hósdagur 29. september 1988síða 8

SI s0Sialurin M — Vit eru ikki kappingarforir í farmaskipavinnuni Javnaðarflokkurin gongur inn fyri, at oll okkara vinnutól skulu vera so góð og so nýmótans sum gjorligt, og at vit altíð hava eygað fyri at royna nýggjar leiðir og at broyta vinnustrukturin tá hetta er neyðugt. Men hvat viðvíkur farmaskipavinnuni og teimum skip- um, sum fóru undir útlenskt flagg so vóru hesi skip alt ov Síða 8 111 — 29. september 1988 Skipini vóru ov dýr og kundu á ongan hátt klára seg við teimum prísum, sum talan var um skrivar Thomas Arabo, legtingsmaður m.a. dýr til, at tað kundi lona seg at varðveita skipini í land- inum skrivar Thomas Arabo, logtingsmaður m.a. í grein- ini At slåa politiskan mynt av ólukkum er ikki ókent fyribrigdi. Teir politisku flokkar, ið hevdu ábyrgd av seinasta landsstýri, hava nú kókað rættiliga súpan burturúr tí ólukku ligu gongd, ið farmaskipa- vinnuni hevur verið fyri Nú seinast Dam Jacobsen í Dagblaðnum Tað er nú einaferð so, at øll vanlig fólk eisini flest øll fólkafloksfólk koma ikki uttan um, at vinnan er samfelags- grundarlagið uttan mun Øssur Framhald av sidu 7 ini. Fimm hevuðsorsekir vóru nevndar. Hesar orsekir eru ikki minni aktuellar í dag — eitt ár eftir: 1. Okið er sera vælegnað sum sethusaøki — megu- liga til sambygdar íbúðir. Utsýnið, hesar íbúðir fáa, er av tí besta í Havn. 2. Líta vit móti býnum frá sjónum, eru bert virkis- og lagurbygningar at síggja Henda mynd verður, um meirilutasam- tyktin verður framd, enn grefligari. 3. Ein hin stersti trupul- leikin í Havn í dag er íbúð- arneyðin. Bíðilistin er langt oman fyri 1000. Um hetta ekið varð nýtt skila- gott, var pláss fyri mong- um íbúðum har. 4. Skamt frá hesum eki liggur landsins stersti skúli. Í dag ganga nógv bern í hesum skúla, sum til hvenn politiskan lit tey hava, ið umsita. Vinnutólini Javnadarflokkurin gong- ur inn fyri, at øll okkara vinnutólk skulu vera so góð og so nýmótans sum gjørligt, og at vit altíð hava eyga fyri at royna nýggjar leiðir, og at broyta vinnustrukturin, tá hetta er neyðugt. Fyri at hava ein vinnu- struktur er neyðugt at hava resoursir, ella til- 0 búgva kilometrar frá skúl- anum, og hóast tað er hann ikki fullsettur. Um stutta tíð fara fleiri av hesum bernum í smáskúl- ar í teirra egna umhvervi, og fer Eysturskúlin tá eft- ir ellum at dema at standa nærum tómur. Tí tykist tað heilt burturvið, at nýta eki næst skúlanum til skriv- stovubygningar o.t. Ser- liga tá ekið, sum er, er ætlað búplássum. 5. Býráðið er farið undir at gera fyrireikingar til at byggja barnagarð og veggustovu beint niðan fyri Eysturskúlan. Eisini tí tykist legið, at ekið, sum nú liggur sum íbúðar- eki, skal leggjast til annað endamál. Tórfinn Smith vónar, at býráðið tekur spurningin upp aftur, soleiðis at byggjast kann eitt spenn- andi sethusaøki afturat i býnum. Tí tervurin er sera stórur. feingi. Neyðugt er at hava amboð og neyðugt er við peningi. Viðvíkjandi farmavinn- uni hava vit havt eitt gott tilfeingi til tað fólkið, sum vit hava havt útisiglandi í nógv ár, og nakrir av hes- um vóru teir somu, sum tóku stig til at uppbyggja ein farmaskipaflota. Tað var — minnist meg rætt einaferð fyrst í 1970 at hetta kom upp á tal. Specialskip Striltið gekk at fáa pening til vega, tí tað, sum hesir menn sóu vera rætt, var: at skuldu vit kunna gera okkum galdandi í farma- vinnuni, so mátti tað vera við specialskipum, har vit kundu nýta okkara góða grundarlag viðvíkjandi vitan. Hetta vóru dýr amboð, men kortini varð lagt til brots og skip vórðu bygd. Í dag — tað er altíð so lætt at vera klókur aftaná — kunnu vit síggja, at hendan iløgan var ikki løn- som. Fólkafloks- propaganda Tá ið Øssur Dam Jacob- sen i Dagblaðnum tosar um Javnaðarflokkin og hansara lut í farmaskipa- málinum, so er greitt, at vit sum ein ógvuliga posi- tivur flokkur, altíð eru við til at finna nýggjar leiðir, og vit vóru eisini við til at taka avgerð um at byggja, ið hvussu er ein part av hesum skipum. So hendi tað, at