiskaslag lata »avgjald«. Tal an kann bert verða um ískoyti til teir ymsu fiskarisirnar. Hetta verður ein avgerandi broyting frá galdandi skipan. Víst var tað so, at tá ráfiskagrunnurin var settur á stovn, var bert hugsað um ískoyti til teir ymsu prísirnar. Men vit mugu minnast til, at tað vóru nærum bert dyr fiskasløg, sum toskur og hýsa inni í myndini. Kongafiskur fanst nærum ikki, og av upsa veiddu vit bert fá túsund tons. NÚ ER steðan ødrvisi. Ti »biligu« fiskaslegini umboða ein heilt stóran part av okkara veiðu. Og fyri okkara týdningarmestu fiska- sløg gjalda flakavirkini frá góðar kr. 10 pr. kg. fyri tosk 1 og til kr. 2 fyri kongafisk. VIÐ avgjaldi til tilskoti úr ráfiska- grunninum hava hesir prísir verið »javnadir« soleiðis, at fyri tosk 1 verður goldið 8-9 kr. pr. kg. og fyri kongafisk 4-5 kr. pr. kg. Hetta má sigast at vera ein rímiligur háttur at býta tað avmarkaða fiskiríki- dømi undir Føroyum millum teir ymsu veiðihættirnar. Hin møgu- leikin var at tey ymsu fiskasløgini vórðu býtt soleiðis, at hvort skip fekk eina kvotu av toski og eina kvotu av kongafiski. Hetta vildi fingið djúpvatnstrolararnar inn á toskaleið og noytt útróðrarbátar- nar at veitt kongafisk. Eingin ivi er um, at hetta vildi verið tann nógv verri hátturin at býta uppá. HENDA skipan hevur eisini verið tann higartil best virkandi háttur oddagrein at regulera veiðuna eftir teimum ymsu fiskasløgunum. Við hesi javning hevur veiðutrýstið verið nøkurlunda eins á toski og upsa. Nú kunnu vit sjálvsagt siga, at tað er ov stórt í báðum fórum. Men uttan ráfiskagrunnin høvdu vit verið munandi nærri at trá- roynt t.d. annan av hesum stovn- um. SKIPANIN stóð rættiliga sína roynd, tá upsaprísurin fyri nøkr- um árum síðan fór í botn. Men samstundis hendi tað, at dollarin fór rættiliga nógv upp, og gjørdi hetta tað, at marknaðarprísir á hýsu og frystum toski fóru mun- andi upp. Um nú avreiðingarprís- irnir høvdu fylgt marknaðarprís unum høvdu upsaprísirnir farið í botn, meðan hýsu- og toskaprísir nir høvdu farið munandi upp. Tað hevði aftur ført við sær, at allur trolaraflotin hevði lagst á toskin og hýsuna, og úrslitið kundi væl verðið ein enn meira hóttur toskastovnur, meðan upsin fekk frið. ÍSTAÐIN gjørdi skipanin vid rá- fiskagrunnin tað gjørligt at nýta tann hækkaða marknaðarprísin fyri tosk og hýsu til at halda upsa- prísinum upp, soleiðis at tað slapst undan heilt álvarsligum niðurskurði í upsaprísinum, og tá ein tíð var fráliðin var upsakrepp- an av, og tað fyri ein stóran part takkað verið ráfiskagrunninum. TÁ hetta er sagt skal sjálvsagt eisini leggjast afturat, at tað skal ikki takast av prísinum hjá veið- um, har tað ikki gongur væl fyri at leggja afturat har, sum tað gong- ur betur. Hetta hevur jú verið tann grundgeving, sum útróðrar- menn hava givið fyri at vera ímóti ráfiskagrunninum. Men hædd skal sjálvsagt takast fyri hesum sjónarmiðum, tá arbeitt verður við nýggjari prísskipan. Men vit vilja tó mæla landsstýrinum frá at pilka við verandi skipan á hesum økinum, uttan so at landsstýrið við vissu hevur okkurt betur at seta í staðin. Nr. 140 — 7. desember 1987 Ferðingartíð Í tvætlikanningini hjá Flogvallarnevndini verður m.a. komið fram til, at hvert ferðafólkið sparir 2 tímar í farðatíð, um bygt verður á Glyvursnesi. Tá vágatunnilin kemur verður henda sparing allarhægst hálvur tími, men hetta vil nevndin ikki nevna. Sjálvt um tú tekur hes- ar órealistisku 2 tímarnar og gangar hetta við árliga ferðafólkatalinum: 80.000, fært tå hægst eina saml- aða tíðarsparing uppá 60.000 tímar. Nú er tað so, at tað er gingið upp fyri onkrum ,avnarmanni, serliga teir, sum noyðast at koyra í li, at ein stórur partur av hesi koyritíðini verður yrúktur til at koyra langar umvegir, og at bíða í long- um rekkjum fyri at sleppa inn á næsta vegin. Summ- ir av hesum neyðars bil- koyrarum hugsa (so frægt), at tad kanska Åheitan eisini hevði verið møgu- ligt við einum skilabetri veganeti, at