leygardagur 31. mars 1990síða 16

útvarps- og sjónvarpsummæli Ólavur W. Høgnesen skrivar "Nyt pappir, - ikki gummi!" Lenin sáli var eina ferð spurdur, hvat hann helt um sex áðrenn hjúnarlag- ið. Tað helt hann lítið um. "Eg drekki heldur ikki av einum glasi, sum ein annar hevur drukkið av”, skal hann hava svarað. Mikukveldið var ein sending í útvarpinum um AIDS. Helgi Jacobsen hevði eina kanning mill- um ung fyri, sum snúði seg um teirra vitan og 'hugburð' um AIDS. I útvarpsstovuni hevði hann gestir: Rólant í Skorini og Harry Davidsen, sum báð- ir eru í arbeiðsbólkinum, sum hevur gjørt kann- ingina, Pál Weihe, lækni, sum hevur verið ráðgevi, Kim Hartzner, lækni, sum hevur gjørt vart við seg í AIDS-orðaskiftinum, og so tvær gentur úr einum 9. flokki. Kanningin skuldi vera grundarlag undir nýggjum frálærutilfari um AIDS í fólkaskúlanum. AIDS fært tú ikki av drekka av glasi, onnur hava drukkið av (ella veit eg ov lítið um AIDS?). Kortini kann søgan við vatn-glasinum brúkast, tí eingin ivi var um hug- burðin hjá teimum navn- nevndu (Harry kanska undantikin): tú mást ikki hava meira enn ein ella eina, og helst skulu tit ikki gera hitt fyrrenn tit eru gift, tí vita skulu tit, at hit er eingin trygd fyri, at tú ikki fært AIDS. Tá gummi ikki kann verja ímóti AIDS, hvussu kunnu Ról- ant, Pál og Hartzner so rokna við, at eitt pappír frá presu ella fúta kann gera tað? Harry Davidsen nevndi - skilliga stoltur av orð- mgini - at nú skuldi ikki longur tosast um vanda bólkar, men heldur um vandaatburð. Við ðrum orðum: smittan ferðast nú eisini millum hetero- seksuel, og ti skulu øll kenna vandan og gera av hvussu tey vilja liva vid honum. So må hvør gera upp vid seg sjålvan Ikki AIDS mest K [ at sov best krevk komand g ikki fara song saman fyrrenn nega- tiv váttan fyriliggur triggj- ar månadar aftanå, at tit hava mett hvørjum gðr- um. Og hetta hevur einki við formligt hjúnarband at gera, og tí er tað meira enn framligt at koma við hesum sjónarmiðnum, og tað átti Helgi havt gjørt vart við. Eisini átti hann at spurt, um ikki arbeiðsbólkurin við hesum ikki leggur upp til moralskan panikk og eina kynsliga ny-puritan- ismu, sum setir okkum fleiri år aftur i tidina. Helgi átti eisini at spurt: Var tað ikki rætt av ar- beiðsbólkinum eisini at skjóta upp, at allar gentur í framhaldsdeildini iåa hítir í skúlanum; at dreing- irnir fara á skeið í hitu- keypt; og at páparnir fara á skeið og læra at tosa við børnini um tað, sum upp- tekur tey. Og tað skuldi hann spurt - ikki ti at eg haldi tað - men ti tað hevði verið ein rímilig journalistisk avbjóðing til arbeiðsbólkin. "Síggja við eygum frá ødrum", yrkti Rasmus Effersøe, og hetta er eisini ein væl kendur vansi i journalistikki. Journalist- urin og tey, sum skulu vera við í sendingini, tosa saman árenn sendingina, og so kann journalisturin verða so upptikin av problematikkinum hjá teimum, at hann gloymir at síggja evnr frá øðrum vinkli. Kanska gloymdi hann tað ikki, - kanska var tað eitt val, at lata ar- beiðsbólkin sleppa at føra síni sjónarmið fram, nú frálærutilfarið