leygardagur 14. mai 1988síða 5

Nr. 55 14. mai 1988 Soleiðis hugsar Heilsu frødiliga Starvsstova sær | at bygnaðurin eigur | verai framtíðini | | | | Vaktar & Bjargingartænasti —— ingar í hesum sambandi Hetta svarar til um 1,5 mill. kr. av fíggjarætlanini hjá stovninum Vrakarastovnurin kost- ar um 7 mill. kr. um árið herav verða um 2,6 mill. kr. goldnar úr landskassa- num, og 4,4 mill. kr. koma frá fiskavirkjunum. So statt kostar alt tað al- menna fiskaeftirlitið góð- ar 8 mill. kr Ótíðarhóskandi eftirlit Tað sæst, at tað almenna hevur lítið eftirlit við sjálvari fiskaframleiðsluni og við teirri lidnu veruni, tá tað snýr seg um frystar fiskaverur. Á hesum ekj- um eru bert ófullfíggjaðar lógir og reglugerðir. Hin- vegin verður hver stertur góðskumettur, tá tað snýr seg um aldan fisk og salt- fisk. Kostnaðurin fyri al- menna eftirlitið við fiska- verum til útflutnings svarar í Feroyum til um- leið 0,4% av útflutnings- virðinum. Til sammeting- ar kostar eftirlitið í Dan- mark um 0,5% og í Noregi um 0,4%. Hóast skipan- irnar eru ymiskar í hesum londum, er tað als onki, sum bendir á, at vit nýta ov nógvan pening til eftir- lit. Feroyar eru eitt sera lítið samfelag, og skuldi eftirlitið tí heldur verði dýrari upp á seg. Men vit halda, at sam- felagið fær ov lítið burtur úr teimum 0,4 prosentu- num, tí eftirlitið er ótíðar- hóskandi og ikki nóg virkið. Vit eiga helst ikki at nýta meira pening til eftirlit. Men tað er ein gongd leið, at virkini rinda fyri hesar almennu tænastur. Landsstýrið eigur tí at taka so mikið fyri eftirlits- kanningar, våttanir 0.a., at peningurin i stóran mun kemur inn aftur i landskassan. Als ongin grund er til, at eitt alment eftirlit skal verða lagt til rættis so- leiðis, at hver verueind 1f dr Hí ifrødiliga Heil an tarvsstovan verður handfarin. Hvussu ein vera verður flokkað og góðskumett áðrenn av- skiping, má verða upp til virkið, selufyritekuna og keyparan. Tað almenna eftirlitið skal tryggja, at matveruframleiðslan er á einum nóg hegum hygi- einiskum steði, at mat veran hóskar til fólkamat., at hon svarar til verulýs- ingina, og at almennu krevini frá keyparalandi num eru fylgd Skipanin av Vrakara- stovninum í miðspjadd eki er eftir okkara tykki rett. Tað hevði sum nevnt helst verið ein gongd leið Heilsufreðiligu og Vrak Hetta sær, at at lagt Starvsstovuna arastovnin saman hevði havt við bæði tann sentrali og teir miðspjaddu partarnir gjørdust sterkir og dug andi. Matur og umhvørvi Å matvøru- og umhvørvis- økinum eru tad Standard- heilsusamtyktin frå 1969 og i einstøkum kommun- um Heilsusamtyktin frå 1933, sum skulu verja um- hvervið og tryggja, at matverurnar ikki eru heilsuskaðiligar. Kommunalu heilsu- nevndirnar hava ábyrgd- ina av, at heilsusamtyktin verður hildin. Men lim- irnir í heilsunevndunum hava onnur størv og hava ikki serkunnleika á hesum ekjum. Hetta ger, at tey ymisku málini verða við- gjørd tilvildarliga, og at onki eftirlit er við, at sam- tyktin verður hildin. Ongin skráseting og onki eftirlit er við innflutt- um matverum, og ongar reglugerðir eru, sum ná- greiniliga lýsa, hvussu »reinar« matverurnar skulu vera, hvussu tær skulu merkjast, og undir hverjum umsteðum, tær skulu verða framleiddar. Umhvervisarbeiðið i heilsunevndunum er oft- ast avmarkað til kloak- mål. Tær størstu komm- Kommunurnar unurnar viðgera tó um hvervið í einum sindur breiðari týdningi Samanumtikið kunnu vit siga, at viðgerðirnar á hesum eki ofta koma í lag, av tí at onkur í kommun- uni er ónegdur við okkurt, t.d. við kærumál ella um- hvørvisvidurskifti, sum hava ligið á láni alt ov leingi Uttan fyri Havnina verður so gott sum ongin peningur brúktur av kommununum til at um sita lógir og reglugerðir á matvøru- og umhvervis ekinum. Heldur ikki land ið setur pening av á fíggjarlógini = til hetta endamál Vit undrast á hetta, tá grannalond — eitt nú Dan mark — hesi seinastu árini hava styrkt munandi um arbeiðið at verja um- hvervið, og eftirlitið við matverum í mong ár hev- ur ligið frammarlaga í teirra samfelag. Tað, at kommunurnar sambært heilsusamtyktu- num hava ábyrgd á mat- veru- og umhverviseki- num, er í sjálvum sær rætt. Men trupulleikin er, at flest allar kommunur eru ov smáar, og tær orka tí ikki at loysa