fríggjadagur 7. februar 2003síða 10

18 Nr. 26 - 7. februar 2003 Nr. 26 - 7. februar 2003 19 Sambært amerik- anska uttanríkisráð- harranum, Colin Powell, skal eingin vera í iva um, at prógvini, sum hann legði fyri ST-trygdar- ráðið, eru haldgóð, men tey ivingarsomu lótu seg ikki sannføra IRAK-KREPPAN Árni Joensen: Hóast amerikanski uttan- ríkisráðharrin nýtti bæði myndir, avlurtingar og fregnartænastufrágreiðing- ar, tá hann royndi at sann- føra limirnar í ST-trygdar- ráðnum um, at Irak hevur hópoyðingarvápn, tóktist tað ikki sannføra tey lond- ini, sum frammanundan ivaðust í, hvussu gott amer- ikanska grundarlagið fyri einum møguligum álopi var. Russiski uttanríkisráð- harrin, Igor Ivanov, vissaði sín amerikanska starvs- bróður um, at hann hevði lurtað væl eftir tí, sum hes- in hevði sagt. Hann helt, at londini eiga nú at kanna amerikanska próvtilfarið, og meðan tað verður gjørt, skulu kanningarnar hjá vápnaeftirlitsmonnunum halda fram. Frakland ávaraði eisini trygdarráðið ímóti at leypa framav. Dominique Villi- pin, uttanríkisráðharri, við- gekk, at Irak hevur ikki gjørt, sum landinum er álagt, og hann mælti til at tvífalda ella trífalda talið á eftirlitsmonnum, samstun- dis sum flogeftirlitið skal økjast. Kinesiski uttanríkisráð- harrin, Tang Jiaxuan, helt, at so leingi tað er møguligt at loysa kreppuna á friðar- ligan hátt, eiga allir partar at virka fyri tí. Bara tann bretski uttan- ríkisráðharrin, Jack Straw, segði seg hava fult álit á amerikansku prógvunum. Standa Russland, Kina og Frakland við sítt, noyðist USA helst at sleppa vónini um stuðul frá trygdarráðn- um, tí øll trý londini hava sýtingarrætt í ráðnum, men George W. Bush, forseti hevur sagt, at støðan hjá trygdarráðnum verður ikki avgerandi fyri ta avgerð, sum hann fer at taka. Norðurkorea kann fara at leypa á amerikanararnar heldur enn at bíða eftir, at USA fer at leypa á landið, tá kríggið við Irak er av NORÐURKOREA-USA Árni Joensen: Tað sigur ein talsmaður hjá stjórnini í Pyongyang við bretska blaðið The Guar- dian. - USA sigur, at tað skal avgreiða Irak fyrst, og at vit eru næst í røðini. Men vit hava okkara móttiltøk. Tað eru ikki bara amerikanar- arnir, sum kunnu fremja fyribyrgjandi álop, sigur Ri Pyong-gap við blaðið. Ávaringin hjá tals-mann- inum kom, samstundis sum suðurkoreanska tíðinda- stovan Yonhap endurgav tað størsta noðurkoreanska blaðið, Rodong Simmun, fyri at hava havt líknandi ávaringar. - Fremja amerikanarar eitt sokallað fyribyrgjandi álop á okkara friðarligu kjarnorkuverk, fara vit at svara aftur við kríggi, veru- ligum kríggi, skrivaði tað norðurkoreanska blaðið sambært Yonhap. Blaðið vil vera við, at amerikanararnir eru í ferð við at fyrireika eitt álop á tað týdningarmesta norður- koreanska kjarnorkuverkið, Yongbyon, sum sambært norðurkoreansku myndug- leikunum verður nýtt til at útvega landinum ta neyð- ugu elorkuna. Amerikanarar hava av- sannað, at teir ætla at leypa á Norðurkorea. Donald Rumsfeld, verjumálaráð- harri, hevur kortini sagt, at tað kann gerast ein trupul- leiki fyri norðurkoreanar, taka teir sína kjarnorku- verkætlan uppaftur, og um teir fara at útvega sær sjálv- um og øðrum kjarnorku- vápn. Sum væntað vísa irakar amerikanska próvtilfarinum aftur IRAK-KREPPAN Árni Joensen: - Hatta var lygn úr einum enda í annan. Tann beri heilaspuni, og endamálið var