týsdagur 14. januar 2003síða 3

4 Nr. 8 - 14. januar 2003 Nr. 8 - 14. januar 2003 5 Nú skal tað eisini verða lættari hjá útlendingum at koma upp í part í feløgum í Føroyum sum hava skeinkiloyvi RÚSDREKKALÓGIN Áki Bertholdsen Nú skal tað verða lættari hjá útlendingum at koma upp í part í feløgum í Før- oyum, sum hava skeinki- loyvi. Tað heldur Bjarni Djur- holm, landsstýrismaður í vinnumálum. Eftir uppskotinum, sum hann nú roynr at fáa polit- iska undirtøku fyri um at broyta rúsdrekkalógina, og sum vit greiða frá í hinari greinini her á síðuni, er ætlanin at kravið um dansk- an heimarætt fyri at fáa skeinkiloyvi, skal fella burtur. Grundgevingin er, at burtursæð frá norðurlend- ingum, skulu útlendingar hava arbeiðsloyvi fyri at kunna hava hotel ella mat- stovu í Føroyum. Eftir galdandi lóg, skulu allir nevndarlimir í feløg- um, sum hava, ella søkja um skeinkiloyvi í Føroyum, búgva í Føroyum. Sostatt kann ein, sum býr uttanlands, ikki sita í nevnd í felagi, sum eigur gisting- arhús ella matstovu við skeinkiloyvi. Bjarni Djurholm heldur, at hetta er órímiligt og kann forða fyri, at útlendingur keypur ein part av parta- pengunum, ella allan sum hann er, í einum felagið, sum hevur skeinkiloyvi í Føroyum. Ístaðin skjýtur hann upp, at hertir er tað nóg mikið um stjórnin og helvtin av nevndini í slíkum feløgum búgva í Føroyum. Tó skal loyvisnevndin kunna gera undantak í serligum førum. Kommunustýri og loyvisnevndir Hereftir skal tað eisini verða kommunustýrini og loyvisnevndin, sum hava ábyrgdina av, hvussu nógv skeinkiloyvi kunnu gevast í hvørjari kommunu. Í løtuni er tað landsstýris- maðurin, sum ásetur talið á skeinkiloyvum eftir ting- ingar við loyvisnevndina og bý- ella bygdaráðið. Upprunaliga vórði Før- oyar býttar sundur í sjey øki, men nú er hvør komm- una eitt serstakt loyvisøki. Í løtuni er mannagongdin tann, at vil eitt bý- ella bygdaráð, at fleiri skeinki- loyvi skulu vera í kommun- uni, søkir tað til landsstýr- ismannin um at hækka talið. Síðani verður málið sent loyvisnevndini, sum so let- ur landsstýrismanninum eitt ummæli og hann ásetur so talið. Bjarni Djurholm heldur, at tíðin er farin frá hesi mannagongd og at hetta er harafturat óneyðuga stirvið. Tí skjýtur hann upp, at hereftir skal loyvisnevndin hava eitt ummæli frá kommununi og at tað verð- ur kommunurnar og loyvis- nevndin í felag, sum gera av, hvussu nógv skeinki- loyvi kunnu vera í einari kommunu. Nú skal tað vera ein- faldari at fáa skeinki- loyvi í Føroyum og rúsdrekkalógin skal vera liðiligari enn hon er nú LÓGARBROYTING Áki Bertholdsen Nú skal tað í ávísum førum verða lættari at fáa loyvi at skeinkja í Føroyum. Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður ætlar nú at broyta rúsdrekkalógina eitt sindur, so at hon ikki verð- ur so stirvin og óliðilig at umsita, sum hon er nú. Hann hevur gjørt eitt uppskot, sum er sent teim- um ymsu flokkunum í sam- gonguni og tað verður eis- ini til viðgerðar á landsstýr- isfundi fyrsta dagin. Fær hann undirtøku fyri uppskotinum, verður tað lagt fyri Løgtingið. Broytingarnar, sum ætl- anin nú er at seta í verk, líkjast rættiliga nóg upp- skotinum, sum varð lagt fram fyri einum ári síðani, men sum tað ikki eydnaðist at avgreiða fyri løgtingsval- ið 30. apríl. Sostatt fall málið burtur, men nú roynir landsstýrismaðurin av nýggjum. Uppskotið, sum vit hava fingið innlit í, snýr seg fyri tað mesta um at gera ymsar dagføringar í rúsdrekkalóg- ini. Mett verður ikki at broyt- ingarnar fara at føra til, at nýtslan av rúsdrekka fer at økjast. Heldur er endamálið við uppskotinum at rætta