hósdagur 26. mai 1988síða 16

Síða 16 Steingrím WeiheiNordurlandahusinum: tiðind = " = A; Á Nr. 58 — 26. maí 1988 Sansaleysa kappdubbingin brotsverk móti mannaættini Hugstoytt at síggja politikararnar royna at billa fólki inn, at tað at tað ber til at verja hvønn annan við krigsdubbing Eg skal takka teimum sum hava stílað fyri hesum tiltakinum og fyri, at eg eri boðin higar í dag Fyrst skal eg siga eitt sindur um tann heimsfel- agsskap, sum eg eri limur 1, og hvers endamál er — eins og hjá okkum, sum KKara vur rigs er ne ara gal ia vnað ir 8 I råds- ste su iildin or 7 eknar kon saman úr 12 lond um. flestir úr USA og Sov- jet. Felagsskapurin er vaksin ótrúliga skjótt, og veksur framvegis skjótt Limatalið man liggja um 175.000 úr umleið 60 lond- um. Seinasta ráðsstevnan var hildin í Moskva í fjer við 3000 luttakarum. Ann- ars verður hon skiftivís hildin í einum vestan- landi og einum eystan- landi. Men næsta ár verð- ur hon hildin í Hiroshima í Japan. Tað sigur kanska eitt sindur um styrkina í felagsskapinum, at hann longu í 1985, bert 4 ára gamal, fekk tillutada No- bel-friðarheiðurslenina. Aðrenn heimsfelags- skapurin var stovnaður í 1981, vóru royndir gjørdar við tilsvarandi felags- skapum á landsplani, men ov lítið kom burtur- úr. Men so funnu læknar úr USA og Sovjet saman og fingu stovnsett hendan altjóða felagsskapin. Tað sigur eg sjalvt, at ein felagsskapur, sum fevnir um so nógvar tjóðir við ymiskum politiskum stýrislag, við ymiskari mentan og trúnaði, má hava eitt avmarkad enda- mål, sum allar tjóðir og fólkasieg kunnu taka und- ir við Og tað hevur so borið til at skapa ein livandi, heimsumfatandi felags- skap, sum er grundaður á felags etiskar reglur og persónliga, moralska ábyrgdarkenslu, við ti endamåli at forða einum kjarnorkuragnaroki, sum er stersta hóttanin fyri alt lív á jerðini í dag Arbeitt verður á fleiri økjum bæði á millum lastigi g á lands tur dur á samstarv mill- tur og vestur við ti yga at broyta vana gsanina um eitt heilt argasta figg sum einki annað enn krigg) illarhelst kjarnorku- ir 1 nuga Vit vita øll, hvussu lætt tað er at erkymla fólk við at vísa teimum eina »fig- gindamynd« nóg ofta. Tað hevur verið brúkt bæði í vestan- og eystanlondum, serliga í tí sonevnda kalda krígnum. Hetta verður framvegis brúkt. Eisini her heima hjá okk- um, tíverri. Ringasta demi vit kenna, man vera sorgarsteðan frá tretivu- og fjørutiårunum, tå na- zistarnir brúktu jedarnar sum fíggindamynd ella ræðumynd. Einki stuðlar so væl tær kreftir í einum samfelag, sum virka fyri krígsdubb- ing enn júst hetta, at fólk eru Óvitandi og heim feðis- lig. Lættari er tað hjá teimum at skapa eina fíg- gindamynd. Heimsfelags- skapurin av læknum legg- ur tí stóran dent á upplýs- ing bæði av vanligum fólki og politikkarum. Tað verður arbeitt bæði á lands- og millumtjóða- stigi. Eg skal íkki síga meira um hetta her. Men eg má nevna eitt eki, sum eg haldi vera av alstrór- um týdningi. Tað er at geva teimum ungu holla vitan um avleiðingarnar av krígsdubbing, sålfrødi- liga, lívfreðiliga, mentan- arliga og heilsuliga. Tað verður rættiliga stórt ar- beiði gjørt í ødrum lond um av læknum viðvíkj- andi upplýsing í t.d. skúl- um. Hetta er ein tåttur, sum vit eiga at taka upp her heima hjá okkum Tá samanum kemur hava allar tjóðir, øll fólka- sleg bert ein felgs fígg- inda nevniliga krígsdubb- ing. Tað var ein nýggj tíð, sum upprann, tá ið tað eydnaðist at loysa megina i atominum. Vit kenna øll nøvn sum Niels Bohr og Albert Einstein. Báðir høvdu sin stóra leiklut í hesum verki. Báðir hevdu teir miklan ampa av hes- um. Stårdu fyri, hvat het. ta kundi verða brúkt til Albert Einstein segði tað soleiðis: We shall re- queire a substantially new manner of thinking, if Mankind is to survive. Eg havi skilt hesi ordini soleidis: Vit noydast frå grundini av at broyta hugsan og fatan, um mannaættini skal verda liv lagad. Ella sagt vid ødrum orðum: Mannaæt- tin øll er nå å sama båti, og treytin fyri at båturin ikki skal kollsigla og øll sjólátast er, at vit brúka vit og skil, vísa ábyrgð og samhuga hver fyri eðr um Tað eru stór krev. Men eg ivist ikki í, at Einstein hevur rætt. Hesar eru treytirnar. Tí er tað so hugstoytt, tá politikkarar royna at billa fólk inn, at tað ber til at verja hvenn annan við krígsdubbing og serliga kjarnorkudub bing Eg skal síga eitt sin um vandan fyri ein dur kjarnorku-ragnaroki. Tað er 1 minum hugaheimi heilt óhugsandi at Rea- gan ella Gorbatjov geva boð um at trýsta á kjarn orku-knettin. Teir vita óivað, at hetta er sjálv morð. Vandin er aðrastað- ni. Kjarnorkuvápnini eru so nógv í tali, tey eru beinrakin og lætt er at oyðileggja øll kommuni. katiónssystem ella sam- skiftisskipanir hjá figg- indanum. Ti hava bæði USA og Sovjet desentrali- serað og automatiserað síni kjarnorkuvápn. Avar ingartíðin fyri nakrar av rakettunum er so lítil sum tveir minuttir. Tað sigur seg sjálvt, at vandin fyri einum tekniskum ella #1 í A A eee