týsdagur 9. januar 1990síða 8

Síða 8 tÅir hla AA Javnaðarflokkurin vísir á gongdar leiðir: Vit kunnu fåa meirinntøkur uttan at r oyta : borgaran meira upp fletn møguletkar rreinina um ing Samgongan, id als ikki lugdi at nýta bremsu skipanina á føroyska ak farinum, steðgaði hesum so harðliga, at førningurin leyp framav og nú liggur sorlaður á Hetta javnaðar flokkurin ávaraði og vísti g farvegnum hoast å, at ein stigvis tålming var farin soleiðis at vit i 1989 vildu komið í hóskandi javnvág fram í 1988, Hetta vátta projekter ings- og byggifeløg í dag Samgongan dugdi ikki at nýta bremsuskipanina á føroyska akfarinum, stedgadi hesum so hard- liga, at førningurin leyp framav og liggur nu sorl- aður á farvegnum ———— 4 1ðarflot A {MIN Í INNtOR ievur ttøkilig uppskot um, ht ålitinum til figgjarlog og fara Ni var landsstýrisskiftið uni tann stóra politiska vanlukkan, ti hetta gav møguleika fyri samband sins kensluleysa og fyri- litaleysa »buskapareks perimenti«, sum i forhond var dømt at miseydnast Í hesi stødu samgongan hevur ført okkum út i, spyr hon ákærandi and- steðuna, hvussu hendan vil útvega meiri pening. Svar okkara at hetta ikki skal gerast uppá sam- gongunnar »præmissir« men at her velst um, hvenn heildarpolitikk tú vilt reka, verður als ikki góðtikið. Tú skalt bert taka ábyrgd av at flyta enn meiri pening frá van ligum fólki til at typpa holini í ónýtiligari } orgarligar búskaparskip- an Javnaðarflokkurin ásannar ti, at ongin nytta er i at leita eftir peningi til framhald av ti visnipoli- tikki, meirilutauppskotid til figgjarlog er prógv um. Javnadarflokkurin åsannar eisini at vid hes- lands- USSU fær meiri pening inn, uttan at tað verður neyðugt at fara anliga lontakaran eftir hesum pengum. Flokkurin skjytur it at tnva ur til landskassan í dag. um politikki ber ikki til at meta inntekurnar 1990 hægri enn meirilutin hev- ur gjørt. Helst verða bæði skatta- og enn lægri Goymslurnar tollinntøkur tømast sjålvsagt spakuliga, men vinnurekandi verða varin við at taka verur heim, tí borgarin torir neyvan liva. At hetta er nýtslutemj- andi skal sannast, máti skal vera við. Neyðugt er tí at ganga nýggjar leiðir í innteku- politikki. men Veikleikarnar í okkara skattaskipan hevur Javn- aðarflokkurin so ofta víst á. Ikki leika, at veikar sálir — ser- minst tann veru liga síðan vit fingu ser- kenar skattaráðgevarar altíð vilja misnýta tær skipanir, ið skuldu vera til gagns fyri fjøldina Hetta er borgarligur politikkur hograpoli- tikkur sum byggir á hugmynd um, at nekur skulu hava so leysar teymar, at tey skulu kunna gerast samfelags- slóðarar. Ein misnýtsla, ið harð- liga hevur vundið upp á seg Seinastu 5 árini, er spekulasjón í at læna pen ing til »uppsparing«, læntur peningur ver settur inn á bók Hetta ger, at tey, sum veruliga treingja til rentu- frádrátt fyri at kunna seta búgv, missa henda fyri- mun, tí neyðugt er at brandskatta restinntøk- una, so rentuspekulantar- nir kunnu koyra hesar hundraðtals miljónir í lumman. Renturnar av 3—5 milli- ardum krónum eru bæði frádráttarrentur og >upp- sparingsrentur<, og geva soleiðis skattafrían rentu- vinning, sum kostar landskassanum 3-400 miljónir krónur. Javnaðar- flokkurin setur í hesum figgjarlogaruppskoti fram ynski um broyting í skip- anini, so meguleikin í dupultspekulasjón við rentum fellur burtur. Hetta kann ikki verða framt uttan fult endurgjald til teirra, sum veruliga dragast við rentubyrðuna av tungum sethúsaiánum. Helst verð- ur eisini neyðugt at gera yvirgangsskipanir fyri að- rar rentur, sum ikki bein- sjálvsagt leiðis hava samband við búseting, men stava frá fíggjarviðurskiftum, húski hava grundað seg á, itt nú við keypi av inn- i, húsarhaldstólum, li ella báti Eftir henda fáum árum vil skattalógarbroyt- ing minka uttanlands- skuldina við 2-3 milliard- um krónum og geva lands kassanum einar 3-400 miljónur krónur í meirinn- tokum. Torfert er at meta um, hvat ein lagalig og stigvís broyting fyri privatper- sónar kann geva fyrsta ár- ið, men leggjast má so til rættis, at hon í 1990 gevur einar 20 milj. kr. í lands- kassan. Stórur partur av útlán- unum í peningastovnu- num hevur landskassa- veðhald aftanfyri. Í Dan- mark, har bankarnir stórt sæð hava alla ábyrgdina av vinnulivsfigging og nærum einki statsveð- hald, er loyvda skattliga avsetingin at standa móti tapi 3% av útlánunum. Fyri mánaða síðani loyvdi landsstýrið í reglugerð bankunum avseting uppá 11% ella einar 720 milj. kr. skattafritt. Broyting til t.d. 6% kundi givid landskassan- um einar kr. 165 milj. i Nr. 3 — 9. januar 1990 Landsstyrisskiftid i juni var ein politisk vanlukka, ti hetta gav fyri sambandsins kenslu- leysa og fyrilitaleysa »bu- møguleika skapareksperimenti«, sum i forhond var dømt at mis- eydnast meirinnteku fyrsta árið. Tá bankarnir óivað nú fara at missa nakað av peningi í ár, og tá megu- ligar broytingar í rentu- marginalinum kunnu ávirka steðuna, er tó rætt at miða ímóti, at broyt- ingin í avsetingarprosenti fyrsta árið gevur lands- kassanum 80 milj. kr. í meirinnteku. Uppskotið hjá Sjálv- stýrisflokkinum um av- marking í avskrivingar- møguleikunum fyri skriv- stovu- og handilsbygning- ar til 5 var skila- gott. bygningar eiga stóran part av teirri uttanlandsskuld, sum samgongan roynir at flyta 5 og 2% Hesir frå privatum yvir til landskassan. Uppskotið eigur at verða uppafturtikið. Javn- aðarflokkurin var við til at skapa tænastuvinnuni henda avskrivingarmegu- leika, flokkurin hevur tí einki ímóti at fremja broytingar stigvíst, so- leiðis at vinningur lands- kassans í 1990 verður av- markaður til 15 milj. kr. Meguleikar = vinnulív- sins fyri óavmarkaðum rentufrádrátti sum rakst- rarútreiðsla, hóast lán- teka ikki er neyðug, tí miljónir standa á bók, mugu avmarkast, so at mótrokning fer fram áð- renn skatting. Í teimum forum, har b þá BR KA Í ; |