er sent út. Um so er, kom hann sera væl frá tí og send- ingin var væl úr hondum greidd: vit fingu góða hylling á hvat kanningin var komin til, hvat bólkurin menti (Rólant skifti kortini merkiliga ofta ímillum "vit" og Viðvíkjandi um hevði verið 'Tt at vita, um rturin av tirri itanint Var Klaksvík, sum hevur verið í Ethiopiu nakrar ferðir sum trúðboði. Tað er hugaligt at hoyra frá fólki, sum búgva aðrastaðni enn í Havn. Sendingin var tarditionel: hvussu byrjaði tað, hvat gert tú har úti o.s.fr. Og tað er í lagi. Einar tvær ferðir kom eitt svar rangt ella óvæntað, og her kundi okkurt spennandi komið burturúr. T.d. spurdi Bergur, um tað ikki var trupult at venja seg til so fremmand við- urskifti. "Nei", svaraði Doris, "tað er nógv trupl- ari at venja seg við viður- skiftini i Føroyum, tá man kemur aftur". Tað ljóðaði spennandi, og eg var spentur eftir at hoyra meira um tað. Men straks tók Bergur yvir og for- kláraði mær, hví Doris hevði tað soleiðis... So var tað "Kjørbreyt”. Sendingin eydnaðist væl, ti verumir vóru sum heild væl upplagdir og góvu okkum upplivilsi av, at familjan Føroyar var til hugnaløtu saman vid teimum i Havnar Bio. Eg hevdi varhugan av, at Ivan ikki visti, hvagar leidin gekk og hvat hann skuldi svara uppá; var tað so? Í so fall: gott hugskot. Annars tóktist Tróndur ikki serliga væl upplagdur, tá hann spurdi aftaná í sjónvarpsstovuni. Hatta við frímerkjasavn- aranum var væl observ- erað, og tekniskt einfalt og væl gjørt, tá maðurin greiddi frá sjálvum óhapp- inum. Rullupylsu-innslagið var einki ov langt, og hug- skotið var gott: ein detalja, sum verður tikin í ramasta álvara, er komisk. Serliga tá hon verður tikin í ram- asta álvara, - eitt nú av vinnulívinum og á heilsu- frødisligu: eitt undihald- andi dómi um, hvussu við- urskifti okkara verða meira og meira reguleraði av forskriftum. Innslagið um Koltur var óhóskandi í hesi sending, ið hvussu er í hasum álv- arssama líki. Í spurnar- kappingini kann sangurin væl fáa meira pláss. Og lat okkum so fáa cira poltuska satiru Olavur W. Høgnesen Jóannes Jakobsen hevur gott umdemi sum fót- bóltsleikari, men hvat er hann verdur sum tóna- smiður og sangari? Fyri átta degum síð- ani vóru vit í Sjónleikar- húsinum og lýddu á, tá hann og fleiri aðrir tón- leikarar = presenteradu nýggja bandid/fløguna „Hvat Bagir-. Karmurin Eg havi altíð hildið at Sjónleikarhúsið er ein frálíkur karmur um van- ligar konsertir, har enda- málið ikki er at >skora< so nógvar »monetir« sum gjørligt, men heldur at fylla salin, so tad sosiala grndarlagið fyri at fáa eitt væleydnað kveld er til staðar. Hetta kveld Jóannes Jakobsen & co. vóru á palli í leikhúsinum, var alt til staðar, sum skuldi til eina slíka konsert, undantikið ljóðanleggið, sum ikki er tað besta í landinum. Ljóðanleggið er sjálvandi ein týdning- armikil partur av einum slíkum tiltaki, men tað var nú heldur ikki so vánaligt, at tað darvaði góða hýrinum, fólk vóru í, tá tey komu. Men trup- ult var at fáa djúpu tón- arnar reinar. Pliimm í Bólkurin »Plimm« broytir tíðum navn. Onkuntíð eru teir bara