hósdagur 21. apríl 1988síða 11

Nr. 45 Í a 21. apríl 1968 Javnstø0a millum mannfólk og konufólk — nýggjur veruleiki Sum tillag fram ímóti sterri medviti og skilningi av meginregluni um javn- stæðu millum kvinnur og menn loyvir Tað Feroyska Bahá'i Samfelagið sær at vísa á fylgjandi skriv Tað Altjóða Bahái Samfelagið hevur tætt samarbeiði við Sameindu Tjóðir, eitt nú gjegnum beinleiðis samstarv við ST Nevndina Fyri Status hjá Kvinnum og við ST Deild- ini til Frama Fyri Javn- stødu Millum Menn og Kvinnur Hetta fylgjandi er meginparturin av skrivi, sum varð sett fram á Al- tjóða Kvinnuárinum. Bahá'íar eru sannførdir um, at tað er av altav- gerandi og ógvuliga víð- um týdningi fyri ta heild- arligu steðuna í menn- iskjuligum viðurskiftum bæði altjóðaliga og her heima, at meginreglan um javnsteðu kynjanna mill- um verður ferd út í lívið. Fyri yvir hundrað árum síðani og fyri fyrstu ferð í seguni hjá opinberaðum átrúnaði proklameraði Bahá'u'lláh, profetur og stovnari Bahå' Trúar- innar, javnsteðu millum kvinnur og menn. Hesa kunngerðina eftirlæt Hann ikki sum ideal ella góðhugaða vón men flættaði hana sum grund- leggjandi tátt upp í mynstrið av Sínum sosiala bygnaði. Hann stuðlaði hetta við lógum, ið krevja sama steði av út- búgving fyri kvinnur og menn eins væl og javn- rættindi í samfelagnum. Fyri bahá'íar er javn- steða kynjanna ein andlig- ur og moralskur standard- ur, sum er altavgerandi fyri sameiningina av jarðarknettinum og menn- ingina av heimsskipanini. Uttan kvalitetirnar, evn- ini og dugnaskapirnar hjá bæði konufólki og mann- fólki fer verulig búskapar- lig og samfelagslig menn- ing av knettinum at vera ómegulig. Tí Menniskjan hevur tveir veingir — tann mannliga og tann kvinnuliga. Fugl urin flýgur ikki, so leingi sum hesir veingir ikki eru Fyrrenn uppá javnsterkir. kvinnan kemur sama stig sum maðurin, fyrrenn hon kann njóta somu virkiseki, fara óvan- ligar uppnáingar hjá mannaættini ikki at koma í lag; og menniskjan kann ikki hevja seg á veingjum sínum til hæddirnar ai veruligum uppnåingum Menningin av javn- stødu er í núverandi broytingartíðarskeiði mannaættarinnar frá tannárum til vaksinleika at síggja allastaðni. Hetta er ikki nógv bilsnandi sambært Bahá'í áskoð- anini, ti »So leingi sum konufólk eru hildin aftur frá at náa upp til sínar hægstu meguleikar, so leingi fara mannfólk ikki at vera fer fyri at náa upp til tann stórleika, sum kundi verið teirra« Lyndiseyðkennið í tí serligu eld, sum vit eru á veg inn í, verður víðari sett í fokus í fylgjandi út- segn úr Baháí Skriftu- num: Heimurin hevur fyrr í Hd ini verið stýrdur av valdi, og maðurin hevur domi- nerað yvir kvinnuni or sakað av sínum meira valdskendu og ágangandi eginleikum bæði í kroppi or huga. Men broyting er longu farin at gera vart við seg, vald er í ferð við at missa sína styrki, og til- vitað árvakni, hugskygni og teir andligu kvalitet- irnir í kærleika og tæn- astulyndi, í hverjum kvinnan er sterk, eru í ferð við at menna seg fram. Ti- skil fer tann nýggja eldin at vera ein eld, id er minni maskulin og meira gjøg- nummerkt av teimum femininu idealunum, ella, fyri at siga tað nettari, fer at vera ein eld, í hverjar teir maskulinu og teir femininu siðmenningar- tættirnir vera í betri jaun- vag Eind og javnsteða í familjuni Bahá'í heimssamfelagið hevur í meira enn hundrað ár góðkent sum sannleika meginregluna