hósdagur 28. apríl 1988síða 6

Síða 6 = Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Térshavn Ábyrgdarblaðstjóri: P/f Sosialurin = Jan Múller Krisjan Dahí Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Kalmar Lindenskov P/f Sosialurin P/f Pressan 1981 Utgevari: Fyritaksstjóri: Blaðfólk: Ljósmyndari: Uppseting: Prent: Trý val í einum ári 1988 verður eitt rættiligt valár í Føroyum. Tvinni av hesum valum vita vit av í góðari tíð frammanundan. Løgtingsvalinum 8 no- vember og bý- og bygdar ráðsvalunum 10. desember Tá eru fýra ár runnin síðan vit seinast valdu til løgting, bý- og bygdarráð. FÓLKATINGSVALIÐ har- afturímóti mundi koma eitt sindur óvæntað á tey flestu. Tað er jú íkki meira enn stívliga hálvt ár síðan vit seinast valdu til hetta ting. Men tá ein hevur sæð hvussu politiska gongdin hevur verið í Danmark hesi seinastu borgaraligt stýrdu árini, og ikki minst hetta seinasta valskeiðið, kom avgerðin um nýval kortini ikki sum nakað sjokk BORGARALIGA stjórnin hevur leingi rillað og er ferð eftir ferð komin í minniluta í týðandi málum. Arbeiðslag ið hevur verið vánaligt og úrslitið hevur verið hareftir Við landsins búskapi hevur illa staðið til. Gjaldsjavna halliå øktist í hverjum, kappingarforið hjá danska vinnulívinum er nógv versn- að og útflutningurin mink- aður. Alt hetta hevur eisini gjørt sítt til tað nógv vaks- andi arbeiðsloysi, sum har í landinum er. Harafturat verða alt fleiri danskar fyri- tøkur keyptar av útlendsk- um stórfyritókum. HESA skeivu gongd hava konservativi danski for- sætismálaráðharrin, Poul Schlúter, og hansara fólk sæð. Tey hava sæð skrift- ina á bróstinum. Tey tóku avleiðingarnar og skrivaðu út nýval. Páskotið til nýval- ið var tó eitt heilt annað. oddagrein TAÐ tykist sum allir for oysku flokkarnir stilla upp til fólkatingsvalið komandi. Eisini flokkar, sum siga seg einki hava at gera á hesum teir kalla — danska tingi JAVNAÐARFLOKKURIN leggur harafturímóti stóran týdning í hetta val og tað ar- beiði, sum eitt føroyskt javnaðarumboð kann virka á fólkatingi. Flokkurin ynsk- ir framhaldandi at hava eina demokratiska rødd og eina virðiliga og sømuliga før- oyska umboðan á fólka- tingi. Hetta umboð, sum skal virka sum eitt loyalt umboð fyri løgting og landsstýri, og sum m.a. skal vera ein trygd fyri, at okk- ara løgtingssamtyktir verða hildnar EITT av teimum stóru mál um, sum hevur ikki so lítið við fólkatingið at gera, er undirgrundarmálið, sum Javnaðarflokkurin hevur sett sær fyri at fáa eina skilagóða loysn á. Eina loysn, sum vit føroyingar kunnu góðtaka. Í undir grundarmálinum vil Javn- aðarflokkurin fremja eina loysn, sum loyvir okkum óheft at troyta møguleikar ella havna teimum. TAÐ skal tí vera okkara áheitan á hvgnn einasta javnaðarveljara, um ikki at sita heima valdagin 10. mai. Farið á val, og tryggið okk- um framhaldandi eitt javn- aðarumboð at tala føroying- anna sak á fólkatingi. Og tað skulu ikki bert vera javnaðarfólk, sum skulu vera vælkomin at velja flokkin hesaferð. Men øll tey, sum ynskja eina sjálv- støðuga og verduga før- oyska rødd á fólkating. Tey velja Javnaðarflokkin. z tór.- Nr. 48 28. apríl 1988 Jú, tú møsnar Erhard Formaðurin Starvs- mannafelagnum, Erhard Jacobsen, hevur í 14. sep- tember Eg sosialinum skrivað grein, har hann ikærir landsstýrið fyri at ron vava í hyggju at seta bann erklali, og at at Tara ætla at smoyggja em ar 18vd yeiðsrætt niður yvir ð á lentakaranum Orsøkin til hesa gren landsstýrið yvir Í landsstýrið er er, at feløgunum, ferð ð at við, á fyrsta skotið upp, at sjálvan sátt málan im gera såttmåla sinni hevur imframt lenar pg setanarvidur skifti, ein sokallað hevuðsavtala eisini verður gjerd Hevuðsavtalur eru eins yg aðrar avtalur á arbeiðs- narknaðinum ein avtala millum arbeiðstakara og i1rbeiðsgevara, esum føri landsstýrið eiga at Landsstyrið metir it samrådingar fara fram í fjølmidlunum, »g fer tí ikki her at greiða nærri frá tí uppskoti til hevuðsavtalu, sum er lagt åvis teleg, men setir formaður starvsmannafe- lagsins í síni fram grein nakrar rangar