týsdagur 26. apríl 1988síða 11

TAKKA A—— UN AA AAA AA AA AA ——————————— Pe Støddin av flotanum ma ålmast Styring er neyðug 'að kunnu sigast Ta ær hevuðsorsekir til. at x að er neyðugt at st 1 skivinnuni. Tann skifrød 1ar nava st á on og Holt 1957. Gulland Í erður yyndin gerst ann sami iða úrtekan minni. Hetta r eitt fyribrigdi, sum tes lestu viðurkenna lag, fiskimenn og reið- rar að er eisini Kent indir 1 “1; - fyrior Ai jeitinum ivíreðilig ov iða. Í eini grein lesum "itinum ísir Hjalt Jåkupsstovu á, at serliga ska- og upsastovnarnir ir Feroyum verða freðiliga ovfiskaðir Hin orsekin hevur verið at gera við rættindini at fiska. Tað vanliga hevur verið, at ein og hver hevur kunnað fiskað; fiskastovn- arnir hava verið troyttir sum ein felags ogn. Tað hevur ikki verið nakar sum hevur kunnað (ella viljað) átalað. hvussu ein annar fiskar. Hetta hevur elvt til eina øking av fiski- flotanum, sum ger, at teir meguleikar, ið eru fyri ein- um avlopi, eftir at allar út- reiðslur eru tiknar burtur av inntøkunum, verða ysåsladir burtur. Hetta avlopið er tað, sum í grein- ini verður sipað til sum tað samfelagsbúskapar- liga úrslitið fiskastovnar- nir geva. Upp í útreiðslur sjálvsagt skal roknast sum KapDitalurin og ar egin kundu givid ær ðrar nnu "ann ria atgongdin at Ka elvir sostatt til eina samflelagsbuskanvnar rá fiskirikidem Hetta rig rður nevnt u sKåDarilg vveiða (Clark 76) *elags I ] iðar na iðsorsekirnar > it yndin (tal av SKIPUN rerst }* stor i ? i førinum elvir hetta til on lítla úrteku (i vekt), og seinna ov stórar útreiðslur sammett við inntekurnar Sostatt er tað støddin av raksturin álmast Tad bruka at iotanum 14 sum skal hjálpir ikki at kalla óavmarkaðan pening skip og rakstur i tað vmarkað, hvussu nóg iskastovnarnir kasta av sær í vekt, og so- tatt 1VUSSU storar ær samlaðu inntekurnar verða Endamál við stýringini Tá fert verður fram, at tað er neyðugt at stýra fiski- vinnuni, er sjálvsagt, at staða áðrenn er tíkin til, hver ætlanin er við til- tekunum, t.v.s. hverjum máli miðað verður ímóti. Tó er misjavnt, hvussu verið hevur við hesum. Tað málið, sum hevur verið mest frammi, síðani orðaskiftið um at regulera fiskivinnuna tók seg upp, hevur verið at náa sterst meguligari veiðunegd. I avtalum landanna millum hevur hetta ofta verið neginendamálið Tæ ongu millumlanda avtal ar ri nøkrum årun Jani um kvotabýti mill 11 í ( nidal 1 IE il yt jesum Málinum iðgevingin frå fisk ødingum varå grundad å ma endamáal Kann vera, at for vtir k r »åÅru Í € 1 Jreni ( órðinga fisk ark kor i tevå nki an Karræt rera i UMSGIK SON! IVUSSU skastovnarnir yrðu yttir. Frægast hevur tá erið at komið til semju frødiligt eildar rundað á eitt li nål, t.d størst eiðu, heldur enn grundað 1 eitt uskapariigt mai Cunningham 1983). Eftir ut 200 órðinga fiski larkini eru Komin rid ru nøguieikarnir a trandalondunum it kipa troytanina av liska stovnunum nunandi brovttir. Nå ber betur til hjå hesum at skapin, so hann betur til tað málið, teim- um tænir best Hesar broyttu umsteð- irnar hava birt upp undir eitt meira miðvíst kjak um, hvussu tað besta bú- skaparliga úrslitið fyri samfelagið sum heild kann verða fingið burtur úr fiskastovnunum. Ikki laga tiski- hoskar ti, síðani miðskeiðis í fimtiárunum, tá tann amerikanski búskapar- freðingurin H.S. Gordon 1954) legði sína áskoðan um nýtsluna av fiska- stovnunum