leygardagur 20. januar 1990síða 2

AG , í . . i tíðindablaðið | | = - mmm | £ iavegi i så: 6 ; Åbyrgdarbladstjori. Jan Múller Blaðfólk Høgni Djurhuus | Utgevari Pt Sosialurin } Bústaður Argjavegur 26 Postadressa ber - 7 | Fyritaksstjóri- Kristjan Dahi Randi Jacobsen | Uppseting P/f Sosialusin Argir | 110 Tórshonn i Ljósmyndari Kalmar Lindenskov | Tórfinn Smith Prent: Pif Pressan 1981 | Telefon: 11820 Í Telefax 9720 | meeen | Ein vinna | | Í dag er Norðurlandahúsið karmurin um eitt aliting, sum fer at viðgera fleiri av teimum mest átrokandi spurningunum, sum føroyska ali- vinnan hevur at dragast við í dag. FYRILESTRAR vera hildnir um framtíðarútliuni og figgjarstøduna hjá hesi heldur nýggju vinnugreinini. Eisini verður pallborðsfundur. Millum luttakararnar = eru alimålarådharrin og stjórin á Føroya Fiskasølu. TAD vilja altid vera ymsar meiningar um, hvussu nógv kemur burtur úr einum tlikum vinnutingi. Uttan mun til úrslitið halda vit, at tað er gott at vinnulívsfólk og onnur hittast at tosa um eina so týðandi vinnugrein, sum alingin er vorðin. Men helst skuldi eisini okkurt gott komið burtur úr - onkur ábending um, hvønn veg tað ber - og onkur hugskot um, hvussu vit koma best frá byrjanini av 90-unum. NÚ vita vit, at:útslitið hjá eini slíkari vinnu eisini er tengt at gongdini rundan um okkum. Eftirspurningur og útboð avgera fyr! ein stóran part lagnuna hjá eini vinnugrein sum fiskaalingini. MEN við hesum er ikki alt sagt. Tað er nevniliga eisini ógvuliga umráð- andi, hvussu vit sjálvir húsast, hvussu væl vit duga at ala fisk og virka hann til útflutnings UM hesi evni og tørvandi evni okkara finnast fleiri meiningar. Tað er tey, sum halda, at nú má alivinnan ikki sleppast uuppá fjall. Vit eru í eini uppbyggingarfasu, har tað eisini er neyðugt við almennum StyQuli og hjálp eitt nú hvat lagaligari fígging viðvíkur. Hesum kunnu vit taka undir við, tí tað er eisini ein almenn uppgáva at vera við til at seta í gongd og skapa monnum og kvinnum umstødur fyri at byrja útflutnings- skapandi ídnað her á landi. Men spurningurin er bara í hvussu stóran mun tað almenna framhaldandi skal vera við til at stuðla og hjálpa hesi vinnu! OG tað er neyvan heldur nakar, sum sigur, at tað almenna ikki hevur verið inni í myndini, tá talan er um at menna alivinnuna. Tað var nettup tað almenna, sum setti skjøtil á við roydnarstdini Fiskaaling, sum framvegis hevur ein týðandi leiklut í hesi vinnu. NÚ verður so tosað um kreppu í okkra høvudsvinnu, fiskivinnuni, men eisini í alivinnuni verður tosað um kreppu. Alarar hava ringt við at fáa endarnar at røkka saman og er ein orsøkin tann, at henda vinna virkar å annan hátt enn aðrar vinnur tvs. at neyðugt er við nógvum kapital: til raksturin í eina rættiliga langa tíð, áðrenn tú fær eitt oyra burtur úr. NÚ má tó sigast, at nógvir av alarunum hava virkað í fleiri år og eru tí komnir í eina náttúrliga legu. Tó vita vit, at tað eru farnar og fara neyðugar útbyggingar fram av alistødunum og hesar krevja eisini kapital. Her er tað so ein spurningur, hvat penignastovnarnir gera. Nú tað almenna hevur sett so nógv til í veðhaldum bæði til fiskivinnu og aðra vinnu er tað ein spurningur, um ikki okkara peningastovnar eiga at kenna sína medábyrgd og hjálpa alarunum uttan at skula krevja almenn veðhald afturfyri. EIN kann so eisini velja at siga, at tað, sum ikki kann standa má falla. Hetta er nakað, sum vit ikki minst við almennari hjálp hava roynt at fyribyrgt eitt nú í fiskivinnuni. Er hetta so eisini nakað, ið vit skulu føra víðari í alivinnuni kunnu vit spyrja! Svarið eigur zt vera nei, men tó mugu