ávísar vansar við lógini. Og har- umframt er endamálið at fáa skipað viðurskifti á økj- um, har tað í dag verður skonkt undir óskipaðum viðurskiftum og við ongum eftirliti, sigur bjarnmi Djur- holm í viðmerkingunum til uppskotið. Skeinkiloyvi til einstøk tiltøk Eftir lógini er bara loyvt at skeinkja á støðum við skeinkiloyvi og loyvi at skeinkja kann einans verða veitt fólki og feløgum, sum hava gistingarhús ella mat- stovu. Hinvegin er ikki heimild til at geva skeinkiloyvi til einstøk tiltøk. Hóast hesar avmarkingar í lógini, verður skonkt uttan loyvi og eftirlit í sambandi við einstøk tiltøk, staðfestir landsstýrismaðurin. Støðan í dag virkar tí ikki tálmandi upp á nýtsluna, men elvir hinvegin til, at drukkið verður undir óskip- aðum viðurskiftum og uttan eftirlit. Henda støða er íkki í samljóði við endamálið við rúsdrekkalógini og tað er, at rúsdrekkanýtslan á al- mennum støðum skal vera undir skipaðum viðurskift- um og at hon annars skal tálmast, sigur Bjarni Djur- holm í uppskotinum. Hann skjýtur tí upp, at tá ið skipað verður fyri ein- støkum tiltøkum, skal tað verða heimild til at loyva fólki, ella felagi, sum frammanundan hevur skeinkiloyvi, til at skeinkja á hesum tiltøkum. Tað vil siga, at tað skal vera loyvt hjá einum, sum hevur loyvi, at skeinkja uttanfyri van- liga skeinkistaði, tá ið ser- lig tiltøk eru. Talan kann verða um veitslur, ráð- stevnur, fundir, framsýn- ingar, ella onnur tiltøk, har fólk, sum frammanundan hava skeinkiloyvi, verða biðin um at koma á staðið at standa fyri skeinkingini. Í serligum førum skal tað tó bera til at loyva fólki, sum ikki hevur skeinkiloyvi, at standa fyri skeinking, tá ið ongin loyvishavari er at átaka sær hetta. Hetta er fyri, at tað eisini skal bera til at skeinkja á veitslum og øðrum tiltøk- um úti á útoyggj, har onki skeinkiloyvi er uttan at bróta lógina. Men í hesum sambandi ger landsstýrismaðurin greitt, at í hesum sambandi er tað av týdningi, at talan er um einstøk tiltøk. – Tískil fevnir hendan ásetingin ikki um tiltøk, sum eru afturvendandi, ella reglulig, sigur hann. Skeinkja í privatum veitslum Og nú ætlar landsstýris- maðurin eisini, at tað skal verða loyvt at skeinkja í privatum veitslum, sum verða hildnar í bygdar- ella samkomuhúsum og har tey, sum halda veitsluna, sjálvi skipa fyri skeinking og borðhaldi. Tí tað er tað nevniliga ikki eftir galdandi rús- drekkalóg. Í løtuni er lógin soleiðis, at verður skonkt í brúdleyp- um, rundum føðingardøg- um, ella øðrum veitslum, skulu tey, sum leiga bygd- ar- ella samkomuhúsið út, hava skeinkiloyvi eftir somu reglum sum hotel og matstovur. Hetta merkir sostatt eis- ini, at hølið skal vera góð- kent til tílíkt virksemi. Men landsstýrismaðurin heldur ikki at aldargamli siðurin, har fólk sjálvi leiga høli at halda brúdleyp og aðrar veitslur í, og har tey sjálvi syrgja fyri borðreið- ing, mati og drekka, eigur at verða fevndur av rús- drekkalógini. – Slíkar veitslur eru privatar og av slíkum slagi, at tær einsvæl kundi verið hildnar heima, um pláss var. Tá ið skonkt verður á slíkum veitslum, eigur tað tí heldur ikki at koma undir rusdrekkalógina, sigur Bjarni Djurholm. Bæði rusdrekka- og Nar- kotikaráðið og loyvis- nevndin mæla til, at tað verður sett úr gildi, at tað skal vera neyðugt við skeinkiloyvi undir slíkum umstøðum. Forðingar beinast av vegnum fyri at fáa skeinkiloyvi í Føroyum Skal verða lættari at fáa skeinkiloyvi Nú skulu tað vera kommurnar og loyvisnevndin, sum í felag áseta, hvussu nógv skeinkiloyvi skulu vera í eini kommunu Tey, sum halda brúdleyp, føðingardag ella aðrar