hósdagur 7. juli 1988síða 11
‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Vr. 76 — 7. juli 1988
lag als ikki eru liberalt
ugsandi ið snildi og
maskapi at júka
k at hes »olitikkKir
ver ant
Jamfelagid fyri oll
FAST ildnir VT not
øvdu eir vrst
sjalistarnir dir 3
rbeiða fram ímót sal
lag, teir trúðu á. Teir
evdu eisini dirvi til at
ugsa um, hvussu hetta
ynd og veru kundi skap-
st og at virka fyri at gera
að til veruleika
ir høvdu dirvi til at
sa á skeivleikar sam-
lagnum, ið tå var. Teir
stu á leiðir til sam
z
lagið, har felagsskaps-
ankin við medmenniski
ni sum miðdepli, var tað
erandi í stríðnum fyri at
"turbeina sosialt og bú
g geva
iniskjans
g kor
Samfelagið var eisin
in kristni ,æstrakær
eikstankin ar grund
sjónarmiðið, og har alt
vni, arbeiði og fram-
eiðsluamboð, arbeiddu
yri heildini
Samfelagið, har eingir
instaklingar ella ein-
stakir bólkar áttu ser
rættindi, sum kostaðu
heildini nakað
Hetta er í stuttum
gamla grundarlagið, men
að er haldgott enn í dag.
Leiðin er sam-
ráðingar-
politikkur
mkur vil vera við, at vit
siga at venda aftur til
hetta grundarlagið og
uppgeva allan samráðing-
arpolitikk. Bert arbeiða út
frá hesum og ongantíð
rætta okkum eftir ynski
veljaranna, bert fyri at
tekkjast teimum í letuni.
Ongantíð gera semju við
mótsteðufólk, ið kunnu
fáa okkum av leiðini, um
tað so bert er fyri eitt
stutt skifti. Tí sosial-
isman er andsteðukend og
vil ongantíð finna seg í tí
sum gongur heildini ímóti,
hverjum tað so kemur frá;
fakfeløgum, starvsmanna-
feløgum, tænastumanna-
feløgum, arbeiðsgevarafe-
løgum ella eðrum bólkum,
sum kunnu trýsta sam-
felagið
Sosialisman, sum ikki er
bangin fyri at finna rótina
já ulgrasinum, Kann iKKi
a annað enn skapandi
gerandispolitikkinum
Heldur enn at fylgja
nskjum bólkanna, skal
sialisman ala tjeldina
ipp til at skilja
polltiSKt og SOSialt
IT in sannan medmenn
1 sosialdemokratiid
KK sKai lata seg r ta
r frá heilda nnar
gagn kunnu øll
"ða im. Men tå
agt at ngar
€ ir gerast so
(unnu sosialdemokratar
avn kki
kan indir ð ið
k KK ] r Í 10
k va id á sk 3
ust gjegnum ein samråd
rarDolitikk Á
øvnun illumbilum ferir
tt fotafet sosialistisk
ir leið hevur skavt stor
framstig. til størsta bata
Men stavn
fjøldina
1aldid skal
sjålvandi vera
»heft av bólkatrýsti. Fólk
ð skal á demokratiskan
hátt velja sítt stýri
Aðalkjarnan í
javnaðar-
politikkinum
Sum nevnt er grundarlag
ð enn haldgott, um an
boðini ikki eru tey somu
4
Fyritreytirnar eru heldur
kki tær somu, tí nógv av
tí teir fyrstu sosialistarnir
påddu hevur søgan
rågvad ar sketvt. Fisini
E
evur segan Droytit ta
Kari
Men at
javn
samfelagsmynd
Marx upp
sjálv aðalkjarnan
aðarpolitikkinum
tað sum
Sun
setti
enn er
sosialistiski
internationali setti sum
ideologiskt grundstødi
kann eingin ivi vera um
Um tað grunderlagiå
sosialistiski internationali
varð endurreistur á, kann
sigast:
Kapitalisman hvest
stættastríðið
Hóast tað ikki skerst
burtur, at hin kapitalist-
iska skipanin ella liberal-
isman síðan 19. eld hevur
skapt ómetaligar
framleiðandi kreftir, so er
samstundis stórur meiri-
luti av borgarum skerdur
frá at hava nakra ávirkan
á framleiðsluna. Kapital-
isman setti ognarrættin
yvir mannarættindini.
