hósdagur 26. mai 1988síða 21

i månadir i Mozambique Sambært henni Renamo hevur niður slaktað 100.000 fólk. Tey eru skotin, stungin, eksu- hegd, bajonetstungin, brend, úthungrað, av lamd, druknað og kvald 1000 flóttafólk koma dagliga um mark til Malawi, neyðarslig, út- hungrað, ognarleys og ofta spillnakin Tá Rhodesia broyttist til Zimbabwe yvirtók Suður afrika Renamo. Men teir lovaðu at enda allan stuð- ul til felagsskapin, tá ið tað ikki-álopssáttmála við Mozambique í 1984 Alikavæl heldur Suður afrika fram við loftleiðis at lata Renamo útgerð Ótrúligt er at einstakir kendir amerikanskir politikarar sum Jesse Helms, Bob Dole, Jack Kemp og aðrir hegra vendir, skíra Renamo frælsishetjur Tó hevur Reagan-um- sitingin vist sterri heiður og skil, ikki minst við nevndu frágreiðing. Eisini gevur ameri- kanska umsitingin fíggj- arligan og menniskjaligan stuðul til Mozambique Stóra Bretland er farið undir hernaðarliga venj- ing av fólkum í Mozam- bique Norðurlond og EF geva eisini munandi og vaks andi hjálp. Hetta er so hjálp landanna milum, men álíkavæl er tervur á hjálp frá tí einstaka Í flóttalegunum saknast millum annað tað mest = P á Í ÁÁ sid neyðturviliga av klæðum. mong hava ikki so frægt at tey hava trevulin upp á kroppin Verður hugt at, verður ivalist funnið mangt plaggið. sum eingin saknar, men sum kann hjálpa neyåstøddum, ja, bjarga livum Gamlar buksur, troyggjur undirklæði, langskjal, húgvur, skógv ar og skjúrtur Feroyska samfelagið hevur ikki gloymt segu Jesusar um mannin, sum all í ránsmannahendur, ei heldur: »Hvat tå ger móti einum av hesum mínum minstu, tað ger tú móti mær: Karl Nolsee —€————£"———————————VNg A —ø"x———"——øsi ——"ðøi£ ð Framhald av síðu 18 missi av maka, aldri ella aðrari skerjing av vinnu meguleikum vegna um staður, sum hann ikki hevur ræði ár Meður og bern hava krav um serliga umsorg an og hjálp. Øli børn, ann- aðhvert tey eru fødd í hjúnalagi ella uttan njóta somu almanna vernd 26. grein: Øl] hava rætt til útbúgv- ing Sum tað skilst av hes- um brotum burtur úr heimsyvirlýsingini, hava tey verið framskygging, sum stóðu fyri verkinum fyri 40 árum síðani. Tann sum lurtaði væl eftir, var naðist at sjálvt í smerhol inum hjá okkum er íkki komið á mál víða um heimin, íkki minst í lond- unum, sum enn ikki vóru til í 1948 Tað ber annars til hjá teimum, sum eru áhugað, at lesa alla yvirlýsingina, ið vegna góðvild frá eilum bleðnum, er komin í hvert hús í Feroyum fyri fáum degum síðani ST. helt fram við arb- eiðinum, og tann 16. dec- ember 1966 vórðu teir báðir sáttmálarnir um mannarættindi samtyktir av aðalfundir ST.: Sátt. málin um borgarlig og politisk rættindi og sátt. málin um figgjarlig, sosi- al og mentanarlig rætt- indi Sáttmálarnir fingu ræt- targildi åvikavist tann 23 mars og 3. januar 1976 og eru samtyktir av åvika- vist 94 og 98 londum, sum sostatt hava bundið seg til at halda såttmålarnar. At såttmålanum um borgarlig og politisk rætt- indi er knyttur ein val- friur såttmåli, sum undir åvisum treytum loyvir einstaklingum at lata kæru inn til mannarætt- indarnevndina hjå ST um brot á sáttmálan. Hetta er ein avgerandi og grundleggjandi broyting í vanligum folkarættar reglum, sum bert loyva stjórnum at venda sær til altjóða stovnar. Enn hava kortini einans 45 lond undirskrivað hendan sátt málan Við hesum og mongum ødrum altjóða sáttmálum hevur ST. lagt eitt dygt stødi undir starvinum fyri at fremja mannaræt. tindi um allan heimin men enn er åmetaliga langt á mál áðrenn ger- andisdagurin hjá kvinn- um, monnum og børnum vida um heimin ber brå av at likjast teirri vøkru myndini, av einari tilveru i tryggum korum og uttan ótta, ið ST. hevur sett upp, og sum flestallar stjórnir hava bundið seg til at virða Her er tað, at Amnesty International og aðrir lík- nandi felagsskapir hava eina tydningarmilka upp- gåvu at røkja: at halda myndina upp fyri allar tær stjórnir, sum stødugt fremja grov mannarætt- indabrot, og uttan ihald at berjast fyri at myndin gerst veruleiki Eg skal Ogviliga stutt siga nakad um Amnesty International, sum eg persónliga kenni eitt. sindur til, alt betri eg læri felagsskapin at kenna Amnesty International varð stovnað í Bretlandi í 1961 og hevur til endamál — óheft av øllum politikki at virka fyri leyslating av kvinnum og monnum, íð, móti reglunum í Heims- yvirlýsing Sameindu Tjóða um mannarættindi, eru fongslag ella á annan hátt avbyrgd vegna polit- iskar sannfering, guds- trúgv, uppruna, kyni, húðarlíti ella móðurmáli, treytað av, at tey hverki hava nýtt vald ella eggjað til