leygardagur 23. apríl 1988síða 15

Nr. 46 BA TIl: 23. apríl 1988 — £ hava he seinastu iri dugað 1 sæð eiði rveldir va IK SK ir jar á hevunur okkara leiðir Tad er tí sum ongantíð iður brúk fyri álitisskap indi tiltøkum um okkara land og ikki minst havleið r. Eitt hitt dyggasta til tak í so máta vildi verið at Norðurlond kjarnorkuvápnafrítt veldi ella eki. Tað er tann álitisskapandi n, sum telur og sum hevur sum lýst um virknaður týdning. Ein zona ella eitt kjarnorkuvápnafrítt un sagt IKKI eldi kann sjálv verja okkum 100 móti rkubardag vinnur, men ell koma a tapa Hugskotið um kjarn rkuvåpnafri umveldi e elnkK nytt ikki nakað aktuelt Noråur Hetta er eitt altjóða itikki, sum eg haldi tað heldur sur bert er londum nalt hugskot hverjum eð sams stor samstarva í Norðurlanda r iðn im Hesi bæði sam tarvseki eru so at siga j r polttiska og hugsjónarliuga grundarlagið undir eini fe lags norðurlendskari yvir Norðurlond sing um øll sun kjarnorkuvápnafrítt umveldi Í pakt við ST Tað er í hesum sambandi av stórum týdningi, at Norðurlond í hesum til- taki eru í pakt við sam- tyktir ST. Júst ST hevur 4 roynt at byggja brýr mill- um lond, ið hoyra til yms- ar hernaðarsamgongur. I] 1978 helt ST ein eykaaðal- fund, sum bert snúði seg um avdubbingarspurning- ar. Á hesum eykaaðal- fundi samtykti ST eina rød av tiltøkum, sum kundu hugsast at fera til avdubbing og avspenning tiltøk, sum aðalfund- urin metti kundu virka friðarvarðveitandi og sum kundu virka til gagns fyri friðin í heiminum. Sum demi um slík tiltek verður ovnset Kg i Kjå rkufriu yt nevr in era far K ] grein 5 hesi ST år tykt tendur 1 kjarr rkuvåpnafri umveldi eru fyrsta stigið fram móti einum heimi uttan kjarn orkuvápn. Í somu grein verður fyrilit eigur at undirstrikað, at verða tikið tilknýti til 1 fyri ymiskum samgongur og fyri ti, at lond og landaøki hava ógvuliga ymiskar for treytir. Í grein 62 í júst nevndu samtykt heitir ST á atomstórveldini um at virða tær kjarnorkufríu Vapn á nek ir NUUK Fle ok é 1 € ng : Få x 1 r i; } K k I 1 eð } . 1 AT 1 K x 2 i LK ðurk eu € K rK eld A rbe rÅ að É 2r rku I 7 21 lið ' ror é I K he Spurningur hesu døgu rðir iKtuellur, t 2 KreDDAarl I Hi Dar IK IKK evu p eið | spurning it gera er eld KJarr K 17 Á Y » í A! k ) rk KK 17 Í KU É frið x A OK | í x A A TAN gEJa K tólka £S i N € g NOreg at 7 t } x t STEN * fremrr nd 4 KIr t i Á t i Tad t SOKTI 1 fÁl tip tólkating Fer per P sa VK! ø r St kjarnorkuvåpnafr Ok! > r fy ari 8 K É tykist hesin meiruut vera til staðar enn — ei eftir at annar av teimum stóru andsteðuflokkunun hevur samtykt nýggja floksskrá, mælir til ein meira virknan feroysk an leiklut í NATO. At hes- in meirilutin enn er til staðar meti eg sum sera positivt, men má sam- stundis sláa fast, at ein føroysk zona isolerað frá hinum Norðurlondum hevur avmarkaðan týdn- ing, eisini um tað skuldi eydnast føroyskum myndugleikum at fáa stjórnina at seta legting- sins samtykt í gildi á al- sum tjóða stigi Í hesum sambandi kundi eg havt hug at mint á, at tann steða, sum landsstýrið tók í fjer summar, tá fremmant her- ÞjA MÁ SKIP ar her eitt skip ir eruug £ vå kiarnork ip imborð 1 ne ið ið Anr kjarnorkupolttikk sur riki su heild rekur 3 eða evnilg anr sambært danska lóg ga KJarnork 1p KK tKi Qin ] K r ia OKI H Få r ríkið K K x x K + x x x Norðurlendsk semja N råur