týsdagur 26. juli 1988síða 9

Nr. 84 - — 46 Julí 1988 Neyvan vandi á ferð, men Sovjettiskur fylgisveinur fer at detta niður um okkara leiðir Ein kjarnorkurikin sovjettiskur fylgi sveinur fer at detta niður á jorðina í okto- ber og væntandi verður hetta um okkara leiðir dettur ógvuliga lítil. hann niður Kortini sigst meguleikin fyri at , Føroyum at vera Landsstyrid hevur tå havt fund um málið og hava vit fingið sendandi soljóð- andi tidindaskriv úr Tinganesi: % Fríggjadagin kallaði Jón gerð Purkhús landsstýrið til fundar saman við Landslæknanum, umboð fyri Vaktar- & Bjargingar tænastuna og Heilsufreði- ligu Starvsstovuna, Ríkis- umboðsmanninum, fúta- num og umboð fyri Færø- ernes Kommando, tí danskir myndugleikar (si- vilforsvarið) hava igjøgn- um ríkisumboðsmannin kunnað Feroya Lands- stýrið um, at ein atom- orkurikin sovjettiskur fylgisveinur, KOSMOS 1900, væntast at detta nidur augustjoktober KOSMOS 1900 varð sendur út í rúmdina í de sember 1987, men í apríl í ár mistu sovjettisku myndugleikrnir radiokon- trollið við fylgisveinin, so leiðis at hann nú ikki long ur er undir kontrol frá jerðini Gkið hann meguliga kann detta niður í er onku staðni millum 65* norðari breidd og 65” sunnari breidd. So Feroyar, Dan mark og Suður Ongland eru í tí eki, sum meguliga verður rakt Men meguleikin fyri at hann dettur niður í Feroy um er ógvuliga lítil Hetta er ikki fyrstu ferð slíkt hendir. Í 1978 datt ein atomrikin sovjettiskur niður 1983 datt fylgisveinur Kanada og aftur ein slíkur fy ur niður onkustaðni yvir Stillahavið Tann lgisvein fylgisveinurin sum datt niður í 1978 Kanada, datt niður í eitt óbygt eki. Men tá varð roknað við, at hann spjad- eitt eki, dist yvir sum er 700 ferðir 50 km., og eitt 123.000 km. stórt eki varð kannað Geislingin var ikki ser liga vandamikil. Tað vil í hesum føri siga, at tað bert var vandamikið at nerta við niðurdotnu stykkini. Vit hugsa sjálvandi eis- ini = beinanvegin hvat hendir, um hann dettur í havið Men fyri landsstýrinum varð upplýst í 1983, at um fylgisveinurin tá datt niður t.d. á Feroya Banka, so er havið so stórt, at tað hevði ikki verið vanda- mikið, um hann datt í havið Men enn hevur sivilfor- svarið ikki hildið tað verið neyðugt við nakrari neyv- ari tilbúgvingarætlan við- víkjandi KOSMOS 1900, uttan at tað dagliga verð- ur fylgt við gongdini hjá fylgisveininum. Og lands- stýrið fær beinanvegin at frætta tá nakað nýtt er Umhvervismál eru yvir tikin mál. Men danir hava boðið landsstýrinum sam starv og hjálp, um lands stýrið heitir á ríkismynd ugleikarnar í einari til búgvingarætlan Hendir ein vanlukka í Feroyum, sum vit sjálvi at taka okkum av sjálvandi gera tað, men um vandi er fyri vanlukku, vit ikki eru før tyri vilja vit sum an fyri at taka okkum av, so vilja vit sjálvandi heita á donsku ríkismyndug- leikarnar um hjálp, sum Danmark ella onnur lond eisini vildu gjert, um ein so stór vanlukka hótti teir ikki sjálvir sóu seg føran fyri at klára hana Tá KOSMOS 1402 datt niður í 1983 varð tað ikki hildið at vera meguligt í góðari tíð at meta nær hann datt niður. Ætlað varð at tvey samdegur áðrenn hann datt niður kundu menn siga hvar, við einum nettleika uppá tríggjar ringrásir, sum tóku 4-5 tímar. So seint sum tveir tímar áðrenn hann datt kundi hvarvið bert sigast við einum nett- leika uppá + - 24 minutt- ir. Viðvíkjandi staðnum har hann dettur niður. hava vit fingið at vita, at tveir tímar áðrenn kann hetta metast innanfyri einari smalari rás við bert einum ivamáli uppá knappliga 20.000 km. sum svarar til hálva jarðar- ringrás tann veg hann gongur Hesi seinastu árini er ein rúgva av fylgisveinum sendir út í rúmdina. Men tað er bert ein lítil partur av hesum, sum eru atom- riknir. Men nógvir fylgi- sveinar eru niðurdotnir, flest teirra eru brendir upp í jarðaratmosferðuni, o tá tey bygdu ekini á jerðini bert eru ein lítil partur av henni, so eru tað bert fá demi um, at ein hevur funnið og tikið upp restir av niðurdotnum fylgisveinum Havandi í huga tann kunnleika vit fingu tá KOSMOS 054 datt niður yvir Kanada í 1918 kunnu vit meta, at vandin fyri geislavirksemi í hesum sambandi mest stendst av, at petti verða tikin upp av »forvitnum«. Dent- urin må ti fyrst og fremst leggjast å at åvara al- Telf. 14710 siða I menningin ímóti at heinta hesi pettini upp og eisini eftir at leita upp og hand fara møguligar geislavirk nar lutir Vegna Føroya Landsstyri 21. juli 1988 Jóngerð Purkhús (sign.)