Plumm, aðrar tíðir »Føstufressar« ella »backing band« hjá Johnny Logar og hesa ferð høvdu teir onki heiti, men tað vóru teir, ið leiktu undir hjá Jóannesi Jakobsen Jakobsen Jóannes verður á fakmáli nevnd- ur >Typiskur Kveldlot- sangari«. Í hesum liggur onki negativt, men mein- ast við, at hann er vanur at framfera eldri tónleik og annars einfaldan dansitónleik. Hetta merkist týðuliga á hon- um enn. Til tilrættisleggingina av nýggja verkinum hjá sær hevur Jóannes hjálp frá tveimum garvaðum monnum. Herluf Seren- sen og Finnur Hansen hava manga plátu aftan fyri seg og hava teir eis- ini kýtt seg fyri at fáa „Hvat Bagir« fjøl- broytta. Fleiri av utsetingun- um seta stor krøv til Jóannes og tað merktist eisini á konsertini, at hann á fleiri logum hevði trupulleikar við at koma nóg sterkt og trygt igjøgnum. Tað var tydu- ligt, at hann ikki tordi væl at ríva seg leysan og siga við seg sjálvan „legg onki í hvat hini siga og rív teg leysan frá øllum pallfordémum«. Sum konsertin leið gjørdist tað lættari hjá Jóannesi. Spenningarnir loysn- adu og sangurin gleid bara heilt væl. Nei, har var onki at skammast yvir og sum ein stórur sangstudul og moralstudul trein ein av okkara bestu songkvinn- um inn å pallin. Arnold, Rógvi, Magn- us, Finnur og Leivur, sum leiktu undir, eru hverja ferð ein trygd fyri fundamentinum. Hvat Bagir? Malan Thomsen var hon, sum við sínum Nr. 41 — 24. mars 1990 nógvu royndum, hjálpti Jóannesi á fetur undir xonsertini. Malan sang væjl hetta kveld. Jóann- es og hon sungu væl saman í einari Bosa- nova-duett, sum tey framferdu tvær ferðir. Á bandinum og fløg- uni syngur Malan Thom- sen leg, sum spenna heilt frá vegguvísu til Latínamerikanskar sangir, og vísir hetta samstundis hvussu væl hon er fyri á sangekin- um. Sjálvt um hon fyri tveimum-trimum árum síðani var væl meira virkin, hevur hon enn einaferð víst hvar hon stendur. Bandið hevur tvær umsetingar, Jóannes hevur gjørt eftir Bjørn Afzelius. Hesar umsetingar dámar mær onki. Kanska er rættast at kalla tær týðingar, sum eru vorðnar fátækari. Í hesum politisku broyt- ingartíðum eru tær held- ur ikki serliga aktuellar. Karl Martin Samuel- sen syngur eitt lag, sum mær dámar væl, men ikki er tað besta lagið og ikki er tað heldur nekur stór avbjóðing til ein góðan sangara sum Karl Martin. Nidurstøda Jóannes Jakobsen megnar væl tey lettu legini, men hevur enn ikki nóg stóra venjing í teimum, sum mugu sig- ast at vera eðrvísi enn hvat hann er vanur at syngja. Men onki er tó vánaligt. Eg meti, at tað er ein góð yrkjaradebut, hann hevur fingið. Summi leg eru bein- rakin og sita væl. Onnur eru meira yndislig og tala meira til hjartað. Okkurt er tó, sum eg ikki vildi tikið við, men sjáldan, fyri ikki at siga ongantíð, er ta so, at alt eydnast eias væl. Stuðulssangararnir eru avbera góðir og bólk- urin, bæði tann á kon- sertini og tann á bandin- um ella fløguni, er nakað av tí besta, vit eiga. Alt hetta, eg havi sagt, meti eg at tit sjálvi skulu meta um, tá tit hoyra út na, sum sanniliga er verd tær krónurnar, hon kostar JMAG i 1 H 3 AGE Eee, Eee. SN