týsdagur 1. mai 1990síða 2

tíðindablaðið Fiskigrunnar og I. mai UM somu tid sum arbeidarafeløg kring alt landið halda 1. maidagin koma tey døpru og skelkandi tidindini um, at fiskastovnarnir á einum av rikastu fiskigrunnum okkara, Føroya Banka, eru við at vera heilt týndir. Sjálvt lívsgrundarlag okkara er farið at rilla av álvara. NÚ hava vit í longri tíð bara hoyrt um, hvussu svart tað sær út, hvussu álvarslig stødan er í landinum, um eina kreppu fyri og aðra eftir. Og nú gongur móti heitari og ljósari tíðum halda mong av okkum helst, at nú kann tað vera nóg mikið við dómadagstosinum og -skrivingini. Okkum tørvar at hoyra okkurt gott og lívsjáttandi GAMANI - men stødan tykist nú at vera so mikið ålvarslig, at tað er rætt at rópa eitt hart og tyduligt varskó. Er stødan veruliga so ålvarssom, sum ein royndur fiskimadur greiðir frá í blaðnum í dag, so er tað púra greitt, at júst henda sannroynd átti at verið tíkin fram í teimum mongu 1. mai- dagsrødunum kring landið í dag. FER sjálvt úlverugrundarlagið hjá okkum øllum og tjóðini Føroyum at rilla av álvara, hvat er tá eftir, hvussu leingi kunnu vit tå búleikast á hesum klettum kunnu vit spyrja! Og hvat høpi er yvirhøvur at tosa um skerjingar og sparingar her og har fyri Abyrgdardladstjor: Jan Múller Fyritaksstjør: Kristjan Dahl Ljósmyndar: Kalmar Lindenskov at bøta um búskaparligu støðu okkara, um vit longu eru við at týna tað vit standa á, nevniliga fiskastovnarnar! TAÐ stendur so púra greitt, at hevur tað nakrantíð verið brúk fyri polit- ikarum til at taka avgerðir og kenna ábyrgd mótvegis tí fólki teir umboða, so er tað nú. Her snýr tað seg ikki um at spara einu milliónina her og at fáa einu milliónina inn aftrat har, men her snýr tað seg um at fyribyrgja, at ikki fiskastovnarnir verða heilt og fullkomiliga týndir. OG hvat kann so gerast fyri at forða ti kann verða spurt. Kanska onkur 1. mairgðari fer at geva okkum upp- skrifuna uppá tað. Hann ella hon kundi td. spurt, hvat gerast kann fyri at bjarga tiskastovnunum, um tað nu veruliga stendur so illa til, sum fleiri av okkara fiskimonnum vilja vera við! Politikararnir hava bara eina loysn , og hon er at spara og skerja og at taka fleiri pengar frá skattaborgaranum. Hesin peningurin skal so m.a. brúkast til at hjálpa einum illa fyrikomnum trolaraflota, soleiðis at hann kann æna víðari. Tað eru tó tey, sum halda, at tað er púra burturvið at taka pengar inn frá Palleba til at koyra í ein trolaraflota, sum er í ferð vid at nidurfiska og oyða okkara grunnar, soleiðis sum gongdin á Føroya Banka er eitt týðuligt tekin um. Hver logikkur er í at halda lív í einum fiskiflota, sum longu hevur trároynt okkara fiskigrunnar k ann verða spurt! Norðurlendska arheiðarargrslan '2 og 1. maidagurin 5 I farnu viku hildu umbod fyri javnadarflokkarnar og Blaðfóik Høgni Djurhuus | Randi Jacobsen | Tórfinn Smith Útgevari: P/f Sosialurin | Uppseting: P/t Sosialurin | Prent Pif Pressan 1981 | 1. MAI skal annars minna okkum å, at vit øll hava javnbj6dis rættindi til at vera partur av vælferdarsamfelagnum. Tad hevur vist seg upp gjøgnum søguna, at atgongdin til hesi sjålvsøgdu rættindi hevur verid so sum so. Tiskil hevur eisini verið neyðugt at stríðast fyri hesum rættindum. Tey koma ikki av sær sjálvum. HÓAST vit nærkast eini nýggjari øld og hóast vit meta okkum upplýst og sera framkomin samfelgg í okkara parti av heiminum, so er greitt, at tað fer altíð at