leygardagur 27. januar 1990síða 2

tíðindablaðið Alment innlit TAÐ var felagið hjá føroyskum blaðmonnum, sum fyri timum árum síðani heitti á táverandi landsstýrið um at seta í gildi lóg í Føroyum um innlit í almenna fyrisiting. HÓAST eitt stórt fyrireikingararbeiði varð gjørt tá, og málið var um at vera klárt at senda niðan í Tingið, so steðgaði tað upp í Tinganesi. Ósemja tók seg upp í nesinum um málið, sum so ongantíð kom niðan í Tingið. Hetta var stórt spell, tí nú málið var komið so væl áleiðis, høvdu mong vónað, at okkurt itøkiligt fór at henda. NÚ hevur so sjálvstýrisflokkurin tikid málið framaftur og lagt tað fyri tingid sum lógaruppskot. Í viðmerkingum sínum til uppskotið sigur flokkurin m.a., at hetta er eitt týdningarmikið mál, fyrst og fremst tí, at spurningurin, um hvørji skjól kunnu almannakunngerast, er ógreiður. Harnæst tí, at alemnnir myndugleikar kunnu freistast at afturhalda tydningarmiklum spurningum, sum almenningurin eigur fullan rætt til at fåa upplysingar um. Sama er galdandi fyri einstaklingar. Víðari sigur sjálvs- stýrisflokkurin, at fólk og fjølmiðlar eiga at fáa munandi betri umstødur, tá talan er um innlit í almenna fyrisiting, og tað kunnu tey bert fáa við einari slíkari lóg sum hesari. TAÐ skal standa púra greitt: okkum tørvar eina tílíka lóg. Hon átti at verið løgd fram av undanfarna landsstýri og "Ikki Ábyrgdarblaðstjór:. Jan Múller Fyritaksstjór:: Kristjan Dahi Ljósmyndar: Kalmar Lindenskov harímillum eisini javnaðarflokkinum. Men betur seint enn ongantíð. Tað er tí gott, at ein av flokkunum á ungi hevur tíkið hetta mál framaftur. Vónandi fer tað at fáa eina sakliga viðgerð. Tað er eisini uppá sítt pláss við einum orðaskifti á tingi um slíkt mál, ikki minst í hesum dýgum,nú so nógv verður skrivað og tosað - og gitt - um leiklutin ella tørvandi leiklutin hjá almennari fyrisiting í ymsum stórum samfelagsmálum. Ella fyri tað smærri málum. OKKUM tørvar eitt meira opið samfelag, har einki verður fjalt ella krógvað fyri almenninginum. Her hava m.a. fjølmiðlarnir eina týdningarmikla uppgávu, men tá mugu teir eisini hava tey neyðugu amboðini at arbeiða við. Eitt av hesum amboðum er ein lóg, sum gevur atgongd til innlit í almenna fyrisiting. Ti má og skal lógin koma. Og her mugu allir flokkar vísa ein positivan vilja, eisini núverandi samgonguflokkar. Tað vil í hvussu so er vera skeivt av teimum at kveistra uppskotið av borðinum, bara tí tað er ein andstøduflokkur, sum hevur lagt tað fram. Tað er ósakligt. At so er oftani - uttan mun til hvør situr í samgongu - tað mugu vit tíanverri sanna. SO er spurningurin, hvgjar møguleikar ein tilik lóg gevur okkum. Hyggja vit i lógaruppskotið síggja vit, at nógv undantøk eru. Rætturin til at fáa upplýsingar umfatar ikki eitt nú varpið var. Øssur við tekniskum fylgi bergtók alt og øll: vit hugdu og lurtaðu, einki mátti fara afturvið borðin- Blaðfólk Høgni Djurhuus Randi Jacobsen Térfinn Smith Prent: Utgevari P/F Sosialurin Uppseting. P/f Sosialurin P/t Pressan 1981 fråsagnir frå fundum millum landsstyrismenn og skjøl, gjørd til hesar fundir, brævaskifti millum somu um lógir, innanhysis arbeiðstilfar, brævaskifti millum bý/bygdarráð og deildir og nevndir teirra osfr. Heldur ikki umfatar lógin starvssetanir. HYGGJA vit so at hesum lógaruppskotinum og teimum lógum, sum eru galdandi í okkara granna- londum, sum hava alment innlit, so fevnir lógin fyri ein stóran part um at fáa innlit í mál, sum viðvíkja tær sjålvum, tvs. at umsøkjarar og klagarar i einum måli, sum almenna fyrisitingin vidger, kunnu fåa allar upplysingar um hetta mål. TEY mongu undantøkini seta ti avmarkingar fyri, hvat almenningurin kann fåa at vita. Her kemur so eisini tagnarskyldan hjå alment settum sum ein avmarking. Hetta er so eisini eitt mål, sum ymsar meiningar eru um. M.a. hevur Tingakrossur fríggjadagin eina oddagrein, har blaðstjórin m.a. skrivar, citat: ”.. har umsitingaryvirstætturin loyvir sær at seta grundleggjandi mannarættindi til viks, við m.a. at fjala sínar syndir aftanfyri tagnarskyldina". Vónandi verður eisini hesin spurningurin um- røddur, tá uppskotið um alment innlit kemur til viðgerðar í tinginum. TAÐ er vón okkara at vit fáa eitt erligt og sakligt orðaskifti um allar hesar spurningar, tá