hátíðardagar í bygdarhúsi ella samkomuhúsi, skulu nú eisini sleppa at skeinkja, uttan at gera seg til lógbrótara Kingobólkurin í Tjørnuvík er boðin til Danmarkar at syngja Kingo á hátíðarhaldi í samband við, at 300 ár eru liðin, síðan Thomas Kingo doyði HÁTÍÐARHALD Edvard Joensen Tjørnuvík: Kingobólkurin í Tjørnuvík fer til Danmarkar á páskum. Ørindini eru at syngja gomlu Kingosálmarnar á hátíðarhaldi, sum hildið verður í Danmark í sam- band við, at 300 ár eru liðin, síðan Thomas Kingo doyði. Ein av fyrireikarunum, Asbjørn Djurhuus, sigur, at tey millum annað skulu syngja í Fraugde á Fyn, har Thomas Kingo livdi sein- astu árini og eisini doyði. Hátíðarhald í samband við 300 ára deyðadag Kingo´s, sum er 14. okto- ber, verða hildin alt ár í Danmark. Tað er Keyp- mannahavnar biskuppur, sum skipar fyri, sigur As- bjørn Djurhuus. Tjørnuvíkingar eru tey einastu í øllum heiminum, sum regluliga syngja gomlu Kingosálmarnar, og tað hava tey frætt í donsku kirkjuleiðsluni. Hildið varð tí sjálvsagt, at Kingobólk- urin varð boðin at luttaka í einum slíkum hátíðarhaldi. Tey vera gott 20 fólk í ferðalagnum, sum fer til Danmarkar á páskum, sigur Asbjørn Djurhuus. Meira um ferðina verður at frætta í serblaðnum Vikuskifti, sum kemur í Sosialin leygardagin. Til Danmarkar at syngja Kingo Asbjørn Djurhuus er ein teirra, sum fyrireikar sangferðina hjá Kingobólkinum í Tjørnuvík til Danmarkar á páskum Fiskimenn mugu fáa eina betri skipan í ALS – Fiskimenn mugu sleppa úr støðuni, har teir bert gjalda inn og ikki fáa úr skipanini, sigur Føroya Fiski- mannafelag FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Føroya Fiskimannafelag hevur fleiri ferðir heitt á av- varðandi myndugleikar um at geva fiskimonnum eina betri skipan í ALS. Tað gjørdi felagið eisini, tá ið lógin um barsilsskipan var til ummælis hjá felagnum. Sum kunnugt, hevur sit- andi samgonga boðað frá, at ALS-skipanin skal end- urskoðast, og í løtuni liggur eitt uppskot í tinginum, sum ætlandi skal loysa spurningin, hvussu fiski- menn kunnu koma inn í ALS, tá ið skip liggja meira enn ætlað. – Tað er einki dulsmál, at fiskimenn eru sera illa nøgdir við verandi skipan. Teir føla, at teir bert gjalda inn, samstundis sum allar møguligar forðingar eru fyri, at teir skulu fáa út- gjald, tá ið teir hava tørv á útgjaldi. Hetta sigur Føroya Fiski- mannafelag í ársfrágreiðing síni, sum varð løgd fram á landsfundi felagsins beint fyri nýggjár. – Vit hava lýst okkara sjónarmið í hesum sam- bandi í hvørjari ársfrágreið- ing, sigur felagið. Vist verður til eitt sakar- mál, sum Føroya Skipara- og Navigatørfelag vann. Málið snúði seg um, nær fiskimenn kunnu roknast fyri at vera arbeiðsleysir. Hetta málið hevur ALS kært til landsrættin, og dómur er ikki fallin enn. Føroya Fiskimannafelag heldur, at ALS - í staðin fyri at kæra - skuldi roynt at funnið eina rímiliga skipan, ið tekur hædd fyri viður- skiftunum hjá fiskimonn- um mótvegis øðrum løn- takarum. FF vísir til egna uppskot sítt, sum sigur, at fiskimenn skulu kunna koma undir ALS, 1) tá ið skip av eini ella aðrari orsøk liggja meira enn ein mánaða, ella 2) tá ið miðal dagatalið hjá manningini umborð hevur verið minni enn 227 sein- astu 12 mánaðirnar. Orsøkin til talið 227 er, at hetta verður roknað sum eitt vanligt árligt arbeiðs- dagatal hjá fólki á landi. – Vit halda, at hetta upp- skot er eitt gott grundarlag fyri eini rímiligari skipan fyri fiskimenn, sigur Før- oya Fiskimannafelag. Føroya Fiskimannafelag hevur boð uppá, hvussu viðurskiftini hjá fiskimonnum í ALS skulu loysast. Mynd: Vilmund Jacobsen C M Y K 5 4