týsdagur 16. februar 1988síða 10

Síða 10 Alivinnuni tørvar nogvan pening Stødan i alivinnuni er spent. Hetta sæst tydu- liga i ti seinasta tilmælin- um, sum Aliráðið júst hev- ur latið landsstýrinum um steðuna í hesi vinnuni. Umframt at tervurin á peningi til raksturin av verandi brúkum er einar 200 mill. kr., so er neyðugt við nógvum ymsum til- tekum, sum kunnu tryggja hesi rættiliga nýggju vinnuni framtíðar livimeguleikar. Aliráðið sigur í niður- steðuni m.a. Sum líður í bygdamenn- ingarpolitikki hava Fer oyar, mótvegis ellum ød- rum londum, ið nú eru far in at ala laks, valt at gera nógvar smáar eindir eftir norskari fyrimynd. Í mun til stóru fyritek urnar, sum vit skulu kappast við á altjóða marknaðinum, eru fer- oysku eindirnar fíggjar- liga veikar og hartil nýggjar, og flestu tí enn á lágum kunnleikasteði. Hendan skipanin krev- ur tí, at stór orka má leggjast í at skapa for- treytir fyri einum hegum almennum tænastusteði: Djóralæknatænasta Sjúkufyribyrgjandi arbeiði Utbúgving av alarum Ráðgeving í framleiðslu Ráðgeving í økonomi- stýring Alment rannsóknar- arbeiði Neyvt eftirlit við at treytir fyri loyvinum verða hildnar v.m. Um henda orka ikki verður legd í, standa vit okkum illa í skjótt vaks- andi kappingini frá hinum laksaframleiðandi londun- um, og smærru bygda- menningarbrúkini verða tey fyrstu at koma illa fyri. Um smoltaling 17 smoltstødir eru i dag við loyvi at framleiða til- samans 4.450.000 smolt. Nóg mikið av vatni er óivað í landinum til at tví- falda smoltframleiðsluna í mun til í dag, um útbygt verður í Miðvági, Vest- manna ella á Eiði. Verandi smoltsteðir eru ferar fyri at byrjannarfóðra nógv meira yngul enn teimum nýtist til egnu nýtslu. Tí er skjótt at økja um fram- leiðsluferi av smolti, um tervur verður Skal framleiðsluferi av smolti ekjast, eigur regl- an, at 25 V/sek. skulu vera tøkir i skerpingini til framleiðslu av 100.000 smoltum, at verða fylgd. Mælt verður til at steðga við at geva loyvi til fleiri smoltsteðir og hækk ingar av verandi steðum, til greiða er fingin á niðan fyristandandi a. Vatnnegd í skerpingi á verandi alistødum, og har ætlanir eru um nýggj- ar. b Um smittuvandi stendst av at pumpa sjógv upp í smoltstødir- nar. c. Um villfiskur kann ferðast upp um inntakið til steðina. d. Hvussu gongdin í al- ingini verður framyvir. Fyribils búskaparlig meting verður gjerd fyri smoltstødirnar, og verður hon væntandi liðug í februar 1988 Aling í sjógvi 53 alistødir eru á firðum og sundum, og manga staðni liggja steðirnar ov Mett Feroyum framleiðsla 1987 3.800 1988 3.200 1989 8.600 1990 10.000 Stjórin í Fiskeopdretter nes Salgslag A/L í Noregi, sigur um veksturin í Noregi: „Jeg imøteser den svære økning i lakse- produktionen med skrekk blandet fryd« Buskaparliga metingin av alingini i sjógvi i Før- oyum, sum er gjørd av Grannskoðaravirkinum hjá J. Sundstein, sigur m.a.: Raksturin í 1986 hjá sjógvalarum royndist illa. Samlað hava steðirnar havt eitt hall áðrenn av- skrivingar uppá uml. 27,5 mill. kr. Við avskriving yvir 7 ár verður samlað hall slakar 40 mill. kr. Við ávísum fyritreyt- um, m.a. at seluprísur á laksi verður 50,- kr. og tættar. Framleiðslan av síli og laksi i Føroyum var í 1986 2500 tons Noregi Skotlandi 47.000 16.000 74.000 23.000 90-100.000 30.000 100-120.000 40-50.000 