málið kemur fyri, og kanska var tað eisini eitt gott | Bústaður Argjavegur 26 Telefon: 11820 Postadressa: Postsmoga 76 Argir 110 Tórshavn Teletax 14720 hugskot, um útvarpið lat almenningin fylgja vid hesi vidgerd, sum so mong av okkum i dag halda er umrådandi at fáa nakað itøkiligt gjørt við. MEN tað má heldur ikki koma hartil, at vit gerast órímulig og ósaklig móti teimum mongu, sum hava starv hjá tí almenna. Tíanverri hevur framløga av einum tílíkum máli oftani lyndi til at fara "yvir gevind” soleiðis, at fólk lata sína Onøgd ganga út yvir tey mongu, sum arbeiða í almennu fyri- sitingingi. At eitt tilik mál kemur fram má ikki føra til, at alment sett verða minni vird. Tað málið snýr seg um er at gera okkara samfelagið meira opið. Tað fer at gera, at alment sett - ikki minst fólk í leiðandi størvum - og politikarar í týðandi størvum, fara at kenna stórri ábyrgd. Og tað kann bara vera gott. ØLL eru vit partur av hesum samfelag. Øll skulu vit liva her, og tí mugu vit eisini ganga hvør ødrum á meti. Lóg um innlit í almenna fyrisiting skal ikki fremjast út frå teirri grundgeving, at fólk innan tað almenna í dag fjala og dylja viðurskifti, ikki mugu koma fram. Hon skal fremjast, tí hon er eitt natúrlig ting í okkara samfelag, har vit øll tråa eftir at vera meira opin og erlig. Í hvørt fall krevja vit tað av hinum. jamu Ummælið hesa ferð var ætlað at snúgva seg um sjónvarpinum Og tað er stutt sagt tey tíðx.r n HOFI høvdu líuð uppá se friggjakvøldid i tarnu viku og tyskvøldid við. Mer indasending við lít I ( IðKOMA!l ð Í ir vinkia ” ek tg” tvdn Få rs r m OK H i ar rað 5 lingini all rættiliga góð SvF (Árni G.) visti at siga okkum, at avtøkustjOrarnir á Skála Skipasmiðju mæltu ul politikanning av viðurskiftunum, og sanni liga um ikki >Á synini« ikki snúði seg um Heyga- drang; Tróndur greiddi okkum frá sjónarmiðun- um, sum aðrir enn føroy- ingar hava á hvalaveiðu- rådstevnuni í Århus, og Árni G. hevði eitt viðkom- andi tíðinda-innslag um lækkandi ráðf:skaprísir nar, sum hann fylgdi upp við tveimum sera góðum purningum: hava flaka H h | virkini ra0 fi hægrt av rokningarprisir ) r n g { Á rnt am 4 Sé 1 á r k run? r € ] mr 1 = 1 3iIK 1oOIS SK3 ivi SvF-tíðindini ikki en i Iðsevnið rr yrtir nøvuosevnio ner KOFLN man vera hvørjum greiti. Utvarpið hoyra vit vanliga við einum hálvum oyra, og sjónvarpið síggja vit vanliga við hálvum eyga Er nakað serligt, so lurtað vit væl ella hyggja burt- urúr, men tað er sjáldan. Men í gjårkvøldid, - so sanniliga um vit ikki upplivdu gamlar dagar við døgurdabordid, tá orð ikki mátti mælast, meðan út- um: vit máttu fáa hvert orðið við. Tí sótu vit kúrr og tigandi, uttan tá vit jesaðu um tær øtiligu mis- gerðir, sum vórðu avdúk- aðar, - misgerðir, sum hvør og ein vóru undir- skrivaðar av ábyrgdarpers- Onum Og Øssur gjórdi CInki, KI hann akKæru if fyri nak; im helsi, met X rogD na K í i i A n ii ( VK fe d i i CFrUuicIKI S 184 xi MICNIS ZU SALEN A + h- ' Vur zu zeigen< (Eg hav einki at siga. Bert nakað at vísa), skrivaði týski heim- spekingurin Walther Ben- jamin. Við øðrum orðum: tá tú skalt lýsa veruleikan er ikki neyðugt at gera so nógv burturúr. Hann er nóg áhugaverdur og við- hvert eisini nóg skelkandi sum er. Men sjálvandi: veruleiki avdúkar ikki seg sjálvan uttan eina hjálpandi hond y , - (og serliga ikki i føri sum hesum), og hetta var høv- uðsleikluturin hjá Øssi. Hvussu nógvir tíggjutals- tímar av rannsóknararb- eiði liggja aftanfyri send- ing sum hesa, tað veit bert hann sjálvur. Tøkk til SvF-leiðsluna fyri, at hann hevur fingið hevi til at fara undir tað. Finnbogi Christiansen, ur við texniskum fylgi gjórdi frålika, avdúkandi sending sum bestlti skipið, segði, at hann hevði onga skyld. Helgi Fossadal segði, at Fossbankin hevði verið uppií í sambandi við Heygadrang og at Foss- bankin ikki hevði verið uppii í sambandi við Heygadrang, og at hann hevði onga skyld. Svart/- hvítt-sjónvarp havi eg fyri tíðina, men tað skal vera um Heygadrangs-málið merkiligt, var tað einasta grundin til, at tungurnar á Helga Fossadal og Finn- boga Christiansen véru svartar. Ti i eftirfylgjandi brotum var lagt fram - stig fyri stig - at alt hevur verid garvilt i øllum hesum projeku. Figgjarskipanin Framhald å sidu 7 | } í |