pástandir sum landsstýrið ikki fer at lata Erhard standa ómótsagdar T 17 Jacobsen sigur at landsstýrið vil seta bann fyri verkfalli. Hetta er ikki beint. Í uppskoti num til hevuðsavtalu $ 6 at partarnir hevuðsavtaluni viður hverjum verður sagt kenna rættin hjá iðrum at ávara og seta erk arbeiðssteðg. Sum irbeiðssteðgur verður roknað verkfall, verk bann, stongsil (blokada) og arbeiðsbann (boykot)« Tad, sum Erhard Jacob- til í grein síni, er helst uppskotið $ 6, 8. stk., har sagt verður at verkfall ella verkbann ikki eru iovva sen sipar sáttmálaskeiði- num num Henda regla er ikki nak ad nytt landsstyrisins verð, tá tað hevur verið og landsstýri- sins fatan, at tá sáttmáli er undirskrivaður part- anna millum, hava partar- nir sum hevuðsreglu skyldu at halda frið. Hetta vil siga, at reglan staðfestir tað, sum eftir landsstýrisins tykki longu er galdandi á arbeiðs- marknaðinum. Formaðurin sigur eisini, at ein hevuðsavtala hevur sum sín logiska konse- kvens, at settur verður á stovn arbeiðsrættur, og konkluderar hann so út frá hesum, at landsstýrið vil seta á stovn arbeiðs- rætt. Landsstýrið hevur ong- an myndugleika og onga ætlan um at seta á stovn arbeiðsrætt, við tað at ar- beiðsrættur, sum vit framvegis er kenna ,ann iðrastðani frá, er komin av, at partar ir á arbeiðsmarknaðinum eru vorðnir samdir um at seta á stovn ein arbeiðs- ætt. Tað vil siga, at sn samráðingar spurn etta nillum irbeids- ngur niil gevara- og arbeiðstakara- teleg Arbeiðsrættur er í Norð wlondum at ykna sum in fastur gerðarrættur sum partarnir eru vorðnir samdir um at seta a stovn staðin fyri at loysa semjur og tulking a skiftandi Kætturin mboð sáttmálanum serðarrættum »r samansettur av irbeidstakara- og vid lika hverjum bólki irheiðsgevarasíðu 1lógvum ur g við im formanni sínum uttanveltað- lanska arbeidsrætti- ) rum sita d. 12 ibeiðstakara anligir imir, 6 frå síðu og 6 frå arbeiðsgev Hesir velja so sum skal upp- ra síðu formannin, fylla era domarl. Sum sæst líkist saman- setingin av arbeiðsrætti- num nógv samansetingini 1v gerðarrætti, sum í sátt málanum millum stýrið og starvsmannafe- agið kann verða settur at viðgera ivaspurningar um tulking av sáttmálanum. Men Feroya treytirnar fyri at lands- sum sagt, hevur Landsstýri onki ippskot um at skipa slík in fastan gerðarrætt. Eisini verður fert fram í greinini, at hevuðsavtalan r nakað spildurnýtt á før arbeiðsmarknaði- Hetta er ikki beint. Landsstýrið hevur í mong yyska num ár havt hevuðsavtalu við åvis feroysk fakfeløg og er hevuðsavtala landsstýrið gr galdandi millum donsk heilsuverkið yrkisfeleg innan Endamål landsstyrisins ið uppskotinum hevuðsavtaluna er ikki at skerja rættindini hjá len takarafeløgum, tryggja, at partarnir men at bædi såttmålaskeidinum og tå såttmålin er farin úr gildi hava reglur at ganga eftir hvussu partarnir skulu bera seg at hver móti að rum Hevuðsavtalan festir á blað tað sum longu frammanundan er gald indi partanna millum og er Erhard hevuðsheitinum samdur Jacobsen eisini Reglur verið hesum. higartil hava sin nar hava iskrivaðar og 1ppruna siðvenju og praksis og flestu hava dugað at livað eftir hesum reglum. Eru ikki ávísar reglur so verða málini ofta av gjørd í Føroya Rætti, so sum tykist gerast siður millum Førova Landsstyri og Starvsmannafelagið Higartil hevur hetta ikki verið til fyrimuns fyri limir starvsmannafelag- sins. At enda kann eg skoyta 1ppí, at tað vildi verið løg ið, um eg gekk beint ímóti stevnuskrá javnaðarflok sins, tí har verður sagt: »Flokkurin er ímóti fest telog um gerðarrætti Vinnufelegini skipa sjálvi sín arbeidsrætt« Atli P. Dam Hvussu við tubbakshosta? Í Degi og viku týs- kveldið segði ein kommunulækni, at fólk, sum hosta illa, eiga ikki at fara til ar- beiðis. Tí kunnu smitta sínar Gamaní. Men so eiga tey arbeiðsfelagar Tit ringja 7 ØV fólk, sum roykja, held- ur ikki at fara til ar- beidis. Ti tad er stad- fest, at passiv royking kann elva til krabba- mein. Og krabbamein er ofta tann vissi deyði. Tað er krím ikki. Hegni Djurhuus vit skriva Ringið telefon 118 20