týsdagur 14. juni 1988síða 17

—— — El Salvador % x | i " N 5 k N x i : % Guatemala te aid På á søgu, SUN KK r stórt aðrvísi enr ant hjá grannalondunurn pin ur og Kugan nansåid ar, hava reist fólk ímóti eimum ráðandi flestu av hin gg sum im londunum hevur sin) her ein partur a eim mótmælandi kki sæð aðrar møguleikar fyr at bjarga tjóðini úr ar nóðini, enn at taka til åpnini Costa Rica osta Rica er eitt sera áhugavert fråbrigdi. Sein ast í 40-unum avgjerdi avtaka seg urin at sjálvan, og lata valdið til ina fólkavalda demokrat ska stjórn. Síðani hevur verið rikin ein sosialt upp byggjandi politikkur. og irslitið er í dag, at Costa Rica, hóast langt frá full komið, á flestu økjum er langt framman fyri hini londini í Miðameriku Alvarsliga kreppan restini av Miðameriku hevur tó tey seinastu árini dálkað ta politisku luftina í Costa Rica, og eitt keði ligt rák hevur verið at sæð Stødugt trýst Amerikanskur politikkur hevur í áttatiárunum, við stødugum hernaðarligum, økonomiskum og politisk um trysti å Nicaragua, gingið út uppá at fella stjórnina har Fyri at grundgeva ferda politikkin í Miðameriku, og vinna honum stuðul millum fólk, hava Ronald Reagan og stjórn hansara fert fram í einfaldum og sentimentalum vending- um, at stríðið í Mið- ameriku snýr seg um # i | KA x x me rr i k i % í þ ' K 1 + x Pr i i í SK t aði DE ða í KODLATA í eppa ði KOK AN 7 Or þr e á % r amer KA Ka torn Pr Gast rot tematisk erða framd á mannarætt ndin! F Salvador juatemala og i Honduras pg nannarætindanevnd ST's hevur lýst hesi somu lond sum verandi ímillum tey, sum fremja álvarsom brot á mannarættindini meðan Nicaragua ikki er at finna ímillum teirra Men so leingi fólk ikki vita betur, ber væl til at grýta teimum torvmold eyguni gg fås tey at gloypa slíkum. Nógv tey flestu av okkum seta jú demokratiið og tað per frælsið ógvuliga fordema sam kommunismunå sonliga hegt gg stundis soleiðis sum hon hevur vist seg verki, við síni kúgan av tí frælsinum Ni hevur tað verið s persónliga lætt hjá Reagan at fert sín harðræðispolitikk Mið ameriku Ahugavert er ti at hyggja eitt lítið sindur nærri at teimum, sum amerikanska stjórnin hev ur valt at stuðla hernaðar liga og búskaparliga við veldugum upphæddum og sum tí skuldu kunnað roknast fyri at vera demo- kratisk lond og demokrat iskar kreftir, um ikki hol skal vera í logikkinum Kontra'in Tá ið Somoza-stýrið fall, tóku limir í privata heri hansara, Tjóðarhirðini, í stórum tali til rýmingar úr Nicaragua, flestu teirra til Honduras, av ótta fyri at verða drigin til svars fyri gerðir sínar Í Honduras blivu hesir 1 að øguleik i P y 1 ih Á ð Á á ðhaldsmenn Somoza savnaðir saman aftur sterri og smærri bólkar Hesum arbeiði stóð CIA fyri, og var hetta byrjanin il ta í dag so navnframu Kontra ina Øll árini, Kontra'in hev ir virkað háttur hennara verið júst hevur arbeiðs tann sami sum hann var tá ið somu kreftir sótu við valdinum í Nicaragua Lagt verður eftir sivil fólki, skúlum um og eðrum sivilmálum sjúkrahús við somu ræðuligu fram ferðarháttum, sum teir brúktu móti egna fólki sínum, meðan teir enn - ru limir i Tjóðarhirðini hjá SOmOza Eisini fyri vertslandið Honduras, er Kontra'in vorðin ein plága Serliga ein landslutur er serliga hart raktur av hjá veruni AV kontras-her monnunum. Har hava teir tikið alt vald, og sjálvt ikki tann honduranski herurin sleppur har uttan loyvi frá kontra-leiðsluni Neyðtekur, rán og morð hópatali, framd av kontras-hermonnum, er gerandiskostur Harafturat hava tey, sum alment hava tikið til orða ímóti Kontra'ini í Honduras, verið hótt, burturflutt, pínd og í fleiri ferum eisini myrd hesi seinastu árini, harímillum