leygardagur 13. januar 1990síða 21

Nr. 5 — 13. januar 1990 { Læknabókin — eitt megnarverk N 1 er komin út ek a jå nd eftir I i) en ndslæk øvundur Í it 18 i É x í i indsstýri góðt sjómannaskúlunum og sum læknabók umborð á føroyskum skipum — høvund urin hevur verið lærari á Feroya Sjó- mansskúla í ein mansaldur. Bókin er stór, umleið 1000 blaðsíður og er í tveimum bindum. Eftir formæli, har hevundurin m.a. takkar ymiskum, sum hava verið sær til hjálpar á ein ella annan hátt, kemur eitt sera týðuligt yvirlit yvir innihaldið í bókunum. Lat meg beinanvegin siga, at bókin ella bøk- urnar enda við einum index — ella, sum hevundurin kallar tað, stili, har øll heiti, sum verða nevnd í bókini, eru skrivað. Eftir tí sum ummælarin hevur kunnað eftirkannað, tykist hesin stílur so at siga at vera fullfíggjaður og ger hetta bókina sera, sera henta. Bókin er sum nevnt í tveimum bind- um. Í fyrsta kapitli verður skrivað meira alment um mannakroppin og um um- hvervið — soleiðis at skilja, at sagt verð ur frá um kyknur, um okkara beina grind, um veddalagið andaleidina, blóðið, sansir, nøringslagid og kertlar 0.s.fr Næsta kapitui er um sj l bakteriur us, nýkar, hvussu soppar, vir vit verða smittað og hvussu kroppurin erjur okkum ímóti hesum og hvussu vit viðgera tað við heilivági. Ikki minst leggur høvundurin dent á og eisini lag á, hvussu vit fyribyrgja móti sjúkum við t.d. at fara væl um drekkivatnið og matin Ein foðingardagsheilsan til pápa okkara Hjørleif Waag Høgnesen degnum á 65 ára Í bind II verður sagt någreiniligari frá um hverja sjúku sær og hvar ella hverji gegn, sjúkan rakar. Sjúkurnar eru lystar í fáum og nýtum orðum eftir einum fest um sniði: fyrst kemur um títtleikan, so um atvold- ina, tinæst sjúkueyðkenni, tilslog, vánir- nar, mistok (tað er, hver sjúka líkist hes- ari, so tú kanst mistaka teg), og til end- ans um viðgerð og fyribyrging snegt sett upp. Ikki ber til at fara út í æsir at lýsa eina so drúgva bók, so eg fari frá teimum ymisku sjúkunum til myndirnar, einar 339 í tali, bæði litmyndir, svart/hvítar og strikumyundir. Myndirnar tykjast at fella væl við tí skrivaða, serliga tær ein- faldu strikumyndirnar lættir um — eitt nú hvussu tú gevur heilivág, lyftir og ber ein lestaðan, ella hvussu tú leggur umvæv Málið er sum heild lætt og einfalt Hevundurin hevur, sum hann eisini sig- ur í formælinum, lagt dent á at tikið úr gomlum, v.ø.o Sera hvussu teir gomlu mál bóru seg, tá ið teimun Men eisini nýgjerd orð barst sjúka ella løstur fyri. høvundurin hevur ikki kenur á hesum eki, kennist við nógv av Ummælarin er orðunum og nógvar av bendingunum, men sum flest allir foroyingar á mínum aldri og yngri vant seg við at siga tað á hálvbronglaðum máli, oftast úr donsk um, millum okkum læknar á hålvbrongl aðum latíni ella grikskum Síða 2! LÆKNABOK á sjógvi og á landi Vit kunnu so spyrja, hvussu hevur tað hepnast hjá hevundanum, hetta, at tað skuldi ikki vera lærubók burturav, men bók at leita sær ráð í bæði á sjógvi og á landi. Tú kanst finna so at siga alt í