valdsnýtslu. Tey verða nevnd samvitskufangar. — á ein og hvenn hósk- andi hátt at stríðast fyri, at samvitskufangar ella politiskir fangar íkki verða fonglslaðir uttan sakarmál innan rimiliga tíð ella sambært rættar gangsreglum ið eru í ósamsvari við altjóða góðkendar reglur A ein og hvenn hóskan di hátt at vírka ímóti deyðarevsing og pining ella aðrari ómenniskjans ligari ella vanærandi við ferð av fangum ella fólki ið er avbyrgd á annan hátt, sama um tey hava nýtt vald ella eggjað til valdsnýtslu Sum tað skílst, eru tað serliga tey sonevndu per- sónligu frælsisrættindini, ið A.I. virkar fyri. Hetta er sjávlandi íkki soleiðis at skilja, at A.I. íkki av fullum huga tekur undir við øllum mannarættind- areglunum, men hongur saman við stovnanini av felagnum og teirri sann- roynd, at meira kemur burtur úr, um tú avmark ar uppgávuna Hesi grundleggjandi frælsis- rættindini eru eisini av al stórum týdningi, so nóg mikið er at takast við A.I. hevur framvegis høvudsstød í London, har arbeiðið verður samskip- að og haðan deildirnar fáa boð um, hvat gerast skal. Hesi 27 árini er fel- agsskapurin vaksin til ein heimsumfatandi man- narættindafelagsskap við meira enn 500.000 límum og við deildum í 44 lond- um. Límirnir koma úr meira enn 150 londum Fyrstu árini vóru mest- sum allar deildirnar í Europa og Norður-Amer- ika, men nú er reidilig vend komin i, og deildir eru nú i fleiri londum i Afríka, Asía og Suður- Ameríka Aðaltátturin í arbeiði- num hjá A.I. er framvegis tann sami: at virka fyri leyslating av samvitsku- fangum um allan heimin. Harumframt verdur arb- eitt fyri avtøku av deyda- revsing og ímóti píning og aðrari ómenniskjanslig- ari viðferð av fangum. Stórur dentur verður Síða 21 Við føroyskum bussi i HETLANDI Bussferðir og Smyril Line skipa fyri snarferð til Hetlands við NORRØNU. Farið verður av Havnini mána- morgunin 13. juni kl. 09.00 A Mainland verða busstúrar gjørdir til m.a. oljuterminalin Sullom Woe og flogvøllin Sumburgh. Kostnaður: einans kr. 1.431,- Iroknað prísin er: Sigling Tórshavn — Lerwick og aftur á 4- koyggjukamari við handvaski. Gisting á Shetland Hotel á dupultkamari við WC/bað, sjónvarpi og telefon. Morgun- matur og degurði um kveldið á Shetland Hotel. Umborð á Norrønu verður kalda bordid«. Allar buss-útferðir eru íroknaðar prísin. »tad stóra Nágreinilig ferðaskrá fæst við at venda sær til: SMYRIL LINE Tlf. 159 00 lagdur á óheftu steðu Amnesty's, og tíkið verð- ur ikki móti peninga- ella aðrari hjálp frá nakrari stjórn. Alt arbeiðið verð- ur fíggjað av limunum A.I. man hava teir mest fullfíggjaðu upplýsingar, sum finnast nakrastaðir, um mannarættindasteðu - na í ellum heimsins lond- um, og alt verður gjert fyri at hesar upplýsingar skulu vera so álítandi, sum á nakran hátt gjer- ligt. Regluliga verða frá- greiðingar almannakunn- gjerðar, og tað hendir sera sjáldan, at nakar er ferur fyri at mótprógva teimum. Á hverjum ári verður ein ársfrágreiðing givin út, id lýsir støduna um allan heimin. A.I. tek- ur sum felagsskapur ong- antíð stødu til nakrar po- litiskar spurningar. A.I. tekur ikki til orða móti nakrari stjórn, men hin- vegin tekur A.I. altíð til orða fyri samvitskufang- um, sama hvar teir sita A.I. — Føroya deild varð stovnað í 1967, og hevur alla tíðina virkað sum ein sjálvsteðug deild. Ymiskt hevur verið við gongdini, men tað er kortini ongantíð slitnað sundur hjá okkum. Sein- asta árið hevur gingið betri enn nakrantíð við steðugt vaksandi undir- teku, serliga millum ung- fólk, og tað er av stersta týdningi, at tey ungu stuð- la arbeiðið. Vit hava nú meira enn 700 limir, men kundu saktans havt brúk fyri tí dupulta, so eingin skal halda seg aftur. Umframt arbeiðið til frama fyri teimum fang- um, okkara deild hevur ábyrgdina av, hava vit seinastu árini lagt okkum eftir so langt orka er tíl at upplýsa feroyingar um mannarættindavidurskif- ti vida um heimin. Vit meta tad vera av tydn- ingi, at eisini føroyingar fåa ålitandi upplysingar um hesi vidurskifti, og blødini hava altid verid sera beinasom at prenta alt tað tilfar, vit senda teimum Í letuni er A.I., sum tit hava sæð í blødunum, í ferð við at savna inn und- irskriftir um allan heimin við kravi um, at manna- sina. Eisini í Føroyum verdur undirskriftir savn- adar, og eg heiti å øll, sum ikki longu hava skrivad undir, um at gera ta) i kvøld. Listar liggja frammi her i Norðurlandahúsi- num. At enda fari eg at takka tykkum, sum hava lytt å. Onkur hevur kan- ska fingid sær ein blund, móður og troyttur av langari ferð, og tað skal vera væl unt.