mikudagur 23. desember 1987síða 19

Nr. 147 — 23. desember 1987 tíðindablaðið Síða 19 Heitur løgur … Sigurd Joensen: Eg stoyti heitt I-II Mentunargrunnur Studentafelagsins 1987 263 + 226 bis Sigurd Joensen er ein sjåldsamur mað- ur. Juristur og sakførari, tjóðveldismað- ur, romantikari, politikari, bladstjori essayistur, skald, yrkjari, barnabóka- høvundur og týðari. Klassikari og lesari av alheims békmentum er hann eisini. Ein sjåldsom kombination i eini tíð, har kunnskapur av hesum slag hevur ringar sømdir og gevur lítla virðing, tó human- isturin valla hevur ignorantanna viður- kenning sum mið fyri strevinum Ignorantur er ikki hin óskúlaði, men hin skúlaði, ið onki hevur skilt, og onki at skilja við. Onkur skallutur slíkur er sera frammarlaga í føroyskum politikki í dag. Juristurin og sakferarin skal ikki um- reðast her. (At taka prógv sum juristur krevur tó ikki so nógv til vit. Tað er ikki juridiskt embætisprógv, ið skapar góðar sakferarar, heldur ikki tað við tí eftir- tráðaða fyrstakarakteri. Góður sakfor- ari verður tú einans av tí, tú veitst um- framt embætisprógvið, og har sigst juristurin Sigurd at skara fram um tey eintek av slagnum, vit hava gangandi her á klettunum.) Eg stoyti heitt er eisini ein sjáldsom bók. Í henni eru tekstir av mongum slag: Yrkingar, hugleiðingar, segur og ævintýr, bókaummæli og greinir við skiftandi innihaldi mest politiskum. Men í grundini er næstan alt politiskir tekstir, tó ofta latnir í littereran-skalds- ligan ham. Og hvat skal so ummælarin siga? Skal hann skriva um skaldskap ella um poli- tikk? Valkvelini slepst undan við at skriva um bæði. Og »olitikarin, ið letur sínar politisku viðmerkingar í skaldslg an ham, má lata sær lynda, at politikkur eisini verður umreddur Sigurd er tjóðveldismaður = og nationalistur Men nationalisman hevur fleiri andlit, hon er bæði set og beisk Eggjandi og føgur sum summarfleyr um ennið. men grim sum strongur uppi. treyst og stinn sum í berginum. em els- ini felsk og svikafull. Og mær tykir hon tekur Sigurd av bóli, her svíkur tað bjarta vitið, ið ikki megnar at gjøgnum- skoða fellurnar og vara seg. Kenslurnar taka ræði av tí hvassa vitinum, og tá kann alt henda. Sekstan greinir eru í partinum Polit- iskar greinir, og av teimum fimtan úr blaðnum Búgvanum, ið kom út í Dan- mark undir og nakað eftir kriggið, og sum Sigurd sjálvur stjórnaði eina tíð. Tað er ikki at undrast á, at tær fyri ein stóran part snúgva seg um, hvat skal henda við stjórnarsteðu Feroya eftir kríggið og politiska rákið og tingingar- nar upp til fólkaatkveðuna í 1946. Og at enda viðmerkingar til hesa týdningar miklu hending og tað, ið av henni stóðst Í einari sjonvarpssamreðu hoyrdi eg Sigurd nú ein dagin siga okkurt um, at nógv av hesum var skrivað fyri fjøruti árum síðani, og at hann sjálvsagt ikki hevði skrivað alt soleiðis í dag. Eyðvitað tað, men tann kensluliga nationalisman stendur so frammarlaga, og sum hon kemur fram í so mongum av hesum tekstum, ógvast ein. Bæði tá Sigurd beinleiðis viðger politikk, og í eðrum sambandi. Hver hevur eitt nú givið Sig- urd Joensen og eðrum tjóðveldisfólki nakran rætt til at skifta føroyingar eftir kvaliteti við teirra steðu til Tjóðveldis- politikkin sum mátistokki. Hesin um- mælarin ógvast og ræðist, tá tjóðveldis- menn soleiðis geva seg í kast við at handla feroyingar sum seyð. Her havi eg ikki minst í huga, at tjóðveldismenn enn tosa um fólk í Føroyum, har summi við feðing eiga natúrligan heimstadrætt, onnur ikki. Hvat er meiningin??? Hetta er ikki í tríatiárunum og í einum eðrum landi, vit liva. Tær konkretu metingarnar av teimum politisku viðurskiftunum í samband við fólkarættarligu steðu Føroya eftir kríggið, eru áhugaverdar í positivan máta eisini. Tí sjálvsagt hevur Sigurd so inniliga rætt, tá hann lýsir lokabregdini í samband við fólkaatkveðuna. Har var framt svik so dyggiliga, at ongin kann gloyma tað. Sjálvsagt aliarmest frá teimum, ið bragdliga gingu undan, og — uttan iva, tó eg ikki veit tað við vissu — sigldu undir følskum flaggi: Sjálvstýris