Hon skapti eina nýggja
stætt av ognarleysum,
uttan sosial rættindi. Hon
gjørdi stættastríðið
hvassari.
Hóast heimurin eigur
nóg mikið til eina semiliga
tilveru fyri ell, so hevur
kapitalisman ikki verið
fer fyri at nekta ta mest
grundleggjandi trongd og
tey mest einføldu krøv hjá
fjøldini.
Hon hevur ongantíð
víst seg føra fyri at virka
longdini, uttan kreppur og
arbeiðsloysi. Hon
iIramdál
sosialan ótryggleika r
ein risastóran mun miu
rík og fátæk. Eisini
hon imperialistiska vald
teku, neyðteku og
landaeyðræning, g
esti soleiðis stríði
tjóðir og fólkasleg
im londum hjáip
Sosialisman er fyri
øll — eingin
undantikin
Tá sosialisr
iram 1
nan Kom
tíðindablaðið
rar tað fyrst sum
Mot-
SUropa
in måtmælisrørsla
væl ti øllum ti, tað
kapitalistiska samfelagið
ar pr 'å vóru tað
irheiðararir sum voru
nga ] ikS
sosialisman fyrst sum ein
rbeiðararersla, men síðan
rjørdist greit fleiri
gr fieir Dorgarum: tæn-
astumonnum 144 starvs-
nonnun jøndum og
skimonnum, handils- og
handverksmonnum, lista-
Eg visindamonnum at
eigur lykilin,
sostalisman
jsini til framtíð teirra
sosialisman endir sær ti
Í all. sur a áskoð-
in sannfering at ertt
nenniskja ikki kann nýta
la eyðræna eitt annað
nenniskja
Sosialisma vil
frigera fjøldina
Sosialisman rovnir at
gera 1 eldina frá tí minni-
uta, sum ræður fram
eiðsluamboðunum Hon
P
reva fjøldini sum heild
i pe
medavgerðarrætt og vil
áa til
har fræis
ega eitt samfelag,
menniskju ar
eida saman
likar
sum javn-
Sosialisman er nú ein
høvudståttur veraldar
politikkinum. Hon er ikki
propaganda, men roynd i
praktiskari virkan, hevur i
gerandislivinum umframt
avreksverk
Í summum londum er
steðið til eitt sosialistiskt
samíelag lagt, og eru her
liberalismunnar illgras við
at hverva, meðan samfe-
lagið hevur útviklað
nýggja megi. Sosialism-
unnar hugsjónir hava víst
teirra virði í royndum
Planøkonomi
Í nógvum londum, verður
kapitalisman, sum hevur
fingið ov fríar teymar
skúgvað til viks. Í staðin
verður sett ein búskapar
hugsan, har almenn tiltek,
almennur ognarrættur, al-
ment eftirlit, skerkjir
kapitalismunnar ræsa-
rúm. Fleiri og fleiri
mennniskju viðurkenna,
at tað er neyðugt við sam-
felagsplanlegging — plan-
ekonomi. Sosialur trygg
leiki, fræls fakfelagsrersla
g vinnuligt demokrati
inna meira 24
meira
fram
Henda framgongd sta
r
ir fyri ein
n stóran part frå
sosialismunnar og fak
staðni har »slal jan er
ert ininga K
sam
elagsnattl
Sosialisman virðis-
mikil í stríðnum fyri
tjédskaparligum
frælsi
FO
mikil hjálp i stríðnum fyri
tjóðskaparligum frælsi og
livikorum. Ut frá
fortreytum koma
hættir av
sosial-
betri
teirra
fram ymsir
demokratiskari
ismu
Í hesum londum berjist
sosialisman ímóti einum
innlendskum búskapar
ligum skrivstovuveldi og
ímóti eyðræning av
fremmandum imperialist
um og ímóti útaman av
