leygardagur 10. februar 1990síða 2

— tíðindablaðið Postadressa: Postsmoga 76 110 Tórshavn 147 20 Abyrgdarbladstjori Jan Miller Fyritaksstjóri Kristjan Dahi Ljósmyndar: Kalmar Lindenskov Blaðfóik Høgni Djurhuus Tórfinn Smitt Utgevari Pt Sosialurin Uppseting P/t Sosialurin Pif Pressan 1981 Bústaður. Argjavegur 26 Argir 11820 Tetetax Prent: Teiefon hesum landi, tá er tað heilt burturvið, útflutning. Tær fáa ongan tjans. Her Steðgar alt upp!!! SOSIALURIN fær mangt eitt toyggið frá samgongumonnum í hesum døgum. Vit verða lagdir undir at mála alt so svart so svart. Tað kundi næstan sæð út sum, at tað er Sosialurin, ið er atvoldin til trupulleikarnar í samfelagnum, taka vit tað fyri fult, sum samgongupolitikarar varta upp við í teirra poliusku målgøgnum. EIN skuldi trúð, at tit høvdu annað at takast við, annað at vísa á í politiska arbeiði tykkara, enn bara at skylda uppá hini. Tykkara "góða mamma tað var ikki eg-politikkur" er tykkum til litlan sóma. Heldur áttu tit at tora at ukid á tykkum ábyrgdina av ti politikki, sum tit vitturliga hava sett út í kortið. TAÐ er ikki bara okkara blað, sum skrivar um tær sera óhepnu og óhugnaligu fylgjur, sum tykkara skerjingar- og uppbremsingar politikkur hevur við sær. Hetta síggja tit eisini svart uppá hvítt í hinum bløðunum, og út hoyra og síggja hetta í útvarpi og sjónvarpi. Stødan i sam- felagnum er veruliga álvarslig. Og so ber ikk: til bara at keglast um, hver nú hevur skyldina. Hana hava poliukarar úr øllum flokkum, sum hava myndað landsstýrið øll tey mongu seinastu árini. Eisini javnadarpolitikarar. Men tað eru eisini viðurskifu aðrastaðni, sum hava ávirkan á, hvussu gongst her heima. Fyri bara at nevna nakað, so eru tað lágir fiskaprísir og minkandi kvotur Hvat prísunum viðvíkur so er tað skeiv adressa at skylda uppá politikararnar, tá eigur at verða hugt nærri at, hvussu okkara fiskivinna verður rikin og stýrd og hvussu vit selja okkara fisk. AT tað skal sparast, har hetta er gjørligt, og ikki minst, har tað frammanundan hevur verið oyslað og søplad við pengunum, tað eru uttan iva flest øll samd um. Men við einum at steðga øllum samfelagshjólunum, soleiðis at alt steðgar upp í samfelagnum, tað kunnu vit á ongan hátt góðtaka. VAR skil í monnum, so løgdu teir ein langtidarpolitikk. Bara hetta at skula spara ein stóran part av játtanini til okkara neilsuverk burt eftir eini løtu er óðamannaverk. OG bara at skerja fyri síðani at koyra pengarnar í eina alt ov óproduktiva og órationellu vinnu er eins stórt óðamannaverk. Eisini her áttu tit at hugt nærri at, hvussu vit fáa eitt gott og sunt vinnulív, heldur enn bara at koyra í tí gamla. Tit eru inkonse- kventir út um alt mark. Hvar er rættvísi, hvat er skil og logikkur, tá út ødrumegin krevja av almennum stovnum, at teir skulu rationalisera og spara, og tit hinumegin lata alt ganga í tí nógv stuðlaðu "privatu" vinnuni! OG tá okkara løgmaður aftur og aftur pástendur, at einki arbeiðsloysi er í Ummælið sum h tí øll vita, at hetta er ikki so. Alt fleiri fólk missa arbeiði fyri hvgnn dag sum gongur. Tað er ov bíligt bara at siga, at hesi fólk kunnu fáa sær okkurt annað arbeiði. Gera tey ikki tað, so er tað tí, at