eisini fleiri politikarar Hetta hendir sam- stundis sum almennir myndugleikar í Honduras í áravís hava avsannað, at kontras-stødir og -her- " ið gad k ørslund 2 nánaða i r rið ri , u nótarbe Aa r rnar Á menn finnast Honduras sjálvt um allur heimur veit betur Við at veita hesum ráns og drápsmannaliði sín fulla stuðul, sigur Reagan seg arbeiða fyri demo- krati El Salvador og Honduras El Salvador og Honduras 80-unum fingið milliardir av dollarum studuli frå USA I hesum londum hevur hava herurin tað veruliga vald ið og avgerðarrættur stjórnarinnar rekkur bert so langt sum generalarnir loyva tí. Hóast bæði lond ini hava grundlógarfest demokratisk rættindi, so sum tali- og skrivifrælsi so er veruleikin hesun londum tó ein heilt annar Ti tær skrivaðu lógirnar galda ikki her. Her galda tær óskrivaðu lógirnar. og hesar kenna bert tey ráð- andi til fulnar, og tí kunnu fólk ongantíð kenna seg trygg Hóttanir handtekur torturur og morð á polit iskar andsteðingar er gerandiskostur Gil, sum våga sær at finnast at teimum vald- andi, tað veri seg politik arar, mannarættinda-, tíð- inda-, fakfelagsfólk ella onnur, seta seg sjálvan í vanda, tí ongin kritikkur verður toldur. Tey, sum kortini gera tað, verða skírd kommun- (Eftir mátistokkin- londum, istar um í hesum høvdu so gott sum allir feroyskir verðið skírdir kommunist ar). Og ert tú kommunist ir í eygum teirra ráðandi politikarar so ert tå friðleysur sam bært óskrivaðu lógum teirra Eisini vit her heima hava givið hesum óhugnaligu kreftum inni- vist í tí politiska lívinum Hatursboðskapurin hjá hesum kreftum er í im USA stuðlaðu amerikansku gjøgnumførdur ur) Hóast teim Mið- londunum politikk deyðarevsing er avtikin í Honduras sam bært grundlógini, so eru bara síðan friðaravtalan fyri Miðamerika bleiv undirskrivað í aug. 87 130 honduranarar avrætt aðir av legregluni og her num I El Salvador er talið væl hægri Meðan Honduras í mót setning til El Salvador og Guatemala, ongan av týdningi vápnaðan upp- reistur hevur havt, so er ymiskt, sum bendir á, at órógv er við at koma í landið nú, í takt við ta nógv øktu amerikansku hjåveruna. Fyri stuttum var stødan spentari enn hon hevur verið tað i nógv år, og undantakssteða varð lýst í teimum sterstu býunum, og fleiri = mótmælisfólk skotin til deyða. Kú andstyggilig Sum ein hevur skrivað, so k i i brik Ki g ancdis i kid ør " i on Ak rsøk x ( MU 1 Á VV % IKA í í " ið í já A al A i i P k K í x 4 - KI r KK 3 erik K KR í GK í 1 OKKU af i : 1 et K 2 4 politikk Á fæhanista Eg aðrastaðni 3 Kiarar sun IT'UK áa demokratiið sum skálka skjól fyri at fjala út yvir nnur politisk endamál Lat okkum ti fordøma tær afturhaldskreftir sum við morði og yvir gangi mótarbeiða øllum framburði fyri fólkið Miðamerika Tey skilja frælsi sum nakað sum er tilskilað 5 av fólkinum Lat okkum samstundis stuðla tí miðamerikanska fólkinum bardaga tess fyri sjálvsavgerðarrætti og betri og semiligari livi korum Og lat okkum stuðla teimum, sum arbeiða fyri sum friði í Miðamerika. Teim um, fyri verjum orðið friður er annað og meira enn bert framhaldandi friður at liva í armóð Gunnar Holm Jacobsen { ppískoy ti Ein meiriluti ameri kansku kongressin: feldi fyrr í ár eitt stjórnar ippskot um at veita kontraini meira hernaðar ligan stuðul fyribils, tí ynskt var at geva friðar ætlanini ein meguleika Hetta hevur tvingað kontra-rersluna til sam- ráðingarborðið, so nú hev ur verið vápnahvíld í nakrar mánaðar Varandi friður verður tó ikki fyrr enn amerikanska stjórnin, sum higartil hev- ur mótarbeitt friðarætlan- ini, broytir politikk sín. Tað fáa vit so ikki at vita, fyrr enn eftir stjórnar- skiftið í jan. 89.