týsdagur 1. november 1988síða 16

Síða 16 Nr. 125 Jólafundurin — skúlin og móðurmálið í dag Herfvri var rættiliga gølu kend skriving í blødunum viðvíkjandi donskum lær arakreftum í studenta skúlanum. Ja, tað má sig ist at vera ein sorgar standur, at vit ikki eru fer fyri at seta lærarastervini við førovskum lærarum At tað skal vera so galið, 1988 1888 at vit í sum í novåa feroyskar skúla næmingar at málbera seg á eðrum máli enn sínum egna bæði munnliga og skrivliga, tá tey skulu reða um t.d. segu, landa- læru, franskt o.a. Tað er sjálvsagt, at hetta er til stóran bága hjá næming unum hava úr at gera at ogna sær alla hesa vitan, og sum so har afturat skulu gera grein fyri henni á donskum. Jan, kann onkur svara, tey duga so væl danskt, hava lært tað síðani í 3. flokki, sum halda ikki s: men donskum Tey sum tey heldur føroyskum eru stinn i har er hjartað so vid hóast alt. Man tað ikki heldur vera so, at vit í teimum eldru flokkunum hava so nógvar sum í grundini hverki duga at skriva føroyskt ella danskt, ti at tey longu i 3 flokki 9 ára gomul fóru undir at læra sítt fyrsta fremmanda mál Nú um dagarnar kom nýtt bind av Varðanum út, í tí verður prentað grein eftir Arnfinn Tho- massen, har hann greidliga vísir á steðu fer oyska málsins í skúlanum gjøgnum tíðirnar. Henda grein er sera forvitnislig og ikki sert esandi hjá henni ella honum, sum vil feroyskum máli væl, og sum kanska hevði gloymt tess trongu getur. Onkur næmingar, fingið rúmast hevur ræsur, tá ið eg var barn fóru vit at lesa danskt í 2 flokki, nú byrja míni bern í 3. flokki. Tað er klárt. at hetta má brovt ast, bernini sólar mugu fáa stundir at læra móðurmælið væl og virði liga, áðrenn annað mál verður tikið upp. Íslend ingar fara ikki at læra danskt fyrr enn í 5. flokki, nú hoyri eg beinanveg fyri mær, at lesarin sigur, men tú vilt ikki hava steðu her sum í Íslandi? Tað fari eg at halda vera somu púra ógrundaða ræðslu, ikki hava íslendingar barnasjónvarp á donsk um, ikki hava íslendingar teknireðir til smábern á donskum. Okkara bern fáa so nógva danska ávirkan úr ellum ættum, at summi duga danskt, áðrenn tey fara í skúla, tí mugu ell læra norður lendskt framvegis fáa mál, so at vit havt sam skifti við grannar okkara Kanska er ikki av leið at nevna, at danskt er tað av teimum stóru norður lendsku málunum, sum er torferast at skilja hjá øllum hinum norðbúgv unum, men getudanskt er tað sum er eyðskiltast Hetta vita øll, sum hava verið nakað saman við ødrum norðbúgvum Eitt annað, sum eg havi hug at nevna, er sangur í skúlanum. Nú eru øll so servand, nú syngja vit bert í sangtímum, og tað bara tá vit ikki lurta eftir plátum og bondum. Sum so mangt annað er hetta ediliga kynstur so gott sum horvið — eg sigi ikki allastaðni men í nógv um skúlum. Tað er íkki neyðugt bara at syngja nakað saman við í felagsskapi. At stundum gjørt aðrum enva dansin er jú sum at vísa hundi brand men lat meg gera tað kort ini, her fært tú á sama hátt ágóða á fleiri økjum og sig mær ikki at bernini ikki, at motivasjon, ti eg tima teimum vantar trúgvi tær ikki. Sjålvsagt ber ikki til at élggja ellum lærarum at fara upp á góld, men tað ber til at heita á tey, at eggja teimum til. Hetta hoyrir alt til móðurmálsundirvís ing, og nú hoyri eg teir neyðars ovbyrjaðu føroysktlærararnar siga, men vit hava ikki stundir, vit skulu eisini læra drumbarnar at lesa. Ja vit skula hava fleiri tímar í høvudsmålinum og færri í 2. málinum Foreldur og skulanevnd ir hava havt so nógv um at 1. november 1988 læra bæði munnligt og skrivligt danskt longu í 3 flokki hava lært sítt egna mál til lítar? áðrenn tey Aldrin hoyrist eitt kis um viðurskifti í upp østum lesarabrevum Takk fyri upptekuna hesi Bergljót Joensen FERÐSLUTRYGD so tey tosa og skriva tað tók til, at hon skuldi verið er tað so neyðugt við teir gomlu góðu i Føroya vera, nú nýtt tilfar er sum móðurmálið. Ja takk, skyldulestur hjá ellum dyggari undirvísing í fer fólks sangbók, tað finnast = komið til frálæru um hetta halda næmingarnir sum arbeiða í føroyska oyskum. Móðurmálslær eisini nýggir góðir. Ein AIDS, mótmæli bæði i stundum sjálvir, tey billa skúlanum. Í hesi grein arafelagið hevur sent væl yrktur sangur gevur bleðum og ødrum fjølmidl sær tað inn, tey tey hava síggja vit, nær føroyskt áheitan til myndugleik næminginum so ómetaliga um. Eg spyrji bara, eru havt so tætt samband við slapp inn um skúlagátt, arnar at fáa hetta broytt, nógv, tú fært málsligan hesi foreldur og hesar | ør at hava rett danskt í so nógv år, men r tað gjerdist undirvís men tað tykist ikki vera ágóða, tú fært skapað nevndir nøgd við frålær- |! og rsin ljós | taðer ikki so, tað vísir seg, ingarmål o.s.fr. Vit skilja hugur til tess nakað við tínum egna ljóð una í móðurmáli, eru tey | | t tev eru ikki so sti at førovskt so vid og vid Tad er púra greitt, at vit føri røddini, og tú fært nøgd vid, at bernini fara at Lu - — EUT LTU TS MR TRYGD... KOMFORT… TABILITETUR... - - VW SP VI Wi Ll! 1 —— Te N = N … = Sa ETS lt Tey vælkendu jog vælroyndu kava- og pika- 4 . % =; + > OKEYPIS AV- OG ro 5 3 ÁSETAN, „VIÐ KONTANT GJALD“, „? . . 24 >