hósdagur 27. apríl 2000síða 7

12 tíðindablaðið sosialurin Nr. 80 - 27. apríl 2000 Flokk FULLVELDI. Jógvan Mørkøre, bygdarráðsformaður í Hósvík umhugar, um hann framvegis skal vera í Javnað- arflokkinum. Sambandssinnaðu kósina hjá flokkinum heldur hann vera eina so ógvusliga kollvelting, at hann mælir sambandssinnaða vonginum at leggja saman við Sambandsflokkinum Ein javnaðarmaður, sum tekur undir við fullveldi. Jógvan Mørkøre í Hósvík finst harðliga at andstøðupolitikki Javnaðarfloksins. Høgni Mohr Myndir: Jens Kristian Vang Jógvan Mørkøre í Hósvík er javnaðarmaður. Men hann tekur als ikki undir við leiðsl- uni í flokkinum, sum saman við Sambandsflokkinum vil varðveita heimastýrið. Tá ið Jóannes Eidesgaard og Edmund Joensen standa øksl móti øksl í bardaganum fyri ríkisfelgsskapinum, fara tankar Jógvans Mørkøre aftur til ta tíðina, tá ið Javnaðar- flokkurin og Sambands- flokkurin vóru í samgongu. – Eg minnist tá ið Jóannes Eidesgaard kallaði til fundar í skundi ein sunnudag, tí hann ikki vildi sita í rúmi saman við Edmundi meira. Ta ferðina tá ið Edmund fór av landinum og ikki segði Jóannesi frá, at hann var utt- anlands, sigur Jógvan Mørk- øre, sum undrast stórliga yv- ir, at formaður Javnaðar- floksins nú kann standa undir liðini á sambandinum. - Antin er okkurt heilt ullint við hesum, ella eru teir vorðnir so sannførandi frelst- ir, at teir nú eru samdir. Her er ikki rætt. Teir, sum ikki kundu semjast tá, klára tað neyvan longur enn eitt ár í hesum føri, spáar Jógvan Mørkøre. Køvdar grasrøtur Sambært Jógvan Mørkøre fór Javnaðarflokkurin á val fyri tveimum árum síðani við ein- um lyfti um ríkisrættarligar broytingar. Javnaðarflokkur- in í Norðurstreymoy hevði eitt gott val, men orrusturnar vóru so harðligar í flokkinu- m, at Jógvan valdi at siga seg úr økisnevndini í flokkinum. – Eg hevði lagt stórt ar- beiði í flokkin her norðuri, men tað varð sópað til viks. Nú skuldi eg bara góðtaka harraboð frá Jóannesi Eid- esgaard og øðrum høgum persónum um, hvør skuldi vera oddafiskur, minnist Jógvan Mørkøre, sum ikki hevur gloymt tíðina fyrst í nítiárunum, tá ið Javnaðar- flokkurin var ein kreppurakt- ur flokkur, sum nógv vendu baki. – Eg sá, hvussu tey, ið vóru ímóti flokkinum, tá ið ringast stóð til, knappliga við sein- asta val aftur vóru ein stórur partur av flokkinum, meðan grasrøturnar vórðu settar til viks. Tí spyrji eg, um flokk- urin vil hava tey, sum gera flokkinum mest fortreð, tá ið harðast leikar á, at vera part- ur av flokkinum, sigur Jógv- an Mørkøre og sipar m.a. til Kristian Magnussen, fyrrver- andi landsstýrismann hjá fyrrverandi Verkamannafylk- ingini, sum knappliga aftur gjørdist javnaðarmaður aftur upp undir valið. Sambandssinnaði Hans Pauli – Tað var sum søgan um hin burturvilsta sonin, tá ið Kristian varð fingin úr aftur fylkingini, minnist Jógvan Mørkøre, sum sjálvur hevur verið uppstillaður fyri Javn- aðarflokkin. Undan valinum í 1994, tá ið Verkamanna- fylkingin kom inn á ting, minnist Jógvan, hvussu ágrýtin og grammur Hans Pauli Strøm var, tá ið talað varð um, hvussu skeivt Javn- aðarflokkurin