fríggjadagur 23. desember 1988síða 10

tíðindablaðið Nr. 152 — 23. desember 1988 Hin trugvandi På Jólamaðurin byrjar ferð sina, tå byrj ar eisini henda fråsøgn. Jólamaðurin kemur út úr húsum sínum, við posa á baki. Á einum hegum fjalli byrjar Jóla maðurin ferð sína. Jólamaðurin var lág vaksin, átti onki. Nú er hann reyðklædd- ur. Hann tveitir gávusekkir upp í rein djórasleðu sína. Setist so sjálvur oman á. Hann minnist farnar dagar, hann aldri gloymir Hann sveiggjar koyrilin yvir teim 6 reindjórum, og hann hóar á tey, biður tey kvika sær. Sleðan fýkur av stað Her frásegnin um hin lág- vaksna mannin, ið áttu lívið í jólunum Og foldin var blá kledd av mjúkum byrjar kava Í einum býi hinumegin havið var slík- ur kavi jólaaftan ógvuliga langt síðani Har vóru jólini sum aðra staðni gleðihá- tíð. Tann býurin æt Ræitarborg. Og í út- jaðaranum á býnum stóð hitt misrekta, stóra fyri foreldraleys bern. Í tí stillu nátt hoyrdust reinar skærar barnareddir syngja Gleðilig jól. Bernini, sum ongan góðan áttu í tí mis- rekta arbeiðshúsinum, tey royndu sjálv at finna eitt sindur av veitslu, eitt vet av gleði. So tey høvdu nú sett eina grann- grein á gólvið, og pyntað hana. So stóðu tey rundan um og sungu ein sálm. Men stokkut var gleðin. Knappliga fer hurðin upp. inn kemur stjórin Lopner Í. døplus Lúnski. »Hvat er her á våsi?« sigur Lúnskin. »Harra Lúnski<, sigur ein drongur. >Hvat er hatta?< spyr Lopner I. Lúnski, bendir á ta lítlu grein, bernini høvdu spælt við. „Sigið mær skjótt, hvat er hatta fyri nakað<, segði Lopner I. Lunski harðliga, ræðuliga illur. »Tygum ... harra stjóri ... tað eru jól ... kunnu vit ikki …«, segði ein drongur. Meira fekk hann ikki sagt. Lopner I. Lúnski fór og tók greinina, álaði hana sundur og blakaði hana í gólvið. „Tit byrja í morgin sum vant«, segði Lopner I. Lúnski. Og so skoytti hann upp í: >Ég forbanni tykkum og marglæti tykkara!< Legið, at ein einstaklingur við at bróta eina grein kann knasa so nógv smá barnahjertu. Ein lítil genta, Lísbitta, sat og skalv á gólvinum. »Å, sum eg eri køld«, helt hon fyri. »Bara Jólamaðurin hevði komið við heitum klæðum til okkara«. Hon var bert í einum gomlum, holutum, uppslit- num slábrokki. >Tala ikki um hann«, arbeiðshúsið segði ein drongur, »hann finnst ikki, nei, tað haldi eg ikki« Men, tá segði ein annar drongur, at „víst finnst hann. Tað er ein Palli Jóla maður, so satt sum eg eiti Jón Blakk Og, tað kann væl vera, hann kemur at vitja okkum“, aðrari gent á ekslina, har hon sat og netraði í kruvda kjóla sínum og togaði hann tættari um seg. Og hon segði: >Ég eri so svong. Hevði Palli Jólamaður í Náloy bara komið við brevdi« Bernini fóru nú og løgdu seg, 2 og 3 í segði hann og klappaði hverja jarnsongina, tey leitaðu sær fløva hvert hjá ødrum, i tí stóra kalda rúmi „Góða nátt<, segdu tey við Jón Blakk „Hava vit verið góð bern, som man Palli Jólamaður Náloy ikki gloyma okkum aftur í år«. Jón, eini 9 år, var verkførari, royndi at stuðla og stæla hini, so lívið kundi tolast. Tó var hann sjálvur íkki so álvuligur. Og tá hann legði seg sjálvur. helt hann fyri, meðan hann skrúvaði lampuljósið niður: >Góða nátt, børn, droymið væl. Stúrið ikki, ein Palli Jóla maður Náloy finnst, ið elskar okkum« Innantanna mutlaði hann: >Bara eg ikki fari at gráta, góði Gud, lat meg ikki gráta, hini mega ikki síggja meg gråta« Úti var bjart mánalýsi, tann ið hevði staðið í túninum, tá bernini vóru sovn að, hevði sæð Palla Jólamann Náloy á sleðuni og tey 6 reindjør, ið hana drógu, tey dagaðu so sjónskt móti luftini Býurin var ikki langt burturi, har skein hverjum húsi. Men. »Heimid« var kolamyrkt Palli Jólamaður Náloy kom niður á tekjuna og segði við reindjórini: >Haldið ikki gang. Her skal vera fridur« Jón vaknaði, hann hoyrdi okkurt á tekjuni. »Onkur er har«, hugsaði hann. Letu seinni hoyrdi hann gang í neðra Jón fór upp, kveikti ljós, dró brekur upp á seg. Helt so niður gjøgnum trappur- nar. Tá hann kom á nidasta trin, helt hann fyri: »Hvat hundan er hatta í skor steininum?