politikarar. ið við einar: redc lovadu før oyingum, at nú skuld: bera elía bresta hvussu so úrslitið ax atkvødun: blel meðan teir við aðrari rødd (1: teskand skymaskotunun NOISLIANSDU 4 aðrastaðir) helst hava iovað ai nvuss so urslitiå bærv skuid: ongin 10VSinE tara fram. Skommun er ikki dana. neidu ikk: so nog stersi sambanasmanna non e hjá teimum góland: sjaivstýris- politikarum (teimum radikalu!;. ið t; ongantíð nava hildið svikið vera skomn Sigurd hevur á sin eit: sindur ogvusliga mata rætt: svikið varð tram meiriluti fyri loysin Hja ti, ið skrivar poluski skaidsliga ræður um at velja góðar myndir, og lýsa tær væl. Tað dugir Sigurd, ið hevur skaldagávurnar góðar. Søguns um vættrarnar í Eysturoynni damar mæ: best. Her sleppur tað skaldsiiga hug flogið best á flog, og segan er meistarlig í steðum. Henda meistarahond kemur til sjóndar allan vegin í bókini. Meistaraheitið hevur Sigurd eisin: uppiborið fyri mál sítt. Sjáldan heppin mangan, men eftir mínum tykki meira í prosa enn í yrkingum. Í prosastykkjun- um er hann nógv sterkari, og her kemur tað fram, ið eg serliga hefti meg við málinum viðvíkjandi: tað ið hjá eðrum kann tykjast fornt og torskilt, fellur í prosapenni Sigurdar lætt og natúrligt. Sjáldsamar máliskur og vendingar koma her fyri sum lættasta gerandis- Har var mál. Soleiðis kann tað skrivast Eg hevði einaferð eini erindi til Sigurd Joensen. Bað hann skriva eina grein um eitt serstakt evni, eg beint nú havi gloymt, hvat var, men eg helt tá, at hetta kundi bara Sigurd. Tíverri varð endin tå, at Sigurd bar seg undan, men vísti mær til ein vinmann, ið eisini dugd at skriva. Eg helt tá fyri. at nevndi vir maður, ikki kundi skriva júst tað, e; vildi hava. Tá flenti Sigurd við kontr: bassinum (he, he!) og helt fyri: >Tað « rætt, tú sigur. Ég eri skulpterurin, hi er málarin í skrivingariag'« Sigurd « mangan sum skulpterurin, ið hevur s torfert tilfar at arbeiða við, at har n konstruerast av tekniskum grundur Yrkingarnar verða heldur stirvnar tunga ur av so at innblasturin kamasi bur konstruktion. Kanska er ta juristurin, ið her spennir fót fyri skaldi ur Urvalið tekur um tað mesta. Sigur Joensen hevur skrivað, tó eru iki narnasegurnar KOMmna við. I ottir lurið nevur savnað og skipað tilfari/ kanska hevur hon hugsað um at barn: segurnar kunna koma út aftur fyri seg Vonandi: Tað hava tær uppiborið. Fáa ella ongar skravaða betur á Tær høvdu ti helst ikki hóskað so væl undir heitinun a hesi DOK Konklusiónin uggur nær. Politiskt e Eg stoyti heitt helst góður uppbygg ingariesnadur hjá tjóðveldisfólki av eir um serligum slagi. Heitið. ið er tikið frí einari av segunum ber boð um. at út gevarin hevur mest hugsað politiskt ella hildið tann politiska bodskapin vera mest týðandi í skrivingini. Soleiðis søgdu tey gomlu við vættrarnar undir durahelluni, tá tey stoyttu heitan leg út fyri dyr. Og mangur kann hava grund at hava seg til viks av hesum legi Sigurd ar. Politikkurin í bókini er tó ikki so áhugaverdur hjá hesum ummælara, sum alt hitt í bókini. Tað bókmentaliga og skaldsliga virðið og so málið, ið er so eggjandi gott. barnasegu" eru ieroyskum mál Eyðun Andreassen Handverkararnir nytt felagshús Havnar Handverkara- felag hevur í hyggju at keypa eini stór sethús í Stoffalág til nýtt felags- hús. Nevndin í felagnum hevur boðið 1,9 mill. krón- ur fyri húsini, og ætlanin er at yvirtaka tey hálvan februar, men tað er treyt- að av, at eykaaðalfund- urin 6. januar í felagnum góðkennir keypið. Húsa- keypið skuldi ikki komið Húsini, hæddum, so óvæntað á limirnar. Tað eru tvey ár síðan, at nevndin fekk heimild til at kanna meguleikan fyri at keypa nýtt hús. sum Havnar Handverkarafelag ætlar at keypa, eru í trimum 135 fermetrar hvert. Grundstykkið er 1000 fermetrar. Miðhædd- in í húsunum er liðugt inn- rættað. Loftið er alt í ein- um, og har ber til at gera eitt stórt fundarrúm. Felagið heldur annars til í egnum húsi í Tróndar- getu. Tað húsið er heldur lítið. Avgjert er ikki, um tað húsið í Tróndargetu skal seljast fyri at keypa nýtt, ella skal leigast út. randi