hósdagur 2. november 1989síða 2

tíðindablaðið Ábyrgdarblaðstjóri Jan Muller | Fyritaksstjór: Kristjan Dehi Ljósmyndar: Kalmar Lindenskov Uttan góð- kenningar- stempul TEIR báðir stóru bankarnir For oya Banki og Sjóvinnubankin hava gjørt av at hækka útlánsrent una við einum hálvum prosenti FYRRAKVOLDIÐ hevði útvarpið samrødu við stjóran í Føroya Banka um rentuhækkingina. Hes in var týðuliga firtin inn á ávísar politikarar og teirra málgegn STJÓRIN segði, at ávísir politikar ar og åvis blød hava lyndi til at geva bankunum skuldina fyri allar teir trupulleikar, føroyska samfelagid hevur at dragast vid Hann legði dent á, at allar heim tøkurnar av kredittfelagslánum gjøgnum bankarnar góð kendar í landsstýrinum framman undan sum voru TINGANES hevur stemplad >góð kent« á øll hesi lånini. Og so held ur stjórin, at bankarnir hava sín rygg frían. Um hetta er rætt, vita vit ikki. Men eitt vita vit, og tað er, at alt bankavirksemið hesi sein astu árini hevur íkki fingið góð kenningarstempul frá teimum po litisku myndugleikunum VIT kunnu taka heimsins dýrasta parkeringsøki. Her hugsa vit um parkeringsekið hjá SMS á Trappu trødni í Havn. Hevur hetta ikki kostað eitt stað ímillum 150 og 200 mió. kr.? Og var tað ikki hesin sami bankastjóri, sum játtaði figg ing? Hvar var stemplið hjá landsstýrinum tá hetta heimsins dýrasta parker ingsekið varð bygt og fíggjað? góðkenningar ELLA hvar var góðkenningar stemplið hjá politisku myndug leikunum, tá bankarnir í villari kapping um kundarnar buðu øll um at nýta eina månadarløn fram í Blaðfólk Hegni Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Utgevari Pt Sosiskurin Uppseting P/t Sosiskurin | Prem Pit Pressan 1981 | tíðina, treytad av at tey høvdu lønarkonto har? Og hví hava vit heimsins dýrastu bankaumsiting? Bankaumsitingin kostar hverjum føroyingi 5.000 kr. í miðal. Siga vit at eitt miðal húski telur fimm fólk, so kostar bankaumsitingin hver) um húski í landinum 25.000 kr Hava politisku myndugleikarnir sett góðkenningarstemplið undir hendan politikkin? YVIR eitt fimm ára skeið er banka umsitingin meira enn tvífaldað. Í 1983 rakstrarútreiðslurnar hjá peningastovnunum 104 mi6 kr. Í 1988 var hetta tal komið upp á 240 mió. kr. Í sama tíðarskeiði er starvsfólkatalið = tvífaldað Vit halda okkum hava nógvar komm unur í Føroyum. Tær eru 50 í tali Men vita tit, hvussu nógvar deildir peningastovnarnir hava kring landið? Urmeid 100! Hver politisk ur myndugleiki hevur sett góð kenningarstempul undir hesa út bygging? vóru | Bústaður Argjavegur 26 Teleton Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 147 20 Argir 11820 Í Telefax BANKASTJÓRIN — Hans Jergen Laursen átti at tikið hendur í egnan barm og viðgingið, at teir í rættuliga stóran mun hava rikið politikk uttan nakað góðkenning arstempul frá teimum politisku myndugleikunum. Og hesin hevur sanniliga kostað tí føroyska sam felagnum MEN ábyrgdina vilja teir ikki hava Nú krúpa teir undan. Alt, sum teir hava avgreitt, hevur fingið eitt blátt stempul frá teim politisku myndugleikunum. Í sjálvum sær avdúkar hetta eitt ávíst dugna loysi og at ábyrgdarkensla er ein býur í Kina vj. Lonsemi Sum so mangt annað her i landinum, so er orðið len