vera neyðugt at gera vart vid og krevja sín rætt javnbjóðis øðrum. Hetta merkir ikki, soleiðis sum miskilt av mongum, at gll menniskju skulu vera líka. Tað merkir heilt einfalt, at umstødurnar at virka í samfelagnum skulu vera líka. Tvs. at vit øll hava rætt til skúla, til arbeiði, ul heilsubót osf. OG hóast tey helst eru mong í tali, ikki minst orsakað av høgravendari propagandu, sum trúgva, at 1. maí er farin í søguna, at brúk er ikki fyri einum 1. maidegi longur, tí nú hava øll tað so gott, so vita vit kortini at tað fer framhaldandi at vera neyðugt at standa saman og verja longu vunnin rættindi og vinna nýggj. Til tess tørvar okkum fakfeløg. MEN tå sjálvt lívsgrundarlagið hjá okkum øllum er farið at rilla av álvara, tá eiga vit øll somul at standa saman og bera tær byrðar hetta nú einaferð fer at kosta. Betur var um vit vóru fyrivarðin heldur enn eftir- 4 Bústaður: Argjavegur 26 Teiefon Postadressa: Postsmoga 76 Argir 110 Tórshavn 11820 Telefax 14720 snarðin. Men hent er hent , og vit mugu royna at bjarga "stumpunum" og koma fyri okkum aftur. Orð kunnu brúkast til nógv. Eisini 1. mai. Latið okkum tó vera realistisk og fyrst og fremst tosa um tey tingini, sum í hesi løtu hava størstan tydning fyri okkum øll. Og sum stødan sær út nú, so eru tað fiskastovnarnir, ið eiga at liggja fremst í okkara huga. BETRI sáttmálar, endurgjald fyri mista prístalsregulering, forðan av okursprofitti í sølu av gerandisvørum osfr. hoyrir eisini heima í |. mairødunum í år. Men latið okkum fyrst og fremst tosa um tilverugrundarlagið, sum eftir øllum at dóma, er farið at rilla av álvara. Og tað er hetta vit øll skulu liva av. Hvat er hent, hvat hendur júst nú og hvat fer at henda í framtíðini. Hetta eru relevantir spurningar at tosa um ein tilikan dag. Men mest týðandi spurningurin er: hv at kunnu vit gera og hvat vilja Vit gera! Komið í dag, í morgin er kanska ov seint var tað onkur, sum einaferð segði. Kanska vit skuldu tikið tey orðini til okkum í hesi tíð! jamú Atli Dam og Hans Jørgensen við á ráðsteynu í Finlandi hjá norðurl- endsku arbeidararørsluni. arbeidararørslurnar í øllum Norðurlondum rådstevnu í Finlandi. Ur Fóroyum vóru Atli Dam, formaður javnaðar- floksins og Hans Jørgensen skrivari í javnaðarflokkinum. Á ráðstevnuni vóru fleiri samtyktir gjórdar eitt nú ein í samband við 1. mai. Hon er soljóðandi: Tað er við eini kenslu av errinskapi, at norður- lendska arbeidararørslan hátíðarheldur í dag 100 ára dagin fyri 1. mai. Norðurlendsku vælferðar- samfeløgini eru tey itøki- ligu úrslitini av virksem- inum hjá norðurlendsku arbeiðararersluni. Hesi úr- slit fingu vit í lag aftan á langt og ofta tógvið stríð. I dag er vælferðarsamfe- lagið ein sjálfylgja fyri ell. Fyri eitt hundrað árum síðani var tað eitt Utopi. Arbeiðararerslan plagar altíð at leggja kósina fyri tey komandi tíggjuárini — ikki bert fyri dagsins aktuella politikk. Tí verð- ur 100 ársdagurin fyri 1 mai ikki einans nýttur til at hyggja aftur til teir nógvu sigrarnar, norður- lendska arbeiðararerslan hevur vunnið, men eisini til at seta okkum nýggj mál. Grundleggjandi boð- skapurin hjá arbeiðara- rørsluni um samsteðu fær ein nýggjan aktualitet við gongdini í Eystur og Mið- Europa. Økta samstarvið í V-Europa við innara marknaðinum og myndan av nýggjari europeiskari fíggjareind, er ein nýggj avbjóðing til arbeiðara- rersluna, ein avbjóðing vit ikki koma uttanum. Tann Framhald á síðu 18