vittheldur ikki kappa á stokkinum. Vit mugu finna fram til, hvussu vit á besta og sunnasta hátt menna alivinnuna. Vit mugu ansa eftir ikki at gera hesa vinnu bundna av almennum stuðuli, men tað má heldur ikki vera so, at tað almenna vendir vinnuni bakið. Her má vera ein veksulvirkningur. Besta prógvið um almenna leilklutin er roydnarstødin Fiskaaling. Henda stød hevur stóran tydning fyri framtíðina hjá alivinnuni. Men eisini á økjum sum eitt nú innan skúling av fólki til hesa vinnu eigur tað almenna at ganga undan. Og her er nýggi fiskiidndarskulin í Vestmanna eitt sera gott tiltak EINGIN ivi er um, at alivinnan kann vera gott ikast til samfelags- husarhaldid. Her eru møguleikar vit nåttåliga eiga at troyta. Umhvørvi okkara er sum skræddaraseymad til hesa vinnu. Ti må og skal hon yvirliva. Tað liggur ti stór ábyrgd á teimum monnum og kvinnum, sum við stórum almennum stuðuli hava fingið tillutað partar av okkara firðum til at ala fisk í. Bera tey seg ikki rætt at, so kemur hetta at kosta øllum samfelagnum nógvan pening og hvat verður tá til okkra eftirkomarar kunnu vit spyrja. So tá tað almenna hev ur gingið undan við at skapa alarum góða og lagaliga fígging gj gnum teir alemnnu lánigrunnarnar, so eiga alarar at húsast rætt við hesum pengum. Tað vil í síðsta enda siga, at tað er skylda teirra at skaffa sær neyðuga kunnleikan til at reka eina vinnugrein á skilagóðum stødi. Eisini alarar mugu til, at spara, men tað nýtist ikki at merkja, at teir skula spara seg eftir reyv. Teir mugu gevast við at oyslla og bara keypa tað dýrasta. Latið okkum hoyra meira um hetta. Her kundi eitt aliting verið við til at lyst vidurskifitni betrur. = jamu Alt i fisk! William Heinesen, arb- eiðssteðgur á landssjúkra- húsinum, troling á lan- dleiðini, Nagorno Kara- bach, - hetta mundu vera høvudsevnini í farnu viku. Lat tað vera sagt straks: tíðindaflutningurin í út- varpinum er út av lagi! Fyri tað fyrsta eru alt ov nógv tíðindi, sum eru full- komuliga óviðkomandi og uttan almennan áhuga. Høvudsevnid sjålvt kann hava cin åvisan åhuga, - eitt nú at islendskir bátar avreiða í Fuglafirði. Men fyri almenningin er tað fullkomuliga líka mikið, um bátarnir eita hetta ella hitt, um teir eru úr hesum ella hinum íslendska bý- num, og okkum nýtist ikki at fáa at vita fýra ferðir, at bert tekur eitt samdøgur at sigla av fiskileið ul Fuglafjarðar. Eitt annað dømi: í gjár á middegi fingu vit at vita, at dart-felag er stovnað í Kíaksvík. Alt í lagi. Men pílarinsskot um vit ikki eisini skuldu hava at vita - ikki bert at vant hevur verið eina tíð - nei, týsdag og hósdag! Alvaratos! Og meir: felagid skal hava egið búmerki og kapping- in verður skrivað út fyrsta dagin. Máti skal vera við at darta aftaná teimum, sum av egnum áhuga ringja eini tíðindi inn. Vælsignaðir goymið hatta til vikuskiftid, so Suni kann fortelja okkum det- aljurnar. Ein bilur hevdi rent á á Vardagøtu, - hví søgdu tit ikki, hvussu vorðin hann var, hvat slag og nummarplát....? Í øðrum lagi, so er mang- an wupuli at fata, hví åvis tíðindi koma við, - hvat problematikkurin er. Alt er farid i fisk, letur til, nógv i hvussu er, - tað er skjótt ikki dagur, at teir ikki hava tosað við okkurt flakavirki Ld. Av sama slag: so og so nógv út- lendsk fiskiskip royna í løtuni undir Førovum. Tað er møguligt, at tað er viðkomandi fyri meg, - eg veit tað ikki, men eg fái onga ábending um, hví eg skal hava júst tað at vita. Ikki nóg mikið við tí: ein sovjetiskur svartkjaftatrol- ari er her fái eg at vita. Og hvat so? Og íkki nóg mikið við tí: hann roynir eystur av Munkagrunni- num. Hví skal eg hava