< Har kom onkur kundi tað vera Palli Jólamaður Náloy? Palli Jólamaður Náloy visti ikki av Jóni, og hann helt fyri: »Harra Gud, sum tað er leiðinligt í hesum rúmi. Eg skuldi langt síðani verið komin higar«. ljós í Barna niður, Nú helt Jón ljós sitt høgt upp og segði: »Hey, hvat er hetta, hver ert tú?“ Jólamaður, Palli Náloy, varð skakkur, snúði sær á, vendi veðurbarda andlit sítt ímóti Jóni. >Hver er har?< segði hann. „Men, Harra Guð, lítli Jón Blakk. Men nú ert tú íkki lítil longur. Orsaka, Jón. tú ert jú vorðin stórur, áðrenn eg fekk stundir at koma higar. Lat meg sjá teg, drongur«, helt Palli Jólamaður og virdi hann fyri sær. >Tey seinastu árini havi eg havt nógv at gera. Eg havi altíð ætlað at vitjað teg, heilt síðani tú vart pinkulitil«. Nú fór Palli Jólamaður Náloy at ståkast. »Hvør ert tå?« spurdi Jón. „Ja, tað kanst tú sjálvandi ikki vita. Men, eg eiti Palli í Náloy. Og, hver eg eri, jú, eg eri Jólini. Men kom tú nú og hjálp mær, tú ert her kortini. Eg havi eitt sindur av jólum við til tín og bern- ini. Sært tú?< Og úr einum posa tók Palli Jólamaður eitt stórt, so vakurt pyntað jólatræ. Jón var ovfarin. Og hann fór nú at hjálpa Palla Náloy at hongja hosur við góðgæti á jólatre og stólar. Palli Jólamaður prátaði: »Ja, nú eri eg einsa- mallur, síðani allir ålvar doyðu, ella hvurvu, og hin gamli jólamaðurin andaðist. Eg var eftir. Onkur skuldi jú gera tað, ikki satt?« Palli Jólamaður Náloy hongdi reyð pyntaða grannaketu á veggirnar. Jón hugdi spentur í gávusekkin »So gamli Palli«, helt Jólamaðurin úr Náloy fram, „Palli hevur syrgt fyri, at jólini altíð komu aftur, ár eftir ár. Og tað er trupult, tå tú ert heilt einsamallur« Teir dúkaðu borðið, borðreiddu við krásum. Palli í Náloy kom stórari, leskiligari, væl stoktari gás á einum fati, hann segði nógv bern, eg ikki nái at vitja, tí eg eri Men eg skal við einari »Ti eru tað so einsamallur vitja øll, fyrr ella seinni. Onkursvegna« Jon segði navnid«. Jón fór upp á akslar Palla Jóla manns og hongdi skart hegt yvir hurðini. »Ja«, helt Palli í Náloy fyri, »un teg visti eg alt, eg veit alt um øll te »Tu visti alt um meg, eisini trigvandi«. »Tey trugvandi?« „Ja, un oll tey, ið trúgva á jólini, ella á Jóla mannin, tey veit eg alt um« Teir kyndu í eina letu og hugdu, hvussu rúmið nú var eldstaðnum. stóðu so hugnaligt „Ég skal siga tær, Jón min, eg eri sjálvur ein trúgvandi. Og, eg trúði, at hesin frálíki síður, Eg trúði at halda jól, ikki átti at doyggja út at eg megnaði at halda lív í hesum siði, tað trúgvi eg Ð »Tad kanst tú, tað kanst tú<, segði enn« Jon, »hygg bara, hvat tu megnar at gera: Men so leingi eg trúgvi, tað ber til, so leingi tað eru fólk, ið trúgva á jólini, so leingi fara tey altíð at koma. So leingi, tann undursami jólahýrur er til, vil eg altíð syrgja fyri, at tað verða jol«. Teir fóru upp á. og Palli Jólamaður tók gávur úr posanum og legði til bernini. Hanr segði: „Jólini tyda ymiskt fyri ymisk fólk, Jón. Fyri nekur týða tey Palli Jóla maður Náloy. Fyri nekur týða tey fød ing Jesusar. Og fyri nekur bert vanligur dagur. Hvat heldur tú, Jon?