hevði arbeitt árini áðrenn samfelagið fór á heysin. Hans Pauli Strøm hevur skrivað rættiliga nógv ímóti fullveldinum í bløðunum. Summi nevna hetta eina ræðuherferð. Hvat heldur tú um hetta hugtakið? - Eg hoyri til tann partin av Javnaðarflokkin, sum vil hava broytingar. Seinasti javnaðarfundur, eg var á, var suðuri í Havn. Til viðgerðar var bóklingurin hjá Javnað- arflokkinum um ríkisrættar- ligar broytingar. Vit vóru nøkur sum hildu, at vit før- oyingar skuldu taka meira ábyrgd upp á okkum. Og tað samsvarar við tað, sum Jóannes Eidesgaard segði fyri ikki so langari tíð síðan; at ríkisfelagsskapurin er onki problem. Men nú er tað, sum millum lív og deyð at halda fast við ríkisfelagsskapin. Hetta er ein so ógvuslig koll- velting, at eg haldi, at hesin vongurin av Javnaðarflokk- inum átti at lagt saman við Sambandinum. So hava teir ein stóran Sambandsflokk. So kunnu vit, sum eru broyt- ingarsinnað, vera eftir, mæl- ir Jógvan Mørkøre til. Politiskt einsamallur Hvussu hevur tín ónøgd við kósina hjá Javnaðarflokk- inum verði móttikin í flokk- inum? - Eg havi valt at latið vera við at gera flokkinum fortreð. Havi staðið á síðulinjuni og eygleitt leikin. Men tá ið Javnaðarflokkurin fer so langt til høgru, og er so samd- ur við Sambandinum, kann ein spyrja seg sjálvan, hvat ein fer at velja tá ið avtornar. Nú kanst tú akkurát tað sama velja Sambandið, heldur Jógvan. Men, hvussu kanst tú so kalla teg sjálvan javnaðar- mann? – Tað kann eg, tí Javnað- arflokkurin eigur ikki pa- tentið upp á flokkin. Hetta er ein arbeiðaraflokkur. Eg eri á tí støði, sum ein altjóða linja setir til ein arbeiðara- flokk. Eg eri her, um teir hava tørv á mær. Men tað tykist, sum teir kanska ikki hava brúk fyri mær. Tað er heldur ikki óvanligt, at tú glíðir burtur ímillum. Men tá ið val er, so ert tú nóg góður til at heingja plakatir og annað skrambul upp... Men kennir tú teg ikki mis- nýttan? – Jú, men tað gerst tú javn- an í politikki. Summar tíðir sveimar tú, meðan aðrar tíðir ert tú ómetaliga einsmallur. Ert tú einsamallur í dag? – Ja, politiskt... Høgni gingin ov nær Jógvan Mørkøre er kortini vísur í, at tað kring landið eru fleiri, sum eru fullveldissinn- að. Og sum vilja hava sam- ráðingarnar lidnar áðrenn støða verður tikin. – Hví skal alt skúmast upp um skiftistíðin skal vera fýra ella tíggju ár. Eg sigi, at »Nyrup har sagt saa meget«. Men føroyski Javnaðar- flokkurin hevur jú uttan stór- vegis mótmæli tikið undir við hørðu kósini hjá Nyrup? – Ja, og eg fari at umhugsa, um eg framhaldandi skal vera í Javnaðarflokkinum, sigur Jógvan Mørkøre, sum kundi hugsa sær undir valið. Og nú hevur mann hug at finna út av, at nokk so nógv fólk eru eitt sindur ivingarsom. Er hugsanin hjá Javnaðar- flokkinum: Flokkur fram um land? – Ja. Men soleiðis er tað kanska í teimum flestu flokk- unum í landinum. Hugsað verður ikki, hvat er best fyri fólkið, men hvat er best fyri flokkin. Og tað er líkamikið, hvat teir billa fólki inn upp undir val. At fólkið so hoppar Bla›stjórn Nr. 1 ¥ h—sdagur ¥ 16. mars 2000 ¥ 74. ‡rgangur K@T@-horniÝ Tíðindablaðið