fremmandum stórkapital-
istum. Her, sum aðra-
staðni, berjast sosialist-
arnir fyri politiskum og
fíggjarligum demokratii
Her royna tey at beta livi-
kor fólksins við at fremja
búnaðarábetur og
íánaðarútbygging. |
mongum førum verður
hetta gjørt við at víðka al-
menna ognarrættin ella
við samarbeiði, bæði á
framleiðsluekinum og
brúkaraekinum
Kommunisma —
ein følsk sosialisma
Meðan
Ssoslaiisman gong
ir fram allastaðni, eru
lýggjar kreftir komnar
Hesar kreftir eru
tórir andar fyri hesa
rørsiu rælsi og
osialul et Sidan
OIcnevis 1 Ok seg
Russlandi vu
KOMMUNISMAan spjatt I
lu arbeiðara
levur narvið
x
iondum seinkað
Mini a 8OSlaiism-
ongri aramál
ast Íawmgnee ct
Ía møuche
(á
isman hevur uppbygt eina
stranga ideologi
religión sum ikki kann
sammetast við
unnar kritiska hugsunnar
hátt
marxism-
Kommunisma —
ein nýggj
imperialisma
Meðan
royna at skapa frælsi og
rættvísi, við at taka
burtur ta eyðræning, sum
skilir menniskjuni undir
kapitalismuni og liberal-
ismuni, so royna kommun-
istarnir at hvessa stætta-
munin. Hetta gera teir við
eittans endamáli: at
fremja eitt einflokka eina-
ræði
Hin internationala
kommunisman er reið-
skapur hjá eini nýggjari
imperialismu. Allastaðni,
har hon hevur fingið vald-
ið, hevur hon oyðilagt
frælsið ella meguleikan at
vinna frælsi. Hon er bygd
sosialistarnir
á eitt hernadarligt skriv
stovuveldi og eina harð-
renda løgreglu
Kommunisma
fremur stættamun
Við teimum skerdu megu
leikum til vælferð, fólkið
kommunistiskum londur
sman stættamun, eins og
kapitalisman. Í k
skipan hevur t.d. tving
silsarbeiði altíð ha in
KK! hevur
"1
beiðsval
Sosialisma gevur
fólki fríar ræsur
Sosialism
ne = + x
lan er ein al a
P ,
píur Á or Fe Sosjalistarnir vildu
1 lami re
ava
eitt samfelag, har øll ar
beiddu sum javnlíkar. Her
4 jetur ein franskur bóndi
aðalsmanninum pening og
part av framleiðsluni.
Undir fótinum hjá aðals-
manninum stendur:
„Aðalsmaðurin er eitur
koppurin og bóndin flug-
an«
rørsla. Hon krevur ikki at
øll hava fatan
somu meining.
Um sosialistar 30
byggja sina hugsan å
marxismu, ella å annan
hått ynskja at lysa samfe-
lagið, ella teir lata seg
leiða av religiesum ella
humaniterum meginregl-
um, so arbeiða allir fram
móti sama máli: Sosialum
rættvísi, betri livikorum,
frælsi og veraldarfriði.
somu
Tervur
menniskjans
er avgerandi
Framgongdin innan vis-
und og teknifreði hevur
givið menniskjuni øktar
meguleikar, bæði til at
gera sini kor betri og til at
oyðileggja seg sjálvan. Ax
orsek ber ikki til at
lata fríum búskaparligum
nesi
kreftum framleiðsluna
1pp í hendi. Hon má plan
leggjast sy tiskt. sc
eiðis at tervur mennisk
ns er avgerand
SOSIAiS 3 »ggrla
man Iræis g eg
g æði á natior 7 g
ernational »k
Sosialisman
verður ikki
smoygd niður
yvir fólk
JOSlaisn K ir IKKI á
€ niga ØK 3
ramhald á síðu 12