enasKa r x x 1 k k k fy i gingið va é x x ko ( iKt ið € € S rnir r ; Sett í felags rå € SK bæ ir ant Kanna ? r t € hvø kan ondun Øl, sum hava n máli, bíða ihuga í hesum nú spent eftir úrslitinum hjá embætismannanevnd ini. Fyri okkum hevur tað sjálvsagt sterstan áhuga, hvert tað ber til at tynna tær NATO og Warzawa flotadeildir, sum her fyri norðan ekjast í hverjum og sum ikki bert eru ein vandi í krigstiå, men so sanniliga eisini í friðartíð Eg hugsi her um tann um- hvørvisliga vandan av hesum herflotum. Tað er ikki torfert at ímynda sær umhvørvisligu fylgjurnar um ein kjarnorkurikin og kjarnorkuvápnaður kav- bátur skuldi gingið burtur um okkara leiðir! Vit hava tí øll fólk í Norðurlondum uttan mun til politiskan lit áhuga í einum kjarnorkuvåpnafri- 7) SOSÍalUrin im umveldi í Norðurlon. r »g ið ska r vón, at tað góð ð higar 5 og a skapir, fé y gróða 1VOKSI i ge r P ØK evå ferð På N . x yr É Ok på k ; Å Umhvørvis- samstarv Síðar m Á 5 kið K TNOrK 101 í i r .) Y KIS era : g st. Eg Kal i V a SLTULI á øå ØK nur øk har ið VK bera at sa starva r € 1 samstarvas Eg fruktirna iv einum UI wikun sam kunnu k« okkum til Feroyum. Eg umhvervis góðar hugsi um spurningar, mentanarlig ar spurningar og um eitt meguligt búskaparligt samstarv Tað er ein sannroynd, at Norðurlond samstarvast alt meira á altjóða stigi í umhvervisligum spurn- ingum. Nógv altjóða til- tek móti dálking eru vorðin til eftir at Norður- lond í felag hava tikið stigini til hesi tiltek. Ein norðurlendskur politikari, Gro Harlem Brundtland, varð av ST sett á odda fyri tí altjóða nevnd, sum skuldi kanna umhvervis- ligu steðuna í heiminum og nevndin hevur sum kunnugt latið sítt tilr frá sær hesun umæl SKTASE n Ð A ekjum i að vå ir he t €1gBJ í sleppa 1d 1 2 1 er NIUKK »a K r x ø $ KÆ x X k K [S x K É I KK 1 Pl il €' é R x y x ihuga. V er í € orðurlendsk ervyissamsta ot Het 1 er På ge £ ser p“ S t É t eftirhondini vælútbúgvið fólk serstakliga innan alt hevur við sjógvin at gera havið og sum Vit eiga eisini at kunna seta nøkur krøv til norður- lendska samstarvið, tá ávísir vandar hótta ávísar partar av Norðurlondum. Taka vit hóttanina frá bæði verandi og tí tilætl- aða Dounreay-virkinum, so er tað greitt, at henda hóttan kann bert verða burturbeind við politisk- um vápnum, t.v.s. einum politiskum trýsti frá ein- um samdum Norðurlanda- ráði. Eg haldi vit hava grund til at fýlast á norðurlendska áhugan og viljan til at seta seg upp móti tí sterka Bretlandi — kanska er tað í heila tikið ikki frítt fyri at áhugin og Síða Stórur áhugi var fyri Her luttakarunum fundinum síggjast triggir av skifta orð um friðarspurn ingar rA r SK Ar ] Pi K ø x rå kk Z x x Norðurlendskt áralag ónandi breið sem Førovun im, at tað bæði er rætt t skilagott luttaka i samstarvi og gagnligt at norðurlendskum eisini har hetta samstarv hevur eitt altjóða atlit — eina altjóða dimensjón. Men júst hetta síðsta ger, at vit eiga at hugsa okkum væl um, tá vit sjálv flyta okkara virk- semi — hvat tað enn er, út á altjóða leikpallin. Vit eiga at minnast til, at norðurlendsku tjóðirnar standa sum ein í flestum altjóða spurningum av moralskum og politiskum slagi, t.d. í spurninginum um samstarv við tað rasistiska Suðurafrika og tað av Suðurafrika her- setta Namibia. Vónandi finna vit einaferð norður- lendska áralagið eisini á hesum eki.