ikki annað enn at út- vega USA eina umbering fyri at rættvísgera eitt álop á Irak. Hetta var tann fyrsta al- menna irakska viðmerking- in til røðuna hjá Colin Powell í ST-trygdarráðnum. Amer al-Saadi, sum er ráðgevi hjá Saddam Huss- ein, forseta, segði, at Irak fjalir einki og hevur einki at fjala. Hann helt haraftur- ímóti, at tað, sum Powell legði fram, prógvar, at USA brýtur ta seinastu ST-sam- tyktina um Irak, tí sambært henni skulu øll londini útvega vápnaeftirlitsmonn- unum og altjóða kjarnorku- stovninum alt tað tilfar, sum tey hava um Irak. Tað hevur USA ikki gjørt, segði irakski ráðgevin. Norðurkorea hóttir við kríggi Tann beri heilaspuni Ivi um amerikansku prógvini Saddam Hussein hevur nóg mikið av biologisk- um og kemiskum vápn- um til at beina fyri fólki í hundraðtúsundatali, og fær hann sín vilja, hevur hann skjótt eisini kjarn- orkuvápn. Tað er í hvussu er nið- urstøðan hjá amerik- ansku stjórnini. Sambært teimum amerikansku kanning- unum hevur Irak í hvussu er 8.500 litrar av Anthrax, men tá vápna- eftirlitsmenninir vóru í Irak í nítitárunum, hildu teir, at Irak hevði evni til at gera umleið 25.000 litrar av hesum evnin- um. Harafturat siga amer- ikanarar, at Irak hevur evni til at gera 400 biologiskar bumbur. Sagt verður, at irakar hava útgerð, sum kann gera meiri biologiskt eitur, enn Irak hevði undan Flógvakrígnum. Talan er millum annað um miltbrand, Aflatoxin og Ricin. Harumframt vilja amerikanarar vera við, at Irak hevur stórar goymslur av ymsum bakterium so sum tyfus, kolbrandi, kolera og koppum. Tá talan er um kemisk vápn, siga amerikanarar seg hava prógv fyri, at Irak hevur fleiri slík vápn á goymslu, og at tey vandamestu av hes- um eru sinnopsgass og nervagassið VX. Hildið verður, at Irak hevur einar 550 granatir við sinnopsgassi, og at land- ið hevur útgerð til at gera umleið 500 tons av slíkum vápnum. Oman á hetta kemur so, at síðani kríggið millum Irak og Iran eru umleið 1.000 tons av kemiskum vápn- um horvin í Irak, og irakar hava ikki verið førir fyri at greiða frá, hvat er vorðið av teim- um. Amerikanarar halda ikki, at Irak hevur kjarn- orkuvápn, men at lítið restar í, til tann fyrsta irakska kjarnorkubumb- an er veruleiki. Irak hev- ur tann neyðuga kunn- leikan og tøknina til at gera kjarnorkuvápn, men landinum tørvar út- gerð til at ríka uran. Sambært USA hevur Irak fleiri ferðir roynt at fáa fatur á hesari út- gerðini. Sambært ST-samtykt- um hevur Irak ikki loyvi at hava rakettir, sum bera longri enn 150 kilo- metrar, men amerik- anarar siga, at irakar hava einar tólv rakettir, sum bera millum 650 og 900 kilometrar. Haraft- urat hava teir eina verk- ætlan, sum umfatar rak- ettir, ið kunnu flúgva meiri enn 1.000 kilo- metrar, og teir eru eisini í ferð við at gera eina aðra rakett, sum fer at røkka 1.200 kilometrar. At enda vil USA vera við, at irakar hava roynt at ment eitt lítið ómann- að flogfar, sum kann flyta bæði kemisk og biologisk vápn. Vápnini hjá Saddam So tættir standa teir á koreanska markinum. Fremst á myndini ein amerikanskur og ein suðurkoreanskur hermaður, aftanfyri ein norðurkoreanskur hermaður. Nú hóttir Norðurkorea við kríggi Colin Powell hevur verið roknaður sum dúgvan millum heykarnar í amerik- ansku stjórnini, men við sínum stóra sjálvsáliti og nærlagni hevur hann víst, at stundum er tað dúgvan, sum vinnur