hesi bók lættliga og skjótt við at leita í stílinum (index), finnur so fram á ta ætlaðu blað- síðuna og har er evnið týðuliga skrivað í brotum. Og eftir hvat ummælarin hevur kunnað eftirkannað, tykist hetta index nærum fullfiggjad Samantikid må eydnast sigast at tad hevur hjå høvundanum: hann hevur skund fær skjóta hjálp og leið sum beining og tá so betri stundir gevast og nja honum, sum er meira forvitin og spurin, fæst gjøllari lýsing av evninum. Vit foroyingar bæði á sjógvi og á landi hava fingið læknabókina á okkara máli Treyðugt so at okkurt ikki er at finnast at og kann eg ikki bara mær fyri at nevna hetta: í kapitlinum um lívga verð- ur Holgar Nielsen hátturin umreddur bæði í skrift og við myndum. Hesar síð- urnar áttu ikki at verið við í eini annars so at siga lýtaleysari bók, tí hátturin verður ikki brúktur longur, tað verður eisini sagt í bókini, at nú verður inn- blástrarhátturin nýttur og stendur hann eisini fyrr í bókini. — Okkurt má skriv- ast umaftur um nekur ár, — eitt nú um viðgerðir av ymsum sjúkum, tí nýggir heilivágir verða funnir so at siga hvenn dag Men við hesi bók er sjálvt steðið lagt Føkk til Hanus Debes Joensen, fyrr ekk til Boka 1 staðið verandi landslækna og garð við Emil Juul Thomsen hevur fyri útgávuni og um IKK føroyingar fyri hetta megnarverk sum man fara at verða ogn umborð hverjum feroyskum skipi og í hverjum føroyskum heimi Jólini 1989 Jón á Steig LL — At pápi okkara er vorð- in 65 ár, er ófatiligt fyri okkum. Tað er so stutt síðani, at vit vóru bern og sluppu at sita í bili hansara tá hann koyrdi segði hann nei ongantíð Bilstødina »Auto« Klaksvik setti hann g I r ht vå ir nóg Hann byrjað sn Kevpt ( bil í Dussar su hann åtti lvur, m sum hann læt aðrar sjalørar kovra H striddist natt sum Skúlabernini úti á hevur hann koyrt í 38 ár. Fyrr hevåi hann eisini Ambulansan a koyra. Tá kongur ell rotnin erið « 10 evur 11 KOVTi té Men, sum tíðir brovttust, og ta 3 blen naturligt at øll åttu bi for hann yvir i handil vinnuna, sum i dag er hansara yrki Emmauskórið verið bern. sum tit elsk Påpi hevur altíð havt = við til í mong ár Men ait hetta hevði hug til tónleik og sang Alt tað arbeiði, pápi páp tevva klårad I 1951 gav hann bók út ger hann till um h ikk vdi so | »Sangløg til Sangbók hålvgjør av góða konu sun | na 1 Emmaus. har ein ordans n a ] okkara Tor- | hann hevur sítt fasta menniskja bæði og gerð. altíð so blíð og | pláss. Hevur leitt sang heima il ð í óð: órið í Emmaus í nóg V ) 5 g 3 k KOI labandið K 3 I kka i tor tete g 1 x Kr K A ir gø £ s > | trar sitt 1 rð M »rI K nn € K Í r KK as inl ry i ad 1% Christia rkjun ( vøldbø 3 VI kkur he irbeiði gong in, og ð An ast hann pp ( nor t takka fyri. Og VNSK vkk sál Hvønr nnu- se Hattar l mu og pápi t mor fer k il Keldhúsið ( óð ár afturat og 1 0 rk S fødibvgd Har rik gning r h i r : í Vil KITE I 1 VIL p 1 ur A ftur ð veri lc gt Bernini Varið av nimi 1iSKUM u spa o ts Fe n fyilir I Ju bariast han VI år afturfyri Arliga fingið góða, sur jólakonsert hevur bera víðari til okkara