semi eisini eitt legið fyri Eitt hitt lensemið finnur tú innan brigdi stersta fiskivinn uni, ið dúvar uppá tær nu umleið tann partin av sekshundrað studningsmillionirnar, har tad i øllum førum teo retiskt er gjørligt at siga soleiðis: Tad verða innveg aðar so og so stórar negdir av nidurgjørdari råvøru, so nidurgjørd, at hon utt an nakrantid at koma til virkingar verður stoytt í aftur havid ótilvirkað, men har hon allikavæl, av ti at hon er skråsett inn- vegað, gevur óferan Tílíkt er semi, tá tað er best studning len- Víðari so er ófer foku- sering uppá lensemi innan blokkvirkisvinnuna, har tað eftirhondini er sligið fast, at henda vera gevur lítið og lætt á heimsmark- naðinum, í valutainntjen- ing. men sum í lenarút reiðslum kostar stórt sæð tað sama, um tú heyrði gjørt eina veru burtur ur sama råfiski, ið hevdi giv ið ein góðan pris á heims marknaðinum. Onkur vil vera við, at hetta blokkveruútboð ein- ans gevur hålvan pris, og eyðsýnt er tí, at eru lønar- útreiðslurnar og aðrir um- kostningar eins, tá er í hesum feri talan um sera vánaligt lønsemi. Heilt av leið er tað væl heldur ikki at siga, at skuldi talan verið um eitt nytiligt løn semi fyri tilika fram- leiðslu, so eiga lenirnar at fara niður. ikki bara 20“ men kanska niður um helvt Um tað nú var (visindaliga), at føroving- ar livdu betur. livdu longri, orsakað av at teir avist eta degurða á degurða so er ikki vist, at ell so glaðbeint fóru at taka undir við at avtaka degurðatiman einans fyri at betra um lensemið serliga um galdandi moralur innan okkara framleiðsluvinnu er sum omantyri vist á. Spurningurin um orsek- irnar til at førovingar ikki smella um av blóðteppum og hjartaslagi í sama muni sum fólk aðrastaðni í vesturheiminum, eisini tá víst er á, at kolestorol- innihaldið hjá førovingum er nógv sterri heldur enn aðrastaðni, stendur enn ósvaraður. Tað kann vera tí, at fer- ovingar eins og grønlend- ingar og japanarar so sum ávíst av læknanum Dver- berg og felogum, eta meira av fiskaverum og havdjórum annars og so- leiðis fáa í seg meira av fleuromettaðum feittsýr- um heldur enn aðrir Tað kann eisini vera av teirri orsøk, at tað enn ikki hev- ur eydnast at førovingar til at virka sum vesturlendingar „peysað< ein integreraður partur av yvirhøvur ófullfiggjaðum produktiónsmaskinum, ið sokallaða feroyska ídnaði- num soleiðis at skilja, at lívsvirði og meguliga eitt longri lív fæst burtur úr hesum at bróta stress- kurvuna ella stress-ket- una á degurðamála, hesin vanin at leggja seg á beinkin í 5—10 minuttir og savna nýggja Hetta seinasta átti soleiðis at ført til, at vit í ávísan mun eiga at hyggja nærri at iløgum í kom- putariseraðar = robottar, heldur enn at nýta kost- bart eingangslív til tess at beta um »førleikan« á sál- sær megi leysum maskinum, sum í flestu ferum ikki longur eru tíðarhóskandi. Alvaratos, er ikki íkom- in ylur í alt og í ell? Hesin tankanna ella hugans ylur! Feroyingar eru íikki verri produktiónsarbeið- arar heldur enn aðrir, men eitt er VISL, og tað er at førovingar hava so nóg verri produktiónsumsteð ur heldur enn aðrir Skal ein ávísa orsekir nar til at so er, so er hetta í størstan mun (fyrst og fremst feroyskum vinnu- livsleidarum