hósdagur 28. juli 1988síða 22

Síða 22 -. - SS SOSÍalUrin Foroyingar mugu hyggja frameftir: Vindorka We Imylnutekn n er vorðir trygg, so bilig og so álít ar t ein skal ht eg væl um mtíðini. at ein ikki bindur ai ar iløgur kapital i ta ;keivu og dvrastu orku le nar. yingar eiga vggja fram« pg gera nytslu av roynd Uu n eisini aðr a gjørt á hesum oki, heldur danski orku Sé 1 ngurin Pr 4 ? Ma. gr 1ard } rr oðu við blaðið „| ERK F Ía, sum kon far? viku ð he vur ræti 1 anugauver mroðu við mannin, sum I I rk verður n tur at vera eir n fremsti innan varandi oO sum vindor! } sk MVar. . vit x fyrr mr - F vitjaði fy d 1 — Føroyar væl egnaðar »! tivsk Folkeser tor Ved . ; MM Preben Maegaard sigur seg ikki hava vi Energi«, Preben Maegaard, i á Á ; stóran kunnleika til feroysk orkuviður F: n. Vitjanin kom í lag m.a. eftir r , skifti, men tað hann hevur sæð, hoyrt og st 1 frá Karl Nolsee, sum er búsit T rå lisi3 um vidurskiftini i Føroyum, so an Danmark. Teir bådir kennast frå : ungum årum. Hesin danski orkustovnurin, id liggur f'Thy, tekst við gransking í samband vid eit! nú vindorku. Undir vitjanini í Før- Øyum nýtti Maegaard hovið til at hitta umboð fyri bæði landsstýrið, Orkuráðið óg annars fólk, sum hava eitthvert til- knvti til orkumál. Hann var m.a. inni á tærksmiðjuni hjá Bjarna Joensen í Mið- vågi, sum í eina tíð hevur arbeitt við vindmylnuframleiðslu. Almennur stovnur Nordjysk Folkesenter for Vedvarende Encrgi er ein granskingarstovnur, sum verdur figgjadur av danska orkumåla- ráðnum og teknologistýrinum. Har ar- beiða i dag umleið 30 fólk. Arbeiðið fevn- ir 3: um teori og praktiskar royndir T gera m.a. nýggjar prototypur av vindmyllum. Her er talan um heilt liðug v rkuverk úr 13 upp í 250 kW S i hevur tætt samstarv við Få irnar á Risø. Har verða nýggju X irnar royndar, og har skulu t nnast. Maegaard sigur, at uppgáva at hjálpa fólki, fyritøkum o.g., 5 a seta pengar sokallaða al va orkuútgerð sum eitt nú vind- m Endamálið við hesum almenna st im var og er at hjålpa vinnuliv- in .$. teimum, sum eru hugaðir at far : í gongd við at gera eitt nú vindmyll- ur. Vit gera alt tað teoretiska forarbeiðð og »o prototypurnar, og taka virkini við. Hetta tilboð okkara er so eisini til føroy- ingar ——— gasti rkuhátturin ivast hann ikki í, at er nakra staðni í verðini meguleiki fyri vindorku, so er tað í Føroyum Preben Maegaard heldur, at eisini fer- ovingar eiga at leggja seg meira eftir at gera iløgur í vindorku sum eitt alterna- tiv til olju og vatn. Ég síggi tit útbyggja orkuskipan- ina við at byggja vatnorkuna út og seta upp fleiri dieselmotorar. Tað er helst neyðugt og gott — men ansið eftir ikki at binda tykkum ov fast til bara teir Tað er ómetaliga vandamikið bara at gera iløgur í traditionellu og dýru orkuverkini sum vant og diesel Eitt samfelag kann koma illa fyri í framtíðini, um tað bindur ot nogvan kapitalí hesar orkuhættir . | ilt 3 3 ré 1t f y 3 dýrt at pg tað er at ge of rk rk | ti € ið E Ort A 4 r K E tað í Lt ða viðurke il oleiðis imyll år klaðar € i árini so er naorkan tann biligast rkuhåtturin im finst. Tad eru teknisku framstigini å hesum øki 1 gjørt hetta Vatnorkan . 