uppgávur- nar nóg væl. Tað er tí neyðugt at kommunurnar taka seg saman. Nýggjar lógir (í 1988) Lógir og reglugerðir á matveru- og umhvervis- ekinum verða helst broyttar í næstum. Mat- verulógin, sum varð lýst í 1985, verður væntandi sett í gildi á vári 1988. Legtingið viðger í letuni eitt uppskot um umhverv- islóg. Heilsufreðiliga Starvsstovan hevur ein sentralan leiklut í báðum lógunum. Í matverulógini liggur ábyrgdin av tí primera eftirlitinum hjá komm- ununum. Megna tær ikki hetta, verður tað flutt á Heilsufreðiligu Starvs- stovuna. Feroya Fiskivinnu imsitingin Landsstyri og Heilsu freðiliga Starvsstovan hava annars yvireftirlitið við lógini. Í uppskotinum um um- hvervislóg er bygnaðurin ein heilt annar. Tað primera eftirlitið er lagt á Heilsufreðiligu Starvs- stovuna, meðan komm- unurnar onga ábyrgd ella skyldur hava í fyrisiting- ini av lógini Vit halda tað skeivt at taka alla ábyrgd og skyldur frá kommunu vera num. Vit meina, at lokal samfelagið hevur skyldu at sópa ftyvr egnum durum Royndirnar okkara arbeiði í útflutn ingseftirlitinum vísa eisini klárt, at eitt virkið lokalt eftirlit eigur at vera ein hornasteinur í eftirliti num Skulu matverulógin og umhvervislógin virka væl í okkara samfelag, er tí neyðugt, at skyldur og ábyrgd liggja á rettum stað Hvussu skipa vit okkum? Vit halda, at tað er rætt at skipa einar 5-8 ekisstovn- ar, sum skulu taka sær av primera eftirlitinum í mat- verulógini og umhvervis- lógini. Kommunalu heilsu- nevndirnar eiga at veðra tiknar av, og teirra åbyrgdarøki lagt undir ekisstovnin. Fleiri komm- unur eiga at sláa seg saman um hvenn økis- stovn. Stovnarnir skulu hava tað fólk, sum er neyðugt til at fyrisita báð- ar lógirnar. Landsstýrið og tess stovnar kunnu sjálvandi samskipa sítt virki við økisstovnarnar. Vrakara- stovnurin er longu byttur i øki, so hann kann lætt- liga gerast ein partur av økisstovnunum. Hetta kunnu vit gera, tå allur út- flutningur okkara kemur undir matverulógina. Sýslufriðingarnevndir- nar hava eisini eitt ávíst eki at rekja, hóast eftirlit- ið hjá hesum nevndum Lands djóralæknin — KA ————— [:] SORA | vísir seg at halta í stóran mun. Tað er tí natúrligt, at virkið hjá friðingar- nevndunum verður tengt at ekisstovnunum, og kanska heilt latið hesum stovnum at rekja. Fleiri landsstovnar, sum hava allar Feroyar sum sítt virkiseki, kunnu dúva uppá økisstovnar nar, sum hava lokala ser- vitan, og ekisstovnarnir kunnu gera eitt åvist ar- beiði fyri landsstovnar nar Tað er ongin ivi um, at tað væl letur seg gera, at partar av virkinum hjá landsstovnum sum Heilsufreðiligu Starvs stovuni, Aliráðnum, Landsdjóralæknanum Arbeiðseftirlitinum, Fiskivinnuumsitingini, Vaktar- og Bjargingar- tænastuni og eðrum stovnum kundu verðið lagdir á økiststovnarnar Raksturin av ekis- stovnunum kundi verðið Síða 5 býttur millum land og kommunu eftir nærri av- talu teirra millum Leikluturin hjá Heilsufrødiligu Starvsstovuni Heilsufrødiliga stovan fer framhaldandi at hava týðandi leiklut á matvøruøkinum og hvervisekinum. Hon eigur at verða skipað sum eitt mat- og umhvervisstýri, og hevuðsuppgávurnar eiga at vera hesar at vera ráðgevandi hjá Feroya Landsstýri og økisstovnunum í mat- og umhvervisspurningum, at syrgja fyri, at starvs- stovan er á altjóða steði, og at hon verður fer fyri at gera flestu kanningarnar, at rekja millumtjóða sambandið, at gera reglugerðir, rundskriv o.a. í samband við útflutningin, um- hvervið, matinnflutning og selu her á landi, at samskipa arbeiðið hjá økisstovnunum, har yvireftirlitið liggur á Heilsufreðiligu Starvs- stovuni, at virka sum kæru- stovnur viðvíkjandi av- gerðum, tiknum av ekis- stoynunum, at átaka Starvs um sær primert eftirlit fyri ella saman við ekisstovnunum Vit her mælt til eina nýggja skipan av ein um sera breiðum lógareki Vit halda, at hendan skip- an hóskar væl til okkara samfelag. Vit eru bara 47.000 fólk, og eiga tí meira enn nekur tjóð at umsita tær neyðugu lóg- irnar so væl og bíligt fyri samfelagið sum gjerligt. hava Okkum tørvar bussførarar í summar Til »Bussleidina« og ferðamannakoyring byrja tørvar beinanvegin. Løn eftir avtalu. okkum bussførarar at Setið tykkum í samband við Hávard. BUSSLEIÐIN v/ Sámal Bláhamar TIf. 14975 um 7) 5 Haldið SOSÍalin