leygardagur 25. november 1989síða 12

Hetta at sviar vilja lata okkum Kongs bókina aftur er eIn sovorðin vinagerð, sum ikki hevur sæð sín líka. Hetta er tek- in um veruligan norðurlendskan bróður- anda, sigur Jóhan Hendrik W. Poulsen, professari, um avgerðina hjá svium at lata okkum Kongsbókina Eg havi sjáldan verið fegnari í lívinum enn nú Hetta er ein sovorðin vinagerð, sum ikki hevur sæð sín líka. So rammliga tekur Jóhan Hendrik W. Poulsen, professari til orða, tá vit spurdu hann, hvussu tað kendist at fáa at vita, at Kongsbókin nú kemur heimaftur ul Føroya Hann sigur seg vera púra bilsnan um, at:tað skuldi ganga so skjótt og væl í hond Men vit hava eisini verið era væl móttiknir í Svøriki, tá vit hava greitt in m Í Unnum á, hví tað er so tyri okkum at 1 tåa Kongsbókina heimaft I J I 1 1 NFravvark If SIZUf óhan Hendrik og , at hetta má a veruligur rðurlendskur bróður andi. Her hava sviar visa stora vælvild móti før ovingum heldur hann Ja eg må vidganga, at eg hevði aldrin væntad, at tad skuldi ganga so skjótt og greitt. Tú er ikki vanur við, at teir, sum ráða, eru Men her so ásanna tað so lagaligir u VH Sigur cin sera tegim Johan lendrik W.Poulsen Sjálvur hevur hann verið í Svøriki saman við hinum limunum í nevndini, sum hevur ul uppgåvu at fáa gomul skjól og handrit heim ul Føroya aftur Hann vísir á, at sviar annars ikki hava ukið undir við áheitanini frá Unesco um at lond, sum hava ukid fæ frá øðrum vs. eitt nú mentanarligar gripir, skulu lata upprunalandinum hesar aftur Herfyri varð lagt uppskot fyri svenska ríkisdagin um at lata av landinum aftur alt rånsfæ, sum sviar hava tikið emtt nú undir triatiårakrignum. Men hetta uppskot hevur ikki fingið undirtøku tó so, at svenski rikisdagurin hevur tiðindablaðið Nr. 136 25. november 1989 Johan Hendrik W. Poulsen, Jóannes Dalsgaard og Hans Jacob Debes eru fegnir, nu arbeiði teirra hevur givið ur slit. Kongsbokin kemur heim. Í nevndini, sum landsstýrið setti at arbeiða við hesum málinum, er eisini Johan Djur huus, fyrrv. skrivstovustjóri í landsstyrinum viljað gjørt eitt undantak, tå tað snýr seg um før oyingar. Teir siggja, hvussu stóran søguligan og málsligan týdning hetta bókaverk hevur fyri Føroyar, og tí hava teir gjørt av at gera hetta undantaki. Uppá fyrispurning hvussu stóran týdning tað hevur havt fyri avgerðina hjá mentamålanevndini í svenska ríksdegnum, at føroyingar hava sett henni stevnu í Svørikis sigur Jóhan Hendrik, at samtalurnar hava verið sera gróðrarríkar. -Vit greiddu svensku mentamålanevndini frá okkara sjónarmiðjum, og tað er greitt, at har kom mangt fram, sum hon ikki vist um frammanundan. Ti haldi eg, at hesar samtalur hava verid sera týdningarmiklar fyri endaligu stødutakanina Svíar halda tað vera Orættvist, at ein bók, sum Føroya løgmaður hevur átt og sum av onkran ulvild er komin burtur úr landinum, ikki skal vera í Føroyum. Teir hava helst eisini sæd, at:vit so fá vit eru, eiga ikki nógv tilik handrit, og ti haldi eg vit kunnu vera sera væl nøgd við stødutakanina hjá svium, sigur Jóhan Hendrik Vit spurdur Jóhan Hendrik, hvat tað hevur at týga fyri hann, sum alt sitt lív hevur tikist vid at granska mál og mentan, at hetta bókaverkið nú kemur heimaftur til Føroya! Tad nógv at siga. Bókin er ein hevur Ometaliga ítókilig ímynd um okkara málsliga og mentanarliga arv. Hon fer so avgjørt at sumbra granskingina av okkara egnu søgu, og tað er bara gott. Sjálvandi kunnu vit brúka myndir og avril av eini sovornari bók ul gransking, men tað er altíð neyðugt at leita til handritið sjálvt. Annars kundi eg hugsað mær, at henda bók varð givin út sum bók, soleiðis at hon kundi verið ognað fleiri tøroyingum tann mentanarligi dýrgripur hon er. Jóhan Hendrik sigur víðari, at bókin væl kann Sigast at vera ein føroysk sum Kongsbókin heimaftur kemur nú bók, men tað vil sjálvandi vera eitt metingarmål, um málið vit finna í bókini kann kallast føroyskt, ti hon jú skrivað á ti vest- norrøna málinum, sum var felags fyri bæði Noreg, Ísland og Føroyar. -Men vit kunnu tó longu í Seyðabrævinum síggja nakað av serføroyskum eyðkennum. Har eru m.a. einstøk orð nevnd, sum vit ikki finna í eðrum norr- ønum keldum. Tað kann hugsast, at tað longu tå Seyðabrævið varð skrivað, eru við at skapast nøkur serføroysk orð og ti kann ein væl siga, al Kongsbókin er hitt fyrsta upphaviq ul føroyskt mål, men hetta kemur so tyduligari fram i Husavikarbrøvunum um år 1400 Annars heldur Jóhan Hendrik, at hin bókin, sum svíiar hava í varðveitslu, er kanska líka tydningarmikil sun Kongsbókin. Hon verður nevnd Lundarbókin og finst a universi tetsbékasavninum i Lund Henda bók er eisini eitt lógarverk, sum m.a inniheldur Seyðabrævið Bókin er sera vekur og prýðilig, og sviar eru so fegnir um hanna, at teir altíð vísa hana fram sum teirra stoltasta og dýrbarasta grip At bókin er gjørd til Føroyar er cingin ivi um Helst hevur hon eisini verið her í landinum, men Framhald á síðu 13