hósdagur 3. mai 1990síða 11

Nr. 64 — 3. maí 1990 tíðindablaðið Síða 11 Fakfeløgini hava vist eina demokratiska og åbyrgdarfulla framferð -yvir fyri teirra egnu limum, landsins styri og øllum samfelagnum segði Hans Pauli Strøm í 1. mai dagsrødu síni tysdagin. mai er altjóða arbeidara- dagurin og lat okkum ti fyrst lita ut um eingjar- rðar. Heimurin allur fer altíð at minnast tað tíðarskeið, ið runnið er, frá síðsta summri til hesa vársins tíð, tá fólksins stríð víða um skolaði afturhalds- og rældómsskipanir burtur, g læt upp nýggjar leiðir, sum áður bert hevdu livað í teim heitastu dreymum. Vit hava sæð myndir, ið hava brent seg fastar í minni okkara, frá stríð- num, ið leikaði á, og frá grípandi sigursløtum — sum nyggjårsveitsluna vid tann rapada murin i ella tå vit aftur Dubcek, hann sum teir i 21 ár høvdu bundið nidur i tøgn og gloymsku, trina tjóðarinnar fremsti maður tá ið vit sóu hann, sum hóast innistongdur í fongsli harðræðisins í eina triðingseld, livdi í fólksins jørtu Berlin Sou aftur fram sum ella 1, á teirra vørrum íblásti teirra stríð, og nú kundi ganga út gjøgn- fongsulsdyrnar og aft- fólksins tænastu Nelson Mandela Henda tíðin hevur lært kkum, at ongin yvir kt, ið noktar fólkinum di millum, frá hatur ullum mótstríði og hótt- | mblan, til } pasta misåliti, vandamál, i samvirkan til frið og felags framburð fyri heimsins fólk. alitisfullar Men hvussu hevur roynst her heima hjá okk- um sjálvum? Harmiligt er at sanna, at fyri fjøldina av fólki í hesum landi hev- ur farna tíðarskeið mest verið líkt eini skaðatíð. Á jøansøku í fjør settist eitt afturhaldsstýri, sum vit aldrin hava sæð makan til, við ræðið í Tinganesi. Og longu eina viku seinni settu teir eitt skammiligt eyðkennismerki á so- nevnda upprættingarpoli- tikk teirra, tá teir við afturvirkandi kraft - løgdu 200 milj. kr. å løn- takarafjøldina at bera, heilt niður í tær minstu inntekurnar. Og aftur seinni legdu stein oman á byrðu. Beint ímóti tí, teir høvdu lovað, beint ímóti tí, teir vóru valdir uppá, løgdust teir sum sannir orðloysingar at skrædla av livikorunum hjá len- takarafjøldini: uttan ávar- ing fingu vit tungar eyka- skattir, tann stuðul, ið var til barnafamiljurnar, var riptur undan okkum, tann sáttmálafesta verjan móti dýrtíð varð strokin, tað sverð, sum fakfeløg hava til ta seinastu verjuna, verkfalsrætturin, skuldi nærum gerast brotsverk við arbeiðsrættinum, týð andi samfelagsstovnar vóru skornir niður við harðari hond, fólkaskúli, heilsurekt, arbeiðseftirlit og almannaverk; arbeið vóru steðgað yvir ei kamb, arbeiðspláss vóru afturlatin og fólk koyrd til hus Nilsamans so ógvisli itgerdir, at tað aldrir kann tikkur« kallast »sparipoli eldur h gangspolitikkur avleiðingarnar i vit øll og ikki er nevåugt at pensla tær ut i fleiri orå Ju, men teir siga at alt hetta er neyðugt. Teir siga enntá at hetta er gott fyri um. Ja, sjálvur fíggj- armálaráðharrin sigur við yvirskrift í Dag- blaðnum: >Vit minka um byrðarnar hjá fólkinum!< Álvaratos, er hetta fyri at gera gjøldur burtur úr okkum, ella er tað bara raplað onkustaðni? Vit vita øll, at stødan i landinum, í okkara bú- skapi og í tí „vinnu, sum skal bera alt samfelag okkara, er púra gallin. At tað hevur verið ein samlað nýtsla og eitt virksemi, sum tað í stóran mun ikki Okk storar! hevur verið veruligt grundarlag fyri í tí til- feingi, sum tað feroyska samfelagið ræður yvir. Vit hava varnast, at hetta mátti bresta onkustaðni. M.a. tí vit hava havt eitt vinnulív, sum fyri at fáa sínar ílegur at bera seg, eftir síni kapitalistisku náttúru hevur vesterað, og aftur in- investerað, við steðugt meira erligum upphæddum, i eitt kapitalapparat i fram- leiðslu-, handils- og tænastuvinnum, sum er heilt vilt í mun til tað fólk, ið her