7 va | x 5 KK reddi Ira 1 KK k Og råur gjør 1 1 dorkumeguleikanum Tad verður m.a. sagt, at her eru fleiri insar, eitt nu tad a dur er IKK! ð ð er ræt men hartii er so at siga, at Vindur og vatn hevði verið góð kombinatión her hjá tykkum. Tit hava jú bæði. Tá tað er ríkiligt av vindi, so spara tit vatn goymslunum, og tá eingin vindur er, so brúka tit av vatninum. Vatnorkan kann tá metast sum ein goymsla at regulera við Preben Maegaard heldur fyri, at tað er dýrt at gera ílegur í vatnorku, helst 5—10 ferðir dýrari pr. framleiddan kilo- watttíma enn um ílegan varð gjerd í vindorku. — Eg sigi ikki, at tað er skeivt av tykkum at útbyggja vatnorkuna, men tit skulu bara vita, at tað fer at kosta nógv í mun til at byggja út við vind- orku. Higast ítturin, ið s ; , Føroyingar ivasamir Annars vísir Preben Maegaard á, at tað kki bara í Feroyum, at fólk eru skeptisk og ivasom, tá talan er um vind rku Tad er sjálvandi í lagi, at fólk ha ín iva um tað nýggja, men tá teknikk er komin hartil, at tað ber til at ivisa, at vindorkan er besti og bíligasti rkuhåtturin, 8o eigur ein IKKI at venda aki. Ein eigur at brúka slíkar »gulelka, og eg haldi heldur ikk ig SUI ið foroyska eigur a ra ð at troyta henda megu K ni Riisager Preben Maegaard kennir seguna ur Riisager og arbeiði hansara í Fero“ lann heldur tó ikki, at vit eiga at fella í átt, tí hesar fyrstu royndirnar ikki góvu etlada úrslitið Vit hava havt somu trupulleikar í Danmark. Tað er tó ikki rætt at gevast bert tí, at tað hevur miseydnast í einum føri. Tit mugu bara siga sum so, at hatta var spell, men harfyri mugu tit ikki gev- ast. Tverturímóti eiga tit at fylgja væl við í ellum, sum fyriferst í útlandinum á hesum økinum. Tit eiga at vera fegin um, at tað enn er eitt føroyskt virki, sum vil arbeiða á hesum økinum, og tit eiga at royna at halda hevdið kalt. Í øllum tekniskum útviklingi henda mistek. Eg minnist fyrstu vindmyllurnar, Riisager gjerdi í 1976. Tær settu gongd á út- viklingin í Danmark, men síðani tá hev- ur Riisager ikki havt nakra ávirkan á henda sama útvikling. Hann fór nevniliga at eksperimentera við heilt eðrum konstruktiónum, og tað eydn aðist ikki so væl. 4 I P Gevist ikki Annars heldur Preben Maegaard, at tað hevur stóran týdning, at tað finnast virki i Føroyum, sum takast við at gera vindmyllur ella partar til slíkar. Hann heldur vit eiga at halda fram við ætlan unum um at fara undir framleiðslu av vindmyllum, tí tað finst ein stórur marknaður í útlondum. Í dag eru tað serliga Danmark og Holland, sum fram leiða vindmyllur. Talan er um milliarda Í upphæddir, sum framleitt verður fyri. Í Danmark eru í dag eini 3000 fólk á 20 virkjum, sum takast 3 vindmylnu framleiðslu. Øll gera ikki tað sama, men hava spesialiserað seg til at gera teir ymsu lutirnar til vindmyllurnar. Preben Maegaard vísir í hesum sambandi á, at foroyingar lættliga kunnu brúka donsk : á UA on