stytta um ferðatíðina hjá fólki á havnargetum. Kanningar vísa, at tað t.d. i R.C. Effersøesgøtu ferðast (minnist meg rætt) 18.000 bilar um dagin. Siga vit, at í meðal eru bert 2 fólk í hverjum bili, og tú við eini betri ferðslu- skipan kann stytta tíðina í R.C. Effersæsgetu við bert 45 sekundum, so verður uppá eitt ár spart (18.000 bilar ganga 2 fólk ganga 365 dagar ganga 45 sekund) = 164.000 tímar. Tekur tú so eisini allar hinar floskuhálsarnar, og skavar bert nekur fá sekund av í hverjum føri, ja, so hevur tú vunnið eina tíðarsparing fyri havnar- fólk sum er hundraðtaldað tað tú ætlar at bjóða Før- oya fólki. At man so eisini spari bæði bensin, asfalt og annað í Havnar kommunu å skal bert lika nevnast. Tå sleppur okkara borg- arstjóri eisini undan at avkrevja ALT Føroya fólk fyri 500 kr. i bumm- pengum hvønn vegin. Sært tu harra borgar- stjóri, hetta eru ting, sum hevdu komið havnarborg- arum til góðar, meira enn tínar luftkastellur á Glyv- ursnesi. Forrestin var ein eina- ferð fyri nógvum árum síðani, saman við javn- aldrum, farin ein túr suður á Trøllarøkur (har vøllurin skal liggja), landsynnings- stormur var, og sjórokið lá tjúkt niðan í hagan, ja, so tjúkt, at bæði tari og smá fiskar fylgdu við, og eg minnist at vit kallaðu hes- ar neyðars skapningar fyri ervitisflúgvifiskar. At hesir seinni skuldu fáa »selskap« av javnlik- um úr Havn, tað droymdi eg ikki um tá Bilkoyrandi borgari Føroya Landsstýri Tað verður í hesum deg- um nógv tosað og skrivað um ta útlendsku arbeiðs- megina, sum floymir inn yvir landið, og tann 6- skattaða peningin, sum floymir út av landinum. Ásannast má, at hetta ikki júst er stimbrandi fyri vánaliga landsbúskap okkara, og tann einasti,s um kann gera nakað fyri at rætta uppá hesa skeivu gongd, er Feroya Lands- stýri. Ein meguleiki fyri at gjørt tað, hevði verið at tálmað tí alt ov stóra al- menna byggivirksemin- um, og ein annar at lækk- að skattaprosentið á yvir- tíðarlenini. Tað er so í dag, at tú fært ikki fólk at arbeiða yvirtíð, tí tað lenar seg ikki. Skattingin av yvir- tidarlønini er sera høg, og henda skatting ávirkar eisini skattingina av tí vanligu lenini. Sostatt kann ein siga, at tú skalt gjalda fyri at arbeiða í yvirtíð. Viðmerkjast skal, at hetta ber er galdandi fyri okkum feroyingar, og tað kann ikki vera rætt, tá vit vita, at ongin króna, útlendingarnir forvinna her á landi, verður skatt- að, men flutt beinleiðis til útlandið. Ein avleiðing av hesum, at fólk ikki vil arbeiða í yvirtíð, er, at tørvur verð- ur á arbeiðsmegi, og er hon ikki tek her á landi, 0 — — = má hon flytast inn aðra- staðni frá. Í staðin fyri at lata allan hendan peningin fara av landinum, átti Landsstýr- ið at umhugsað at lækkað skattaprosentið á yvir- tíðarlonini niður á t.d. 25%, tí so hevði tað lent seg at arbeitt í yvirtíð. Heldur ikki hevði verið brúk fyri ellum hesum út- lendingunum, og pening- urin hevði verði verandi í landinum. Tveroyri tann 30. nov 1987 Feroya Handverkara- felag Leivur Nygaard, form. Sjónvarpið — enn einaferð Í hesum degum verður so nógv skrivað og tosað um Sjónvarpið, bæði positiv- ar viðmerkingar og meira ósakligar atfinningar — tó sum ofta vanligt er í Fer- oyum: rósandi orð eru sjáldan at finna. Sjálv haldi eg, at Sjónvarpið hevur nógvar góðar send- ingar, takk fyri tær — og eisini nógvar sera vánalig- ar sendingar — meiningar- nar verða sjálvandi altíð ymiskar um hetta. Tað er tí altíð gott at fólk gera vart við seg, og koma fram við hugsanum sínum — ikki minst um ein her á landi so nýggjan fjølmidil. Vónandi tekur starvsfólk- ið á Sjónvarpinum hesar metingar hjá síggjarunum upp til viðgerðar. Tað, sum eg her havi hug at koma fram við — ella finnast at — er hetta. Eg má siga eg varð ikki sert skelkað av my nda- frásegnini Sjónvarpið hevði frá tí syndarligu ferðsluvanlukkuni í Vest- manna, sum kravdi 2 . mannaliv — nakad somu kenslu minnist eg meg hava, tá Sjónvarpið hevði fråsøgn frá bussvanlukk- D