ÁRNI JOENSEN: Heykur ella dúgva? Higar- til hevur Colin Powell, uttanríkisráðharri verið roknaður sum dúgvan í stjórnini hjá George W. Bush, forseta, har heykarn- ir sita tættir. Hann er mað- urin, sum amerikanarar seta sítt álit á, tá tað ræður um at sannføra umheimin um, at tað er neyðugt at fara í kríggj við Saddam Hussein eina ferð afturat. Krígsmaðurin Powell er fyrrverandi generalur við fýra stjørnum á økslini, hann hevur verið trygdar- politiskur ráðgevi, og tey eru mong, sum halda, at hann hevði kunnað verið forsetavalevni, hevði hann havt hug til tess. Undir Flógvakrígnum fyri tólv árum síðani var tann fremsti ráðgevin hjá táver- andi George Bush, forseta. Árini síðani hevur hann ofta verið frammi alment, men neyvan nakrantíð hava so mong eygleitt hann, sum tá hann fyrradagin royndi at sannføra altjóða samfelagið um, at Saddam Hussein fjalir eina rúgvu av ólóglig- um vápnum. Tað sást, at hann hevði fyrireikað seg væl, og hann var nærlagdur sum altíð. Uppgávan var eisini stór. Hann skuldi sannføra hinar limirnar í trygdarráðnum og altjóða samfelagið um, at Saddam Hussein er fullur av lygn, og at amerikanska stjórnar- umsitingin hevur prógv fyri, at so er. Vinnur í seinna enda Colin Powell er tann føddi hermaðurin, og ábyrgdar- kensla og loyalitetur eru hansara eyðkenni, siga tey, sum kenna hann. Tað er alment kent, at hann stundum hevur havt tað strævið, síðani hann tók við uttanríkisráðharrastarv- inum. Millum embætis- menninar í uttanríkisráðn- um er hann nógv avhildin, men hann hevur havt mangan dystin við politikk- in hjá Hvítu Húsunum, verjumálaráðnum og ikki minst Dick Cheney, vara- forseta. Fleiri ferðir tapti hann í fyrsta umfari, men nakrar mánaðir seinni vísti tað kortini, at tað var hann, sum hevði havt rætt. Ella sum ein av embætismonn- um hansara í uttanríkis- ráðnum segði herfyri: - Vit vinna meiri, enn vit tapa, men tað er bara so leingi at bíða eftir sigrin- um. Powell verður sagdur at vera ein maður, sum hevur álit á sær sjálvum, og tá hann tók orðið í trygdar- ráðnum mikudagin, mundi hann eisini kenna seg vísan í, at tað, sum hann hevði at siga, fór at ávirka tey, sum lurtaðu og hugdu. Hann var sannførdur um, at myndirn- ar, sum hann vísti, søgdu sannleikan, og at ljóðbond- ini, sum hann spældi, søgdu eisini sannleikan. Men hann visti eisini, at uppgávan var alt annað enn løtt. Í trygdarráðnum er ivi um amerikanska próvtilfar- ið, í Kongressini er somu- leiðis ivi um álopsætlanina hjá forsetanum, og fjøl- miðlarnir - heldur ikki teir amerikansku - hava svølgt tað, sum er lagt á borðið. Stórt álit Tað er sagt, at Colin Powell er sera nærlagdur og um- hugsin, og at hann kannar allar upplýsingar, eisini ta minstu, áðrenn hann kunn- ar almenningin. Hetta skal fregnartænastan CIA hava sannað meiri enn einaferð, síðani hann tók við. Eitt er altjóða samfelag- ið, eitt annað er tað amerik- anska samfelagið, og tá tað snýr seg um tað seinna, leggur Colin Powell stóran dent á at varðveita sítt trú- virði. At tað hevur eydnast tí gamla nærlagda her- manninum at varðveita sítt trúvirði sást í einari mein- ingakanning, sum varð gjørd fyrr í vikuni. Har svaraðu 63 prosent av teim- um spurdu amerikanarun- um, at tey hava størri álit á uttanríkisráðharranum enn á forsetanum. Bara 24 prosent søgdu tað øvugta. Nærlagdur gamal krígsmaður C M Y K 19 18