hósdagur 29. september 1988síða 18

epternber 1988 Andriasi Højgaard, rektara æraraskulans til åminningar i har ra 1 i x r/G, le 3 IM i mallur samvie un hann På ðshoð 1 På slepp onnur fr jálvu tók stig til af eir Í síni rektaratíð hevur rad ir ikki vid mýk Andrias saman vid indum, tað sum hann fekk kk X t starvsfólki skúlar oman r eg fyri hetta megnað at byggja ein arbeiði. Men Andrias læt irú 1 tíð grundvøll og eina virðing eg ikki ræða. Hann visti ' vitad, hvønn undir læraraútbúgvingina at har eysturi, í hesum veg } bar Siukan og ta nýggju nåmsfrød heimsi størsta landi, kund ereðast og fór ingaútbúgvingina, sum búðu menniskju við alda msíðir. Nógv vit eiga at vera fegin un gomlun mentanum, vóri ovndu tår, sum t sleppa at byggja víðari kúgað a valdsharrum till vórðu turkað á. Og hann hevur víst á gjøgnum eldir Menn burti evgnakrøkunum vegir at koma longri á leið iskjum, sum høvdu brúk á okk > av Lærara egg. Hesi aðalsjónarmið Hann stjórnaði einum fyri at fáa samband við skúla hetta kveldið í vóru so grundfest í skúla, sum kann nógv, og okkum, og sum vit høvdu fólkameldrinum úti í honum, at hann uttan sum vil meira fyri neyðini at læra betur Kastrup háva skapti rúmd uttan Tað er tómligt á skúl at kenna. áðrenn óvitska Og nógvir tankar leit aðu eim til anum, nú Andrias er farin og fordómar skuggaðu Samfelagsmál og heim fyri ellum skili speki í rúmastu merking Hetta mentanarliga um seg Rúmd og álit til okkum lærarar, til tykkara. Hansv. børnini og abba næmingarnar bernin til pápan á og til ell hini starvsfólk vóru hjarta hansara nær. samstarv hevur fingið Andrias Højgaard hevði serligan ans fyri náttúruni og Toftum og til øll onnur av skúlans Hann fylgdi væl við, og mangan feroying, sum fyri tí, sum livir og grer uttan um okkum. varðandi, sum hava kent Fa rúmd, sum skal til, tað var so javnan, at hevur tikið av tilboðnum Urtagarðarnir uttan um Læraraskúlan eru sjónskasti flevan av Andriasar heita fyri at fólk kunnu geva tað onkur áhugaverdur lesn- at ferðast eystureftir, at varðin, ið Andrias setti eftir seg, so fjølbroyttur gróð- síggja bjálkan í egnum eyga, og eg hugsi, at eg kann siga fyri okkum all, aður lá í skuffuni hjá mær, sum Andrias hevði lisið, og sum hann helt, at eg og góðsliga lyndi besta, sum er í teimum, og Fvi Læraraskulan er fyri at tey kunnu mennast MISSI urin er í teimum, og so væl hann syrgdi fyri, at teir eru hildnir. stórur treysti til sín sjálvt og til Myndin er tikin í summar uttanfyri rektaraíbúðina á Andrias = hevur verið teir møguleikar, sum eru í kundi hava gleði av sum hava upplivað hetta Læraraskúlanum skúla n ein góður rekt felagsskapinum Fávitska. mannmink samfelag seinastu 14 dag ari n var góður við Filikur hugburður setur = andi hugburður um onnur arnar, at vit eru Andriasi okki all, sum star krøv til hin einstaka, fólk og viljað útspilling av hjartans takksom fyri, at okkum øllum, ið starvast Virki Andriasar bæði aðus an við honum og tað er ikki óvanligt, at eðrvísi hugsandi kundu hann eggjadi okkum til at úti á Frælsinum innan og uttan skúlans og | vardi áhugamál so stór krev ikki verða reita hann og erkymla fara og legði okkum so Eingin kann forða gátt var í samsvari við næn nna, eisini eftir skilt og av summum verða hann inn at sålini gott lag á, so vit fingu honum at gera tað, sigur hesi gomlu kinversku vís at f all onnur kundu tikin sum veikleiki Tá hevði hann einki sum mest burturúr gamalt kinverskt orðatak dómsorð. havi tolið Fad er so nógv lættari ímóti at seta seg í and Nú er Andrias farin Men: >Vit kunnu forða Humanistur var hann við tí stóra og sterka gletting Sorgarfuglurin = hevur honum at reiðrast i høvd- Pauli Nielsen og « kratur í odd og nanninum sum kann Eitt gott dømi um hetta flogið hevur hevdinum á inumåokkum« — - Bláar gyklingar| Mia ynskir livandi tað henni fyri tað er at vera einsamell mamma við og eitt