« „Ja, eg megni. Tað verður hart »Tey hava tydning fyri meg«, segði Jón, veg trúgvi á tey«. Posin var nú tómur. Palli gekk inn í kamar arbeiðsleiðarans, deplusar Lúnska. >Tekk, Jón, hatta var besta jólagáva, eg havi fingið. Og nú skal arbeiðsleið- arin Lopner Í. deplus Lúnski fáa eina gåvu«. Palli í Nåloy stóð nú framman- fyri song L. I. Lúnska. Palli helt í íferð- ini á tí tóma posa við báðum hondum. »Øll eiga okkurt i undursekki Palla Jóla- manns“, segði hann. Nú smoygdi hann sekkin yvir hevur og andlit arbeiðsleið- arans, L. Í. Lúnska. Trýsti so fast á til at kvala hann. „Gleðilig jol«, segði Palli, „frá mær og børnunum.« Um stutta stund lá Lopner I. deplus Lúnski lívleysur í songini. „Fyri nekur goyma jólini vón og lív. Fyri onnur deyðan. Fyri teg Jón, bera jólini frælsi. Í hvussu so er frælsi frá hesum illmenni«. Teir fóru niður aftur, og Palli í Náloy, Jólamaður, helt fyri: >Nú mega tú og tey eldru bernini taka tykkum av teimum smáu. Nú skal hetta hús vera heim tykk- ara. Ikki fongsul tykkara«. Palli tók tann tóma sekkin, fór í vettir sínar. >Ég veit tú megnar tað, um tu tryrt«. >Ég trugvi«, segði Jón. „Ég veit tad«, segði Palli. Báðir fóru út. Palli segði: »Nu má eg Lopners Í fara. Eg skal ferðast langa leið, flyta gleði til nógv onnur« Eitt sindur bilsin og ivandi segði Jón »Men nú givið okkum alt« Pad var líka stilt sum í áðni r sekkur tín tómur. Tú hevur Kavin lá sum mjúkt vattteppi í tí kláru nátt »Veitst tú ikki«, segði Palli Jólamað- ur, hann stóð á evsta trini stigans, á veg upp á tekjuna til sleðuna, „veitst tú ikki, at sekkur Palla aldrin er tómur? Aðrenn eg steðgi næstu ferð, er hann fullur aftur« >Tað er gandur, ha?« segði Jón »Hm. Øll jólini eru gandur« Teir vóru komnir upp á mønuna Og hesin lítli gandur er til tin. Set á jólatræið, so verða altíð jól í tínume. »Å, Palli, ein segði Jón. Og jólastjarna vekur og bjert, skein langan hann evst húsum jolastjørna! var tad veg Men Lopner I. døplus Lúnski var ikki deyður. Nú stóð hann í túninum og neddaði á Palla Jólamann við dupultari høglbyrsu, >tjóvur, mordari«, ropadi Jón rópaði: „Palli, hygg arbeiðs- leiðarin, hann er ikki deyður, ansa tær« I. Lúnski skeyt bæði skot- ini, tey dundu hart, raktu jólamannin í blóðsprænurin stóð frá Palla, og hann fall aftur av. Ov seint. L Uppestur tveitti Jón jolastjørnuna, hann móti L. Í. Lúnska. Og stjørnan leitaði sær stað, í barkan á Lúnska, hesa ferð doyði hann Hin lítli einsamalli álvur var farin, og Jón fekk ikki so frægt sum stundir at siga honum farvæl, ella hvussu væl hon- um dámdi hann. Jón var so hjálparleysur. Ta keldu de- sembernátt doyðu jólini snegt sagt í hondum hansara. Men so knappliga visti Jón, hvat hann skuldi gera. Gandur Palla fylti hjarta hansara Kanska fanst gandurin í húgvu hans- ara. Ella á Norðpólinum. Ella kanska í sjálvum jólunum. Eitt skilti Jón til fulnar. Tað sama, sum Palli sjálvur hevði trúð ell tey einsamøllu ár. Jólini mega als ikki doyggja! Jón arbeiddi aldrin, hverki fyrr ella síðari, so nógv sum ta jólaaftans nátt. Jón gavst ikki, hann helt á, fleyg við tí gomlu sleðu. Tað reyða kotið við hettu, hann hevði lænt frá Palla, kom væl við. Tíðin gekk, til sekkur Palla Jóla- manns í Náloy var tómur. Seinni førdi Jón Palla heim. Á grøv hansara reisti Jón eina jolastjørnu. Jón gloymdi aldrin Palla, ella tey orð hansara: >So leingi, eg trúgvi, tað ber til, og so leingi menniskju finnast, ið trúgva á jól- ini, so leingi fara tey altíð at koma. Og so leingi hin gleði jólahýrur finst, so leingi vil eg gera tað, at jólini koma«. Tað fór Jón eisini at gera, trúgvið mær. helt á, MSE