um javn- steðu kynjanna millum og hevur skilt tydningin av at seta í verk hendan standard í lívi einstak- linga, familju og sam- felags. Stovnurin hjúna- lag, grundsteði familj- unnar í Baháí sam- felagnum, er ein partur av hesari gongd. Bahá'í lær- an leggur stóran dent á, at hjúnalagið skal byggja á sanna andliga eind og javnstoðu. g Familjan er ein menn iskjulig eind, sum må upp- lærast samsvarandi heilagum lógum. Familjan må læra teir sóðu erinleikarnar Alla tíðina má siggjast til heildina i samanhaldi familjunnar, og brot mugu ikki fremj- ast á rættindini einstak linga… órættur imåti ein- um verður at rokna sum órættur ímóti øllum, væl- vera hins einstaka sum vælvera adra, æra hins ein- staka sum æra alra. Javnrættindi til undirvísing og upplæring Hóast bæði foreldrini hava somu hægristand- andi ábyrgd fyri frálæru barnanna, verður móðirin viðurkend sum fyrsti lær ari menniskjunnar, og hon má vera væl fyrireikað til hesa uppgávu. Hennara skúling er sambært Bahá'í áskoðan meira neyðugt og týðandi enn mansins, tí kvinnan er uppalari barnsins frá veggualdrinum. Er hon sjálv feilfull og ófullkom- in, verður barnið neyð- turviliga eisin óvantið; nú ferir ófullkomiligleiki hjá kvinnuni við sær umsteð- ur vid ófullkomiligleika fyri alla mannaættina, tá tað er móðirin, ið uppaldir, feðir og leiðir uppvøkstur barnsins. Við tað at bahá'íar ikki skilja lívið sundur í ein átrúnaðarligan og ein verðsligan part, og við tað at trúgv má koma til sjóndar sum verk í sam- felagnum, so umboðar undirvísing mannfólka og konufólka á øllum økjum sein týðandi tátt í tí nýggju skipanini<. Av hesi orsek er undirvísing- in av einum og hverjum barni tvungin. Er ikki nóg mikið av peningi hjá ein- um húski til útbúgving av bæði gentuni og dreingi- num, so má peningurin vigast útbúgvingini av rentuni, t hon er tann potentiella móðirin. Eru eingi foreldur, má sam- felagið síggja til skúl- ingina av barninum. Aftur at hesari viðfevnandi skuling má eitt og hvert barn verða utbugvid innan einhverja profession, list eila handil, soleiðis at ein r hver limur í samfe- re , > far np lagnum verður førur fyr Pedagogur/ hjálparfólk Sekt verður eftir pedagogi/hjálparfólki at byrja 1. maí Starvið er 40 tímar um vikuna á stovu við 20 barnum frå 3-7 ár Nærri fæst at vita við at ringja til tlf. 17878. Skrivlig umsókn skal sendast til: Barnagarðin á Konmansmýru 100 Tórshavn Tað er somuleiðis týdn- ingarmikið í andanum av hesum nýggja tíðarskeiði menningar mannaættarinnar, at Bahå'u åh hevur »kunn- gjørt, at somu sløg av út- búgvingum skulu bjóðast mannfólkum sum konu- følkum«, gerandi greitt, at »døtur og synir mugu taka somu skeið, harvið fremjandi eind kynjanna«. Tillag frá kvinnum fram ímóti friði Bahá'í Skriftirnar lova, at atgongd kvinnunnar til øl] menniskjulig eki er eitt óafturvísandi og óum- stríðandi mál. Ikki ein sál kann hindra ella forða fyri ti«, at í »ikki einari rørslu« fara kvinnur at verða »hildnar uttanfyri«; at tær »å øllum økjum fara at náa uppá tilik stig, ið fara at verða mett sum allar- hægst innan menniskju- heimin, og fara at taka lut í ellum vidurskiftum«: at „tá konufólk fullvegis og á jevnum feti luttaka í viðurskiftum heimsins ... fer krigg) at halda uppat«. Hetta tillag frá kvinnum fram ímóti stovnsetingini av heimseind og -friði fer óundansleppandi at verða viðurkent og ment: Í farnum