tey ikki tíma, og tá er tað teirra egna skyld. Soleiðis hugsar og talar okkara løgmaður - og tað í ramasta álvara. ÁLVARATOS! Kann ein løgmaður loyva sær slíkt! Er tað ikki uppgáva hansara at fylgja við, hvat bylgist í fólki - í samfelagnum - og reka ein politik, sum hevur stødi í hesum veruleika! Í blaðnum í dag vísir ein av okkara ungu ídnaðarmonnum á, at tað fer at enda galið fyrr ella seinni, um hildið verður fram við at stegda øllum virksemi í hesum landi. Hann spyr, hvaðani vit skulu fáa pengar at gjalda okkara skuld í útlondum við, um vit taka alt arbeiði úr hondunum á fólki! HANN heldur støduna vera sera vandamikla. Vit kunnu fara eitt stig longur og siga, at okkara núverandi landsstýri er ein hóttan móti okkum øllum her búgva. Tað hóttir eitt og alt. Tekur arbeiði frá fólki, tekur arbeiðshugin frá fólki. Var nakar dugur í ti, so SÓu vit, at nýggjar royndir vórðu stuðlaðar, royndir at fáa í gongd nýggjar framleiðslur. Men hvussu bera teir seg at. Jú teir hava bremsað so nógv, at tað ikki ein gang fæst fígging til skilagóðar verkætlanir. Nettup ætlanir, sum skulu skapa arbeiði og gkja okkara má vera okkurt ravruskandi galið. NÚ vil onkur siga, at hesir okkara stýrandi menn fara nokk at taka annað skinn um bak, nú teir síggja, hvønn veg tað ber. Hertil er at siga, ai tað, sum hendir, er ikki ein tilvildarligur politikkur. At steðga gllum virksemi, at skerja allar almennar veitingar, sum vit øll fáa ágóðan av, tað er ein ávísur politikkur. Tað er politikkurin hjá flokkum sum sambandinum og fólkalfokkinum. Teir vilja ikki standa aftanfyri hvørki Thatcher ella Schlúter. Eyðkenni fyri teirra og politikkin hjá okkara stýri er nevniliga, at skerja ístaðin fyri at framleiða seg burtur úr eini kreppu. Tað er henda politik vit ikki eiga at góðtaka. LATIÐ okkum framleiða okkum burtur úr trupulleikunum og ikki bara yppa gksl og skerja og aftur skerja. Okkum tørvar nyhugsan. Vit hava brúk fyri fólki, sum síggja longur fram, bæði hvat sparingum og nyiløgum og nýroyndum viðvíkur - og ikki bara velja at fara um garðin, har hann er lægstur. Løgmaður og fólk hansara mugu taka annað skinn um bak - ella fara av nesinum. Vit kunnu ikki bara hyggja at, meðan eitt og alt steðgar upp í hesum samfelag- num. So kann vera líka mikið, hvønn politiskan flokk tú hoyrir til. Sum borgari í hesum samfelag mást tú kunna krevja av øllum okkara politikarum, at teir brúka sítt vit og skil. jamii útvarps- og Aðaliundurin 1 sovjetska flokkinum kommunist hevur verið ovast i tid indabreddunum um allan eim Itesar seinastu dag- nar; men eitt undantak var i Degi og Viku tys- kveldið. Har evni av ti blivu fleiri vanliga slag- sum t.d. lodnufiski- brotið i Kovanum á Gilja- APK-málið o.s.fr., umredd, áðrenn spenta stødan í sovjetska komm- unistaflokkinum varð tik- in upp á tungu. Stutt var innslagið um gongdina í Moskva, og demokratiser- ingsútspælið frá Gorba- tjov til seguliga aðal- nevndarfundin, sum vissuliga kann fáa týdn- ing fyri heimssteðuna sum heild. Men í min. og sek. metti SvF innbrotið i Kovanum og so aðal nevndarfundin í Moskva eins — í míni verð ein log- in tíðindaprioritering, ser- liga tá vit kugsa um, at NCSI, SVF