eygnabragd ringari stødugari samvitsku og nog berst ' u-bøkurnar føre iram á eini mystiskari oyggj i út- Anto Hentzu hjá Ebbu jadarunum á gerandisdegnum. Mynd av tí upprunaliga og óspilta sum býr í okkum ollum. Eisini tað listarliga. Bøk- urnar eru frásagnir frá, hvussu barna- árini undu havt verið. Tann romantiski drey:::urin, sum einahelst børn eru hug- tikin av. Heimurin hjá Miu er veruleika- nærri, men tó ikki uttan romantisk eyð- kenni. »Mia. Skulagenta í Havn« fer fram á okkara degum. Tittulpersónurin býr saman við mammuni Ellu og kettuni Prikkurikku, kallað Rikka. Sjónarhornið er tað hjá Miu, og endurgivið og spegl- að gjøgnum hana uppliva vit Havnina, fólk í henni, skúlan, partar av hvussu ER „ Mia er eitt sindur eðrvísi enn bern flest, lesur meira og er meira inn tonkt og ber seg ikki altíð at. vaksin halda. at børn eiga at gera Omma Mi i Hirtshals og er litid ommulig. Mia ynskir sær ti eina rætta ommu, og eitt kvøldi, seg út í Havnargøtur, hittir hon Korde liu, dreymaommuna. Kordelia er um fýrs ára gomul, men ung av sinni og hevur livandi áhuga fyri ellum sum fyri- ferst. Hon hevur búð 50 ár uttanlanda og seinni verður ein »»mmudidda« henn- ara umredd, sum eisini búði megin- partin av ævi síni heimanífrá. Nevnt verður, at hendan varð fedd í 1877, og at hon hjålpti føroyingum sum komu niður at lesa. Hetta er uttan iva Maria Mikk- elsen, og partar av henni eru kanska við í Kordeliu-myndini, tó at eg haldi, at onkur onnur fyrimynd eisini er nýtt. Her hugsi eg um, at tað vísir seg, at húsini hjá Miu og Ellu eru barnaheimið hjá Kordeliu, og at hesi standa onkustaðni í nánd av Pleyensgetu. Mia er ødrvisi enn børn og vaksin flest, og lesarin fær eina greida åbending um hetta, tå hon eitt kvøldi hyggur at bókum i einum sýnisglugga. Á permuni á eini listabók er ein bláur fuglur, sum annað sum býr hon hevur sníkt at hann flytir seg Hetta er tann blái fuglurin i rkinga listini, hjá hugflognum Einaferð var blátt lituri hjá romantikkini, eyðkent við dýpd og fjar leika. Blátt er eisini tekin um tað sum er eðrvísi og um ein alheims mátt. Blátt og kosmos eru samantvunnin, men ikki I hølunum å Miu stendur eitt par og hyggur i sama gluggan og samanbera kost nadin á lista- bókini við ein royktan laks. Hesi síggja ongan bláan fugl. Sum Kordelia sigur við Miu: >Tað eru bert summi, sum síggja hann, fanga hann, ja, og alt annað vakurt við...< Segan er fyri stóran part um viður- skiftini millum bern og vaksin, at vaksin hava ilt við at skilja born og als ikki skilja, hvussu nógv bern skilja. Mia ilskast fleiri ferðir um, at hon ikki verður vird sum fullgyldug vera, at hon ikki verður tald við á jovnum feti við tey vaksnu. Hon er greið yvir, at tey vaksnu ikki skilja alt, men tað kemur tó dátt við, tá Kordelia sigur henni, at tey vaksnu ikki altíð hava rætt. at tey eisini fara skeiv. Mia og Kordelia eru sálarfrændir, eru andaliga skyldar, tó tað er meira enn tveir mansaldrar á muni. Tær eru báðar blátt og nakin materialisma t pið r . sinni, tær hugsa um tað sum fyriferst og taka ikki við líkum og ólíkum uttan orð og boð, men seta spurningar. Á ein hátt kann tíðin sigast at vera farin frá teimum, tær hóska ikki i tí skundandi videoøldini, men hinvegin eru tað tær sum eru jarð- arinnar salt. Vónrík endar segan um Miu og Kordeliu og ell hini við hesum orðum: >Og skjótt fara dagar at leingj- ast«. Fråsøgnin er stak munnlig, og man orsøkin vera tann, at Ebba Hentze hevur skrivad søguna um Miu at lesa upp i Utvarpinum. Hartil er békin frå- gera vekur. Bæði tær grátónaðu mynd- irnar hjá Philippe Carré, men eisini prentlistarliga. Hesum seinna hevur Poul Kristensen í Herning sæð til. Og so er perman makaleys. Eitt yndisligt og hugtakandi innihald í einum samsvarandi hami. Ebba Hentze: Mia. Skúlagenta í Havn. Feroya Lærarafelag 1987. Perma og myndir: Philippe Carré. 79 s. Jógvan Ísaksen