tað at vita? Alt hetta ber boð um, at manningin hevur sera trupult at prioritera tilfarið og finna fram til problem- atikkin í høvudsevninum. Longu mánadagin visti útvarpið at siga, at felagið >Trolskip< hevði havt fund um troling á land- leiðini. Tyskvøldid visti ÚF at siga frá, at MÚ var iméu toling. Hví segði tað ikki pling! ella okkurt annað tá? Hetta er jú ein gomul andsøgn í útróðrar- heiminum og funnin fress- ur. Men vit máttu bíða heilt ul hóskveldið eftir SvF, sum hevði hendan vinkulin. , Sunnukvøldid fekk UF eitt evni til gávus. Ein lýsing frá Havnar Arbeiðs- kvinnufelag boðaði limun- um frá arbeiðssteðgi or- sakað av ósemju um til- rættaleggingina av arbeið- num. Hvat var í tíðind- unum? Ikki meira enn tað sama sum í lýsingini! Eg fekk ikki at vita, hvat tað snúði seg um. Tyskvøldid: Óli Jacobsen sigur,at fiskaprísirnir kunnu saktans halda. Kelda: grein í bløðunum. Alt í lagi við tí. Men útvarpið skal ikki endur- geva, uttan at fáa meira burturúr evninum, - tað eigur at velja ein annan vinkul. T.d.: útvarpið visti sama dag, at Oli Jacobsen hevdi verid å fundi hjå fakfeløgunum sama dag, og rymdi av fundinum aftanå at hava fortalt arb- eiðsfólki á landi, at tey eru farin av stað við pengun- um, sum fiskimenn av røttum eiga. Var tað ikki nakað, - at spurt Óla, um hann ikki - við sínum fak- felagspolitikki - hevur verið við til at máað grundarlagið undan gllum lønsemi á sjónum sam- stundis sum rívan av pengum fer í lummar, sum hvørki sita á fiskimanna- ella arbeiðsmannaherðum. Ella spurt onkran í rá- fiskagrunninum ella lands- styrismannin í fiskivinnu- málum, hvat hann segði til sjónarmið Ola. And so on! Nagorno Karbach var á gáttini til borgarakriggj longu 7.15 mánamorg- unin. Tíðindini endurtikin óbroytt alt ov ofta, men frálíkt at vit fingu Hans Holm at siga okkum ABC'10 ósemjuni. Bergur hevði evnid fyri i miðvik- uni, og tað áttu tit at sagt okkum í eini av tíðinda- sendingunum. Tosið sam- an og samskipið, - Bergur hevur tif. 5 72 19 og útvarpið 1 65 66. Boðað var frammanundan frá sendingini hjá Sonna Smith um falnar stýris- skipanir og rapaðar múrar. Eitt frálíkt hugskot, og gleddi meg til eina brand- sending við sosialdemo- kratinum Hans Holm ød- rumegin og marxistinum Jógvani Mørkøre hinu- megin bordid. Tiverri mis- eydnadist sendingin, ti Sonni var sera ógreiður og prátandi og stýrdi ikki orðaskiftinum Vantandi fyrireiking? Sendingin hjá Sverra Eg- holm um William Heine- sen var einastandandi fjøl- broytt og góð. Takk fyri hana. Uppii var eisini ein samrøda, sum Jógvan Arge hevði við William Heinesen í 1985. Hon var frálík og vitnaði um eina av bestu síðum Jógvans. Eg vóni inniliga, at kom- andi útvarpsstjórin fær útvarps- og sjónvarpsummæli Jógvan at ganga við til at siga programleiðarastarv- ið frá sær, so hann fær fullkomuliga fríar hendur til royna seg har hann er bestur: ítróttar-reportagur, samrødur og ljóðmyndir. Hesi bæði seinastu skulu gerast uttan tíðarbinding- ar, og sendast tá hann hevur tær klárar og gjørd- ar av einslistum. Harumframt átti hann at verið inspirator hjá hinum journalistisku meðarbeið- arunum. Men uttan leið- araábyrgd, so hann hevur frið á sær til veruliga at folda seg út. Liggja peng- ar í buktini, so gjarna fyri serløn á hædd við núver- andi, tí vit fara óivað at fáa nakað afturfyri. Tað er so mangur her í landinum, sum fær miljónir fyri ikki rætta hond frá síðu, - við at snýta og bedraga, meir og minni legalt, og við at lata onnur arbeiða fyri seg. Men tað er ein onnur søga, sum eisini snýr seg um fisk. Henni bíða vit framvegis eftir. Ólavur W. Høgnesen rr | FOT