og Útvarpið eru ein astu fjølmidlar sum gera nakað við Sein- nevnivert uttanlandstilfarið. asta innslagið í Degi og Viku týskveldið, nevni- liga tíðindini um mongu børnini í sum vóru rakt av herviligu sjúkuni AIDS, tað rakti meint. Kanska í so hart, so tað hevði verið hósk- við ávaring áðrenn Rumenia, andi eini frammanundan, ræðumyndirnar komu á skermin. Neyðars bern, flestu av teimum vóru smittað aftan á blóðyvir- føring v.m. og ólukku dyrini høvdu verið beind burtur av vegnum, so leingi ómennið Ceausesu var við valdið. Hann unti teimum ikki eingang hita og neyðuga rekt á sjúkra- húsunum. Hann bart út noktaði fyri, at sjúkan í heila tikið fanst har í landinum; sjúkan var eitt vesturlendski fyribrigdi, sum ukið varð til. Og tå tað visti seg, at hon fanst har hóast alt, so blivu teir læknar, sum ætlaðu at kunna almenningin um hættisligu steðuna, bein- leiðis hóttir við lívinum, um teir vágaðu sær at gretta nakað um AIDS í Rumenia. Alt hetta kemur nú loksins undan kavi, men hóskaði als ikki tá inn í kommunistisku para- dismyndina, Ceau- sesu royndi at fyrigykla umheiminum av sær og landi sínum og sum partvíst, tíverri, eydnað- ist sera væl, so væl t.d., at Margretha drotning gav honum Elefantordanin av l. stigi. Tá ið vit standa andlit til andlit við slík ómenn- iskjanslig stjórnarveld, so mega vit enn einaferð ásanna beinraknu orð Churchill's: Demokrati, sum styrishåttur, er nak- ad lort — eg kenni bara ongan betri. Tvær radsendingar, av sum teimum frægu, hava verið sendar í SvF seinastu vikuskiftini, nevniliga danska Matador friggja- kvøld og vesturtyska Ber- tini familjan sunnukvøld tvey vælvald kvøld til sovorånar upplagdar familjusendingar sum hes- ar. Hesar sendingar, so ólíkar tær annars eru i innihaldi og vavi, hava hugtikið fjøld av fólki, og hóast hetta er triðja ferð- in, at Matador verður send, so skilji eg væl, at DR hevur funnið fram til, í síggjarakanning, at um- leið 2 mill. danir sótu frammanfyri skerminum, eisini á hesum sinni, með- an Matador var á skránni, tí so framúr er lagt til rættis av Erik Balling og Lisu Nergárd, og sjónleik- ararnir eru av teimum bestu, sum Danmark eig- ur, so úrslitið kundi ikki blíva annað enn gott; ong- in ivi um, at hend sending eisini er fallin í góða jerð í sjónvarps- ummæli Johan Samuelsen skrivar Feroyum. Sendingin slær fast við sjeytummaseymi, at smátjóðirnar hava møguleikan at kappast við altjóða, og tá serliga amerikanska, filmsidnad- in, sum vit verda (yvir) fóðrað vid dag og dagliga, uttan at skammast á nak- ran hátt, tverturímóti. Evnid um Bertini familj- una, sum verður forfylgd av nazistunum, er sjálv- andi vælkent, men í hesi sendingini vidgjørt á eitt sindur annarleiðis hátt, nevniliga hvussu henda familjan av »blandadum« slagi, t.v.s. annar hjunafe- lagin jødi, hin ikki, og børnini ti »bastardar« av 1. stigi, sambært Núrn- bergarlógunum, sum slóð- aðu fyri nazistisku for- fylgingini av jødunum i Tridja Rikinum, roynir at sleppa undan at enda sin- ar dagar i tyningarlegum Hitlers — hetta eydnast fyrst og fremst óferu mammuni at takka fyri. Ein spennandi og sannfer- andi lýsing av viðurskiftu- num hjá jødunum undir Hitlerstýrinum, sum >