fram, hava fleiri aðrir búskaparfrað- ingar somuleiðis víst á, at tað rætta málið er at miða moti, er at láa sum mest urtur if samtelagsbú skaparliga. Teirra áskoð in er it að er tað skila esta álið KKI bert ti at að gevur best búskapar g irsi nen heidur ið ekin ul if 1Vta okkar lfeingið (ar eiðsmeg it al g Ká X ar Pt it um ennari b kaparligar eru råur ælt Í il narka vndina til tað steðið ar ein hækking av roynd ni gevur júst tær meir nntøkurnar sum hækk ngin kostaði tetta er lægri enn ann ovndin sum gevur tørst avn gsveidu (Gordon 54 lark 376 lannesson 7) st hevur erið á, at m miðað verður ímóti terst meguligari veiðu- negd, uttan við atliti til 1vussu málið verður nátt ferir tað við sær, at vit bú- skaparliga fáa minni burt ir úr fiskastovnunum enn meguleiki annars er fyri. Í flestu førum verða royndin og útreiðslurnar alt ov stórar at samsvara við eina fyri samfelagið sum heild búskaparliga skilagóða nýtslu av fiska- stovnunum > (Crutchfield 1961, Scott 1962, Ander son 1977, Pearse 1980). Heldur skal troytanin av stovnunum lagast å ein slikan hått, at vit i størst møguligan mun gera nýtslu av teimum megu- leikum, sum eru fyri ein- um samfelagsbúskapar- aviopi. Tá reglu- verða um- ligum leringstiltøk erk, må erða fremsta málið ugsað og jetta Her koma t tl ta læstu atlinningina, sum uskaparfrødingar hava havt móti ti inliga førda skivinnupolitikkinum innist verður at, at tað x KKI 1evur erli hugsað im tær dDuskapariigu av eiðingar iitøkini hava jé iInigu utøkini vt egativar vleiðing if Y að samtelag uskaparliga úrslitið burt ir úr fiskastovnunum eiri førum dýrka tiltekini in aksturin ittan at neir samanlagt fæst burt Irúr isini hevur verið i (Brochmann 198 Kristiansen 383), it tudningsskipanir kunnu w ávirkan NKI nan vera at vast it júst studningsskipan rnar eru hevuðsatvoldin il ta vánaligu fíggjarligu serliga tesk Skipanir teðuna hjá fiskaflotanum nar hava gjørt tað megu- ligt at hava ein alt ov stór an fiskiflota sammett við ráverugrundarlagið fiskastovnarnar. Búskap- arfreðingar mæla til, at onnur tiltek verða sett í verk, tiltøk har tað bú- skaparliga málið verður sett í hásæti. Hesi skulu samstundis eisini tryggja. at fiskastovnarnir verða lívfreðiliga skynsamt troyttir, t.v.s. at vandi kki verður fyri eini trá- roynd, so stovnarnir verða ovveiddir (Pearse 1980). Reguleringstiltøk Reguleringstiltøk verða fta flokkað í tveir bólkar Tann eini eru tey tiltøkini har miðað verður ímóti at regulera eiðuna bæð negd Eg samanseting Hesi veråa vanliga nevnd zvfrødilig itøk í tey niða ímóti at náa einum ivfrødiligum máli. Tiltøk ni skulu veria um fiska stovnarnar imtframt at nest urtur i tovnu um roknað ekt 7 Økkegaard Ía. ð tiltøkunum eiðutrýstið Etlanin 1t minka um nen to uttan at avmarka støddina á fiskiflotanum Tiltøkini enda bólkin, eru tey, sum lava verið og enn eru sum 1ovra til nest vanlig, t.d. heildar KVotur stongd ØK 1VISa íð fyri ávísum reiðskapi fiskibann og avmarkað úralongd Til hin bólkin hoyra til tek sum fiskiloyvi, an gjaldsskipanir og kvotur. Grundgevingar nar fyri slíkum tiltøkum eru, at stýringin skal miða móti einum búskaparlig- um máli, t.v.s. at avmarka royndina og fiskiflotan so tað samfelagsbúskapar SKIpa- liga fæst sum frægast burtur úr fiskastovnu- num. Tiltekini verða tí ofta nevnd tiltøk (Frost og gaard 1981). buskaparlig Løkke- Framhaid