hósdagur 27. apríl 1989síða 15

oe Nr. 48 — 27. april 1989 = * Á måne AA Aheitan frå Amnesty International á heimsins lond: Avtaki0 deyðarevsingina Amnesty International heitir á 100 stjórnir um allan heimin um at steðga avráddum og kensluleysum lógskipaðum drápum Amnesty International heitti tann 25. april 1989 å 0 stjórnir um allan min um at enda lóg kipaðu avrætingum Amnesty metir at í kenslulevs og avradd Iráp. framd av myndug Kunum Sagt verður í åheitanini fyri, at deyðarevsing verður nýtt í einum landi fyri og eð- rum eftir til beinleiðis po- litisk endamál ella í alt ov stóran mun móti fátekum og minnilutum av ymisk- um slegum. Amnesty International greiðir frá, at seinastu tiggju árini hava tey skrå- sett 15.320 avrættingar í eini 90 londum, men at at progv eru um tað, sum fer fram í Ísrael í dag, har hundrað- tals ungir palistinensar verða dripnir ella settir fastir uttan rættargang ella verða útvístir úr sín- um egna landi. Tað er greitt, at her er talan um brot á mannrættindini og vísir Amnesty steðuni í Ísrael stóran ans — tó ikki størri ans enn brot á mannarættindini í eðrum ondum Suðurafrika hann, at har Um sigur verða brot framd a mannarættindini hvenn dag. Fólk verða hetta bert er at rokna sum rokin á leypinum. Summi meta talið á fólki, ið er avrættað síðan 1979, at era størn enn 40.000 børn Send i deydan folk deyðan Fusundtals vørðu aftan á orættvisa rættargongd i meira enn 20 londum Nógv vórðu pind framm- anundan. 14 åra gomul børn og fólk upp í 76 ára aldur vóru teirra millum Samvitskufangar og sál- arsjúk vóru teirra millum, ið vórðu hongd, skotin, gassað, avrættað í rav- magnsstóli, eitrað, háls- send í sett fest uttan dómúr- skurð, fólk verða myrd, fólk verða stongd inni í heimum sínum osfr. Eisini her hava vit stórar upp- gávur í framtíðini, sigur Malcolm Tigerskjold og leggur afturat: — So leingi tað finnist eitt menniskja, sum verð- ur fongslað vegna sín húðarlit, sína trúgv, sína politisku áskoðan so hevur Amnesty ein bod skap, eina uppgåvu — lika mikið hvat land talan er um jan hegd ella steinað til deyðis sambært løgbodum sein árini. Sumt astu tiggju vorðu avrættað fáar minuttir eftir dómir eð in onnur i da ÞÁ Flestu stjórnirnar rætt visgera drápini við at visa á, at tey verja samfelagið við at ræða aðrar brots menn, men sambært Am nesty verður hetta sjónar miðið ikki stuðlað av veru leikanum, og deyðarevs ing hevur ongantíð víst seg at loysa nakran veru ligan sosialan tørv Í einari kanning av log- um og brúki av deydarevs- ing i 180 londum sigur Amnesty International, at nærum helmingurin av øllum heimsins londum hava annaðhvert avtikið deyðarevsing ella hildið uppat at útinna hesa revs- ing, og at heimsumfatandi avteka av deyðarevsing gerst alt meira neyðug sum árini líða. Tá staturin drepur Í frágreiðingini »When the state kills ... The death penalty human rights“ (Tá staturin drep- versus ur devdarevsing og mannarættindi) verður vist á, hvussu deyðarevs ing hevur verið brúkt sein astu tíggju árini, og ná Hóast USA telist millum tey lond, sum ganga und an í striånum moti brotum á mannarættindini so hevur USA kortini deyða revsing. Amnesty er nu farið í herferð moti deyða revsingini t t »K + nar, ið nytt erð k t langa i 104 ð. javna ð pining og i dda sålarligga åtsokn móti fangunum. Millun ey dømi, ið verða nevnd eru hesi: Ein tailendskur arbeiðsmaður, ið varð hongdur í 1981 í Kuwait og sum tað tók meira enn niggju munuttir at fáa livið av ] 1984 varð Stephens desember Alpha (Otis settur í rav magnsstólin í Georgia í U.S.A.; hann doyði ikki í fyrstu atlegu. hóast streymurin stóð til í tveir minuttir. Í aðru atløgu tók tað átta minuttir at fáa lívið av honum Tveir fangar vórðu av- rættaðir í 1986 í Nigeria; teir vórðu skotnir við skotriðum við ávísum millumbilum og byrjað varð at sikta móti fótu- num Seinasta »uppfinningin« í USA. til avrættingar. innspræning av eitri í æðr arnar, hevur einki bett um steðuna. Tá Raymond Landry varð avrættaður í desember 1988, fór eitt rer at leka, og eitrið i rann burtur, av ti at trýstið slanguni var ov hegt Vitni greiddu frá, at tey hoyrdu hann stynja, og at nøvnini á meira enn 1.200 fangum ið Tad hex verið politiskum vóru avrættaðir ur ongantíð frætt um, at ein ákærdur í polit ið hevur verið til viðgerðar í einum iskum sakarmåli islamskum kollveltingar hevur fingið loyvi at hava verja dómstóli í Iran, ella at skjóta dómin inn fyri hægri rætt Ur Irak eru eisini tíðindi komin um hundraðtals av rættingar av politiskum ávum, har fangar eru píndir inntil teir segdu seg vera sekar. Millum of rini taldust gislar og børn heilt niður í 14 ára aldur Líkini vórðu, mangan við merkjum eftir pining, lat in teimum avvarðandi móti at tey máttu gjalda »avrættingargjald« Ur Turkalandi er eisini frætt um avrættingar aftan á órættvisa rættar gongd seinastu tiggju ár ini. Hóast ongar i lani Á á ru a dom. nogvir teirra halda fast um, at teir vórðu * 1 No i i L í x ST! AIrik På , ør Ungd ir t #1 aðir minsta lagi sek: londum seinastu tiggju år r Bangladesh Barba dos, Pakistan og USA einsvæl og í Íran og Irak Sambært altjóðareglum skulu fólk, sum vóru yngri enn 18 ár, tá brotið varð framt, ikki verða demd til deyða Hagtel um ing í USSR. hava verið loynilig síðan 1934. men frágreiðingin veit at síga um ikki færri enn 63 av rættingar í USSR. við skjóting frá 1985 til mið skeiðis í 1988 Glottar Hóast tey deyðarevs óhugnaligu hagtølini eru kortini glott ar: Sambært frágreiðing ini hava 80 lond annað hvert heilt avtikið deyða revsingina ella eru hildin uppat at við at set á Hana í Framhald á siðu 20