fóðurfaktorurin 1,5, verð- ur gjaldferistervurin við ársskiftið 1988/89 180 mill. kr Broytast fyritreytirnar bert hevur hetta ávirkan á gjaldforistervin Aliráðið metir tí mest trúligt at rokna við, at gjaldføristørvurin hjá ali vinnuni til raksturin kem- ur ikki at liggja undir 200 mill. kr. við ársskiftið 1988/89 utyvir tad, id var figgjad ultimo 1986, og Aliráðið leggur áherðslu á, at myndugleikarnir sum skjótast mugu gera sær greitt, hvussu hesin pen- ingur kann útvegast, utt- an at tað fær aðrar óhepn- ar avleiðingar. Tá er ikki roknað við tervinum hjá meguligum nýggjum ali- smávegis, stóra Nr 19 - brúkum á sjónum, og sum kunnugt fevna hesi tel ikki um tervin hjá smolt- alarum Millum óhepnar avleið- ingar tann stóra fíggjan, ið út kann nevnast, at lendskir fóðurframleið- arar longu veita og sum helst fer at vaksa, kann koma at fáa týdning fyri ognarviðurskiftini í ali vinnuni í framtíðini Utbyggingar- møguleikar Skulu fleiri aliloyvi gev ast, má havast í huga, at alistødirnar yvirhøvur liggja alt ov tættar. Tær eiga allar at fåa tvey ymisk øki at ala å, sum skulu kunna nytast at skifta imillum alt eftir náttúruviðurskiftunum. Vit eiga heldur ikki at læsa okkum ov fest í eina ávísa stedd á alistødum. og fylla so nógvar alistød- ir á firðir og sund, at eing in meguleiki er at víðka steðirnar seinni. Fá pláss eru í Feroyum, har »vanlig« aliútgerð kann liggja, og metir Ali ráðið, at flestu av hesum eiga at verða nýtt til »summarbeiti«, og/ella sundurskildra årgangir hjå alistødum Nøkur øki, id liggja meira ella minni móti opn- um havi eru tó, har ali- steðir, sum nýta meira framkomna útgerð megu- liga kunnu liggja. Aliráðið mælir tó til at vera sera varin í útbygg- ingini av alivinnuni, fyrr- enn áðurnevnda tænastu- steði er útbygt. Har steðir liggja ov tættar, hevði samstarv, ella at steðir vórðu riknar í felag, bett nakað um steðuna. Nekur eki, lið liggja meira ella minni móti opnum havi, eru, har alistødir, sum nýta meira fram- komna útgerð, meguliga kunnu liggja. 16. februar 1988 Mælt verður til at steðga við at geva fleiri loyvi til smoltstødir og hækkingar av verandi steðum fyrr enn ávísar kanningar eru gjørdar Hagreiding Mælt verður til at gera eina heildarætlan fyri hag reiðing av alifiski. Her verður hugsað um mest rationellar sum samstundis ímóti loysnir, miða minst meguligum vanda fyri nøring og/ella spjað- ing av sjúku Arin av alingini Fjarðakanningarnar eiga at fáa hevi at halda fram, og tað hevur skund at fáa gongd á »nærkanningar« dygst við alisteðirnar Somuleiðis kanningar í vetnum, har smoltaling fer fram Sjúka Alivinna er djórahald av sera intensivum slag, og sjúka av ymiskum slag er ein náttúrligur partur av tilikari aling, sum vit mugu læra okkum at liva við Eitt nú 1987-88 hitrasjúkan vísir skilliga hvussu neyðugt tað er at herðsla verður legd á at fáa veterinera kanningar stovu innan fiskasjúkur at virka alt fyri eitt. Hett: fyri at kunna útvega vitar um útbreiðslu av staðfest um sjúkum í Feroyum, og meguleika at staðfesta og kringseta nýggjar sjúkur nóg skjótt og neyvt. Arbeitt eigur at vera vil uppskot at býta landið »aliøki« fyri at minka un smittuvandan. Aling ávirkar vistfreði ligu skipanina á ymiskar annan hátt, sum vit tc hava lítlan kunnleika til. Mælt verður m.a. til a stremba eftir at minka un Á