henda vinna kom í trupulleikar, og vóru orsekirnar tær, at skipini vóru ov dýr — okk- ara amboð vóru ov dýr og kundu á ongan hátt klára seg við teimum prís- um, sum talan var um. Tann egiliga fólkafloks- propagandain um, at har vóru bíligar loysnir, har vóru nemmar loysnir, um vit koyrdu nakrar milj. kr her og har, var tað bera tvætl. Gassnevndin Landsstýrið setti eina nevnd at kanna viður- skiftini hjá farmaskipun- um, og kom hon til ta niðursteðu, at skuldu vit gera okkum nakra vón um at fáa hesi projektini at mæla runt við rímiligheit, skuldu prísirnir á skipun- um niður í helvt ella trið- ing av tí, sum tey stóðu í. Semja varð ikki í sam- gonguni um at fara út at bjóða upp á skipini og keypa tey, og so lata nakað av peningi standa í teimum og so einaferð vóna, at man kundi fingið peningin aftur, tá tíðirnar gjørdust betri. Andsteðan í legtingin- um — Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin - gjørdu einki fyri, at hesi skip kundu verða verandi. Endin varð so, at tey fóru undir útlendskt flagg. Ofta hevur verið tosað aftur og fram um, hvussu nógv skil var í tí, sum hendan sokallada »gass- nevnd« kom til. Helena og nu Skipafelagið Teir seinastu handlarnir við farmaskipum vísa, at „gassnevndin< allarhelst hevur verið á góðari leið, ti tá »Helena« nú varð seld á tvingsilsselu, tá varð hon seld fyri 34 mió. kr., hon stóð í nakað yvir 80 mió. kr. Keyparin var ein av teim mest royndu monn- unum innan frystifarma- sigling í Føroyum. Tað er eingin grund at halda, at hann sum keypari fór at keypa hverki ov bíligt ella ov dýrt skip, har var frí kapping, har var frítt at bjóða. Eisini hevur Skipafelag- ið latið síni skip undir út- lendsk fløgg, so har er einki føroyskt arbeiðs- pláss eftir. Nú kenni eg so mikið væl teir, sum reka Skipa- felagið, at eg veit, at teir hava gjørt alt fyri, at skip- ini kundu verða verandi undir feroyskum flaggi, men teir hava ikki sæð seg ferar fyri at rikið tey, av somu orsøk sum við øllum hinum skipunum, at tey vóru ov dýr. Seinasta skipið, ið varð selt, var eitt vanligt farmaskip, ið varð selt fyri 14 mió. kr. — tað stóð í 28 mió. kr. — og føroyingar, sum hava arbeitt við slík- um skipum, segdu, at tað var óðamannaverk at fara upp um 11 mió. kr. Hetta hevur verið gongdin. Framtíðin! Ein kann so spyrja, hvussu vónirnar eru fyri framtíðini viðvíkjandi farmavinnuni. Tað er ilt at svara uppá, men tað liggur rættiliga fast, at skulu vit hava nakað sum helst við farmaskipavinnu at gera, so má tað vera í special- sigling, antin við at sigla í serligum ekjum í heimin- um, sum vit hava best kunnleika til, ella við skip- um, sum vit kunnu reka meira effektivt enn aðrir. Kortini er ein treyt, sum man ikki kann víkja frá, og hon er, at skipini og amboðini, sum vit nýta, mugu vera bíligari, ja, væl bíligari uppá seg, enn tað sum tað kostar at byggja nýggj skip í dag. Hetta kann Øssur Dam Jacobsen, um hann hevur hug, fáa váttað frá einum og hverjum, ið hevur ella hevur havt nakað við farmavinnu at gera. Eg kann upplýsa Øssuri Dam Jacobsen, at eg havi ikki einki samband við slíkar og ikki ongan kunn- leika til hesa vinnu. Les bara Oyggjatíðindi! Veruleikin! Nei, veruleikin er tann, at vit eru ikki kappingarferir í farmaskipavinnuni, í hvussu so er, ikki sum steðan er, men skulu vit einaferð í framtíðini venda aftur til vinnuna, er neyð- ugt, at vit hava fólk, sum dugir at virka í henni, og tí er tað beint, at vit hava tað tilfeingi av fólki úti í útlendskum farmaskipa- flota, sum kann nýta teir meguleikar, ið kunnu koma. Tí dugi eg ikki at skilja Øssur Dam Jacobsen á annan hátt enn, at hann øvundar føroyingum, sum nå fåa somu skattligu treytir, sum aðrir skandi- navar hava i sigling undir hentleikaflaggi. Ti hvør skal byggja farmavinnuna upp, tå meguleiki verður til tess, um vit ikki hava nóg mikið av fólki úti. Men hetat dugir ein fólkafloksmaður ikki at skilja, tí at tilfeingið hjá einum sovorðnum er peningur og einki annað, og tað er ikki nóg mikið. Thomas Arabo