týsdagur 31. januar 1989síða 12

Síða 12 OUMUANUAUANUSINUMmM At tosa um foroyskt mótvegis oføroyskum er tvætl! Ein og hvor tíð skapar sina egnu mentan, eisini okkara tíð, hon er hvorki verri ella betri eisini tað gerandiski enn tann, ið var, men hon er okkara nu vit liva, at tosa um foroyskt mótvegis óforoyskum er tvætl, segði Rógvi Thomsen m.a. í fyrilestri sin- um 1 Norðurlandahúsinum seinasta leygardag. Fyrilesturin varð hildin á almennum kjakfundi, sum Móðurmálslærarafe- lagið skipaði fyri. Vit prenta í dag fyrra partin av fyrilestrinum Seinni partur kemur í blaðið hósdagin. Fad er onkursvegna av gjør at í fundurin i ladag S8K er eir t nerkisdøg n 1 søgu Eg hevdi ikki her er t farid at s il ola rn € t er elra ka hann st baksyni okkara. Men til ber at spyrja, hvi hesin fundur hevur fingið tilikan tydn Her skal dentur legg) ast á, at tað er eftirtidin, ið hevur mett henda fund týdningarmiklan, tí sam tiðin avger ikki, hvat verður seguligt og ikki men er tað eftirtíðin. Vit hava lyndi til at seta erki á alt. Van at tjóðskaparrorslan liga siga byrjar 1 MM ág nýeg på gylan sega okkara byrjar vid av toku einahandilsins 1856. Heilt so einfalt er að ikki. Aftan fyri hesi „Eitt tað Oføroyskasta arstei eru nakrar sam felagsbrovtingar og hug brovtir årstøl. Tað er ikki soleiðis at nakað bert stingur seg upp út í tóman heim Aðrenn ólafundin i 1888 vóru farnar fram samfel igsbroyting i naturligt, at førovingar kalla saman til fund, id hevur til endamåls at verja Ferova mál og Ferova siðir Søgan fær hold Um ein tilikur fundur ikki var seguliga treyt adur, so hevði borið til at spurt, hví hesi mál ikki voru komin i hug feroy inga fyrr. Men tað vóru tey ikki, tí hvørki samfel agsfyritrevtir ella hugs unarháttur vóru til staðar fyrr um leið 1888. Men hví halda mong fólk er so jólafundurin vorðin seguligur? Fyrr havi eg víst a; at nakrar samfel agstreytir vóru neyðugar og at ein avis menning var treytin fyri hesum fundi Men tað sum hendir er, at á jólafundinum stígur menniskjað fram úr teimun samfelagsligu umstødunum, segan fær hold. Ti bert samfelagslig menning skapar onki av sær sjálvum. A jólafund inum koma førovingar saman at tala um seg sjálvar. sínar vónir til framtíðina og krøv til samtíðina. Teir siga frá sinum dreymum og sam felagsmenningin fær orð og megi Sum beinleiðis úrslit av jólafundinum varð kallað saman til fundar í Avhaldshúsinum 6. januar 1889, og varð har Feringafelag stovnað um enn formligi stovn er tað, sum kemur uttaneftir, men hvussu nógv í okkara samfelag er upprunaligt foroyskt, ella hvat er tað? Sannleikin man held- ur vera, at heitið »6føroyskt« verður nýtt sum heiti at leggja undir illgruna, fólk og fyribrigdi, tú ikki er samsintur við. Á henda hátt er tað við til at forða fyri tí neyðuga kjakinum um, hvat tað er at vera føroyoyingur«. Rógvi Thomsen í Norðurlandahúsinum jan. 1989 13 31 januar 1989 Tað man vera eindemi millum heimsins lond, at førovingar hava samvitskubit, ti teir halda seg ikki vera nog føroyskar, og tað sama kann sigast um malið. Tað munnu vera tey fáu folkasløg, tu hittir, ið sannferd siga, at tey duga ikki teirra egna mál, sigur Rogvi Thomsen »Tjédskaparrørslan legði lunnar undir nutidarmentan okk- ara. Men halda vit fast við tjóðskaparmentanina í einum stirðnaðum formi, so mókast nútíðarmentanin skjótt burt ur. Tí tjóðskaparmentanin varð lagað til sína samtíð og stimbraðist av teimum rákum, ið vóru í umheiminum í hennara samtíð, nútíð. andi aðalfundurin var Tinghusinum 27 1889 og tekur upp ein mentunarbrovting sum ongantið fyrr i Feroy um. Tað er onki at ivast í at teir, sum kallaðu inn til men hennara samtíð er ikki henna a Rógvi Thomsen í Norðurlandahúsinum jan. 1989 olafundin, og tey, sum stutta tid eftir stovnaðu Føringafelag og vóru virk in, meðan tjóðskaparrersl an stóð í blóma, hildu seg varðveita og bjarga gomlu okkara, bóndamentan men 1 roynd og veru var alt tað hon skapti nýtt, grundað á nýggja búskap arliga veruleikan. Eitt tað besta demið um hetta er Bert få folk høvdu leitað sær í Norðurlandahusið tá Moðurmálslærarafelagið skipaði fyri tjakfundi í samband við jólafundin á sinni