Sosialurin, Postboks 76, 110 Tórshavn, Telefon 311820, Telefax 314720 • T-postur til KT-hornið: kthornid@sosialurin.fo • Lýsingar: lysing@sosialurin.fo • Ábyrgdarstjóri: Jan Müller Blaðstjórn: Steinbjørn í Dali, Finn Jensen • Layout og uppseting: Tíðindablaðið Sosialurin • KT-hornið er fastur táttur í Sosialinum hósdag • Evsta mark fyri lýsingar er mánamorgun kl. 10.00. Finn Jensen Steinbjørn í Dali Nr. 6 · hósdagur 27. apríl 2000 · 74. árgangur Stjórin hjá Microsoft, Bill Gates, fer at appellera til hjørtuni hjá amerikumonn- um í eini rø› av sjónvarps- l‡singum næstu vikurnar. Gates vor›in bleytur í knøunum Edvard Joensen Fram um a›rar skei›útbjó›- arar hevur Kvasir tilbo› um web koyrikort og dtp koyri- kort. Sam Jacobsen, skei›lei›- ari hjá Farodane, sigur, at vi› web koyrikortinum fæst út- búgving, sum skal til fyri at kunna gera eina heimasí›u. Undirvíst ver›ur í teimum skráum, sum ney›ugar eru í hesum sambandi. Á heimasí›uni hjá Faro- dane ber til, undir Kvasir, at lesa meira um tær skráir, sum undirvíst ver›ur í, sigur Sam Jacobsen. Undirvísingin er í sam- starvi vi› ein danskan skei›- útbjó›ara. Mannagongdin er tann, at Kvasir fær skei›til- fari› úr Danmark móti gjaldi og hevur so sínar egnu, før- oysku undirvísarar. Hitt tilbo›i›, Kvasir í løt- uni hevur fram um a›rar út- bjó›arar, er dtp koyrikorti›, sigur Sam Jacobsen. Hetta er skei› í skráum, sum skulu til fyri at gera prentlutir, sigur hann. Men hann leggur dent á, at fólk, sum taka hesi skei›ini, kortini ikki ver›a útbúnir grafikarar av hesum. Men her ver›ur lagdur dentur á at geva fólki ein førleika at klára tann tørv, sum mangasta›ni vísir seg, nú nógvar fyritøkur og stovnar samskifta nógv vi› l‡singarstovur, blø› og so framvegis. Ta› gerst tí alt meira ney›ugt at útbúgva tey fólkini, sum manna til dømis almennu stovnarnar, at tosa og skilja sama máli›, sum tey á l‡singarstovuni tosa. Sam Jacobsen sigur, at ta› er greitt, at føroyski markn- a›urin veksur. Ta› ver›a alt fleiri, sum gera egnar heima- sí›ur. Bæ›i stovnar og fyri- tøkur. Ney›ugt er hjá teim- um, sum manna hesar fyri- tøkur, at duga at brúka teir møguleikar, sum eru á økin- um. Og ta› er júst ta›, Kvasir lærir tey. Ikki bara at byggja upp eina n‡ggja heimasí›u. Men so sanniliga eisini hjá webmastaranum at duga at halda sí›una vi›líka. Umframt ber sjálvandi eisini til at taka ta› vanliga teldukoyrikorti›, sum allir a›rir veitarar eisini hava. Her fer kappingin at har›na í framtí›ini, metir Sam Jacobsen. Ta› er so- lei›is, sigur hann, at sølu- fyritøkurnar leggja seg eftir at selja pakkar. Ta› vil siga bæ›i teldu og koyrikort í einum. So ver›ur spurning- urin, hvar prísurin fer at lækka. Um ta› ver›ur á maskinuni, ella ta› ver›ur á koyrikortinum. – Tí kapping plagar at hava príslækking vi› sær, sigur Sam Jacobsen. Hann letur hampiliga at undirtøkuni, Kvasir hevur fingi›, sí›an byrja› var›. Tey komu eitt sindur seint í gongd í vár, sigur hann. Og hetta er ikki júst tí›in, tá fólk vilja sita á skei›i. Tí ver›ur meira satsa› upp á heysti› aftur. Ta› eru vanliga fimm luttakarar á hvørjum