eldum hevur menniskjan verið hålv- vånalig og óeffektiv, t hon hevur verið ófull komin. Knggj og tess oyð- ingar hava útarmað heim- in. Utbúgvingin av kvinn- um fer at vera eitt megnar stir fram ímóti avtøkuni og endanum av hesum, fi tær fara at nýta alla sína ávirkan ímóti knggi … Í roynd og veru fara tær at vera megintátturin - í stounsetingini av alheims friði og altjóðaligum gerdarrætti. Kvinnan fer vissuliga at avtaka knggj ímillum fólk. Reddir á jøvnum føti Men stør åbyrgd hvilir å } menna síni komiligleika, at vera á jevnum feti við mannin á øllum økjum, at gera fram- stig i øllum, sum hon hev- ur lifið aftanfyri í, soleiðis at maðurin verður noydd- ur at viðurkenna hennara javnstødu innan førleika og uppnåilsi. Væilferå mannaættar- innar er vissuliga treytað av menningini av teimum potentiellu dygdunum og ferleikunum hjá hverjum einstøkum, uttan mun til rasu, tjóðskap, stætt, átrúnað ella kyn. Av hesi orsek eru fordómar, sum fera til spjaðing og niður- trýsting, á skipaðan hátt avtiknar í Bahá'í sam- felagslívi. Serstek fyri- sitingarlig skipan við stæði í hugtakinum Eind i Fjølbroytileika heldur bæði fast við útbúgving fyri allar samfelagsborg- arar og góðtekur endur- reisn beinanvegin til øll tey, sum áður hava verið síni rættindi frárænd. Bahá'í valskipanin, virk- andi við loyniligum at- kveðugreiðslum, uttan til- nevningar ella valstríð, eggjar til universella lut- teku: ein og hver vaksin bahå'ii kann veljast inn á lokalar og tjóðarligar fyrisitingarligar stovnar, ið hava ábyrgd fyri av- gerðum í sambandi við viðgerðir av Bahá'í viður- skiftum. Við tí, at kvinnur luttaka á øllum ekjum inn- an Bahá'í samfelagslív, er tann lættleiki —við hverjum konufólki, sum leingi hava verið frárænd javnbjóðis hevi, nú kunnu koma upp í samfelagslívið — væl og virðiliga prógv- aður. Í Bahá'í heimssamfelag- num í dag, í yvir 335 lond- um og ekjum, eru kvinnur saman við monnum í ferð við at byggja upp global- samfelag. Bahå'iar trúgva tí, at teirra tillag fram ímóti stovnsetingini av heimssiðmenning er meguligt orsakað av tí alt- umfevnandi og gjøgnum- treingjandi andliga måtti, sum er sleptur leysur i hesari old av Bahá'u'lláh, + mir hiirtiirt ”- Mt: ið hevur Durturdeint allar Síða 11 menniskjuni. Tí, sambært Bahá'í áskoðan, tá hetta er øld ljóssins, er tað tydiligt, at Sól Veruleik- ans, Orðið, hevur opin- berað ser fyri allar mannaættini. Ein a møguleiknum, sum hava ligið fjaldir í menniskju- mkinum, var evni ella fer- leiki kvinnunnar. Gjør- num tær måttmiklu strál- urnar av guddómligari upplýsing er ferleiki kvinnunnar blivin so vakt- ur og sjónligur í hesari øldini, at javnstøda mill- um mannfólk og konufólk er reist sum sannroynd. (Tað, sum stendur gásareygum og í skrá- skrift, eru endurgevingar úr Bahá'í Skriftunum). Tað Feroyska Bahá í Samfelagið Framhald av síðu 10 hann stýring leggur aftrat. Einki frítt vinnulív Og at enda sigur hann: — Tað verður so nógv tosað um frítt vinnulív her á landi. Men tað er als ikki til. Teir somu menn, sum rópa upp um eitt frítt vinnulív, eru teir, ið rópa harðast um at fáa meira studning og hjálp frá tí al- menna, og tá er als ikki talan um nakað frítt vinnulív longur, sigur Jákup Sverre, sum nú hevur lagt arbeiðið sum stjóri á Fiskirannsóknar- stovuni frá sær. Men tó ikki heilt. Hann nú at skriva imhugsar endurminningar, ti nógv tilfar liggur jan