fyri at takka, at so er vorðið teir nógvu eru evna-, orku- og fantasileysir, ella snøgt sagt ultrakonservativir Annað eyðkennisfyri- brigdi, ið er galdandi inn an føroyska vinnulívs leiðslu, tað er hetta at stingst tað seg íblant inn an feroyska leiðslu = eitt vinnulivs- ljóst høvd fram, ið fær tingini til at bera til, so verður hesin jarðlagdur í stundini, ti tað ringasta, ið henda kann innan eitt nú flaka- virkisidnadin, TAÐ ER EITT FLAKAVIRKI. IÐ GEVUR YVIRSKOT (paradoksalt = møguliga), men er tað ikki soleiðis, at studnings-afturberingar- motiveringin og doku mentatiónin av sama fell- ur til jarðar sum eitt kort- hus, um tílíkt hendir og er avleiðingin ikki tann, at vinnan tá missir studning- in, ið má sigast at vera lættast tjentu pengarnir, nakar veit um at siga. Pástandurin um at alt kundi fingist í rættlag, bert við at minka lenar- lagið, er hetta ikki púrt burturvið? Okkara flakakvinnur og -menn standa og fáa eksem-liknandi útslett og skriða um holdið alt av at standa og mæta skræpu flaka inn í endarnar á maskinunum á okkara blokkutflutningsvinnu virkjum. Tað eru dømi ; hi) um, at hesar misbruktu kvinnur frustration spyrja) og biðja eftirlitið á virkinum taka avgerð, tá ið fiskurin at kalla tek ur á at renna út imillum fingrarnar! Boðini eru: Finasta slag, far tú og ger. sum tær er álagt basta! Nei, áðrenn tað verður diskað upp við meira buggilibug-tvassið tak ið so og bindið frá eygu- num og gerið nakað við umsteðurnar á feroyskum blokkframleiðsluvirkjum (kallað tlakavirki), takið fyrst og fremst og fáið skil á tær mekanismur (ein skeivur ella skeivt brúkt- ur floti og vánaligar rá- verugoymslur), nakað við teir og gerið mátar, ið heimsins fín- asta fisk til nakað, sum í ófrystum líki kundi verðið kallað fiskur í tubu Um blokkur er gjørdur niðurgera úr toska, úr hýsu, úr upsa, heyki ella pollocki, er eitt feitt. Blokkur er blokkur Og blokkur verður goldin við blokkprísi og skal kappast við annan blokk á heimsmarknaðinum. Ein vera, ið er gjørd til at passa inn í flutnings- mekanismurnar á fram- leiðslumaskinum í útlond- um, har veran verður sag- að upp til portiónir og har sjálvt saguspenirnar eru so nógvar, at tað eru fyri- tekur, ið liva tjúkt av at gera burtur úr hesum spenum, hetta er bara so At Líggjas Joensen Okkara Millum í utflutningsyvirliti í tele gramstili ferð um mánaðan skrivar fryst toskaflak, fryst hýsuflak fryst upsaflak, tað broytir sinum emma ikki ta sannroynd og tann veruleika, at útboðið á heimsmarknaðinum er blokkvera, fløk, hanga saman, tryst, form ad og pakkad i blokk. Og tad broytir ikki tann óhugnaliga veruleika, at hesar blokkverur skulu kappast í prísi við aðrar blokkar um blokkprís Blokkur er ikki ein mark- nadarvøra, ið verður sett beinleiðis á konsument- sins borð, ein kann siga, at blokkur er eitt slag av hvervisjón, ein kompris- meraður fiskamassi, ið fjalir eina vánaliga rá- veru. Meguliga kann blokkur bólkast undir heitið standardiserað rá- vera, ella í besta feri eitt hálvfabrikata. At tosa um lensemið so leingi meira enn 90% av føroyskum útflutningi eru vánaligar blokkverur, tað er at stinga fólki nakað skeivt í skógvarnar. J. Smith sum eru gap andi sum nóg illa