skei›- num. Og líkt er til, sigur Sam Jacobsen, at ney›ugt ver›ur vi› onkrum eyka skei›um. Sam Jacobsen metir, at kunningartøkni kann gerast ein gó› inntøkukelda hjá føroyingum í framtí›ini. Og teirri útbúgvingini, sum til tess krevst, ætlar Kvasir at eiga part í, sigur hann. Ta› gongur alt meira tann vegin, at samskifti› ver›ur elektroniskt, og vit ver›a stutt og greitt noydd at fylgja vi›, sigur Sam Jacobsen. Til dømis kunnu føroyingar saktans sita í Føroyum og gera grafiskt arbei›i og heimasí›uarbei›i, sum kann flytast út um Interneti›. Hann nevnir í hesum sambandi, at pappírsskjøl fara at ver›a skift út vi› pdf fílar. Til dømis hava ameri- kanskir myndugleikar, ES og Kommunernes Landsforen- ing í Danmark gó›kent pdf sum format til skjøl. So tá føroyingar í framtí›ini fara at samrá›ast uttanlands, ver›a tey skjøl, sum sendast skulu ímillum, send sum fílar í sta›in fyri pappír. Hesa gongdina tr‡r hann uppá, sigur Sam Jacobsen, og tí hevur Kvasir eisini skei›, har fólk kunnu læra meira um hetta. Læra at gera heimasí›ur Skei›tænastan hjá Farodane, Kvasir, heldur skei› fyri teimum, sum vilja læra at gera egnar heimasí›ur Aftur stórt kursfall á Microsoft partabrøvum KT-partabrøvini fullu aftur í gjár, tá íleggjjarar fingu roknskapin hjá Microsoft fyri fyrsta árs- fjó›ring í ár. Slaturin um at amerikanski lóg- málará›i hevur í umbúna at krevja at Microsoft skal í tvíningar, gjørdi ta› ikki betur. Ársfjó›ringsroknskapurin hjá Microsoft, sum bleiv almanna kunngjørdur hós- dagin, vísir eitt nógv verri úrslit enn vænta, og ta› førdi vi› sær at íleggjarar vildu selja síni partabrøv. Men tí›- indi um at amerikanska stjórnin vil vi›mæla at Microsoft fyritøkan ver›ur li›a sundur í tvær fyritøkur, skaddi microsoft partabrøv- ini enn meira. Nasdaq-partabrævain- deksi› fall vi› 161.35 stig- um ella næstan 5 prosent annan páskadag, me›an Dow-Jones-indeksi› fyri ídna›arpartabrøv hækka›a eitt líti› vet. Nasdaq-indeks- i› er nú bert 161 stig oman- fyri ta› lægsta í ár. Microsoft-partabrøvini fullu 16 prosent. Ta› merkir, at vir›i á fyritøkuni fall vi› 520 milliardir krónum uppá fáar tímar. Partabrævahand- ilin var› fíra fer›ir vanliga handilin skrivar CNN.com. Ta› amerkianska lóg- málará›i› og 19 ameri- kanskir statir hava bo›a› frá, at teir umhugsa at bi›ja rættin um at b‡ta Microsoft sundur í tvær sjálvstø›ugar fyritøkur. Hetta er ein li›ur í einkarsølu sakarmálinum móti Microsoft. Ta› er tó ikki komin nøkur endalig ni›urstø›a frá lógmálará›- num og teim 19 statunum. Orsøkin til vánaliga rokn- skapin og at vøksturin í fyri- tøkuni Microsoft er ste›ga ›- ur, er at vinnulívi› keypir minni av teldum í løtuni. Sambært einum talsmanni fyri teimum sum arbei›a ímóti monopolinum hjá Microsoft, fara lógmálará›i og teir 19 statirnir at skjóta upp at Microsoft skal b‡tast sundur og at n‡ggja fyritøk- an skal millum anna› selja og menna Office forritini, sum millum anna› eru Word, Excel og Access. Microsoft partabrøvini eru í ár fallin 44 prosent til- samans. sid@sosialurin.fo Sam Jacobsen, skei›lei›ari Kvasir hevur skei› í heimasí›um