býr, og tað tilfeingi, ið er at troyta. Harafturat ein gongd, tað almenna enntá hevur hildið uppi og sett skorðu eftir skorðu undir Vit eru heilt greið yvir, at neyðugt er at venda hesi gongd, sum vit eisini eru partur í, og at eisini vit sum arbeiðsfólk og len takarar mugu leggja rygg til. Men tað er forkastiligt og tað er tað vit venda okkum byrðar ímóti — at allar verða lagdar á einar herðar, á arbeiðara- og løntakarafjøldina, og har sum tað hjá hverjum einstøkum er minst av at taka, og tað á ein so skila- | n leysar og ótespiligan hátt, heilt út haðar at breyðið verður tikið úr munninum lógvum. Í io mongum heimi er sera beiskligt i dag. Hinvegin vita vit jú øll, at pengafólkið, ið eigur eina hevuðsábyrgd av tí, ið fram er farið, er friðað, hóast tað ríkiliga hevur gjert sær dælt av peninga- streymunum og kann dusa sær i spekulationsge- vinstum, sum ongin kenn- ir støddina å. Er tad 1, ella eru tað 2, ella eru tað 32 milliardir kr., ið ikki koma til skattingar í hesum landi? Tað ekið er eisini friðað. Ella hvussu kann tað bera til, at ell partafe- løg, frá tí størsta til tað minsta, hava eina samlaða skattskylduga innteku, ið er minni enn skattskyld- uga inntekan hjá okkara pensionistum? — Er tað tá so legið, at arbeiðsfólk og lentakarar vilja nokta einsamell at bera allar byrðar? Øll vita vit, hvussu fak- felog okkara hava roynt at svarað aftur uppá tann politikk, ið ikki bara hev- ur verið eitt einsíðugt álop á løntakarafjøldina, men eisini á sjálva fakfelags- rersluna. Vit kenna tey verjukrev, ið fram eru sett, og teir alternativu vegir, ið vístir eru lands- stýrinum á. Sjálv tann ótrúliga tolna og hóvsama fram- ferðin hjá fakfeløgunum framhevjast. ferðir hava tey sett seg saman, tingast um steðuna, havt kann- ingararbeiði í gongd, lodd- að dýpið í teim ymisku fe- løgunum, sær til landsins styri vid åheitan- um, krøvum og uppskot- um samanumtikið vist eina fyrimyndarliga demo- eigur at Otaldar vent kratiska og åbyrgdarfulla framferð yvir fyri teirra egnu limum, landsins stýri og øllum samfelag- num Men framferðin hvussu hevur so hjá stýri ikki verið afturímóti landsins fakfeløgunum og ynskjum teirra? Ja, sum vóru tey onki annað enn ónæriligir ótangar, ið skuldu bukast upp á plás: háðandi demonstratión av yvirmakt, Ein hástór og uttan minstu virðing fyri teim umboðum, sum fjøldin av arbeiðsfólki og løntakar- um hava valt at verja og at Visa umboða okkara áhuga- mál. Av sonnum smáir demokratar! Sum ikki raknaðu við og komu til skil, fyrr enn fakfelogini í síðsta enda settu trumfin á, til reiðar at brúka teirra seinasta og dýrasta vápn. Lat okkum nú eftir hesa harmasegu enda á góðan uppbyggiligan hátt. Nak- að, sum er vert at freast yvir henda 1. mai heima hjá okkum. Longu 7. juli í fjer, tá hetta margháttliga fólka- tjóðbandslandsstýrið enn var blaðungt, og kanska ikki tikið í fullum álvara av ellum, boðaðu fakfelog- ini frá, at hasin arbeiðs- rætturin var ikki teirra Hans Pauli Stróm: -Sjálv tann ótrúliga tolna og hóvsama framferðin hjá fakfeløgunum eigur at framhevjast. Ótaldar ferðir hava tey sett seg saman, tingast um støduna, havt kanningararbeiði í gongd, loddað dýpið í teim ymisku feløgunum, vent sær til landsins stýri við áheitanum, krøvum og uppskotum samanumtikid víst eina fyrimyndarliga demokratiska og åbyrgdarfulla framferð yvir fyri øllum Kanska skuldu lagt afturat, at kostur. tey havt tað fór at verða meiri brúk fyri honum innanhýsis í samgonguni fyri at halda í oyruni á Paula Ellefsen Í tí drúgva samarbeið sum síðani tá hevur verið millum fakfelogir hava storir partar til dagin i dag veri: st upptiknir av me la minni veruligur 1 - r % um i samarbe aldrin ådur ' 3 eitt so umfata ) breitt og so ta beidi millun ymisk faktelø beiðsmanna- og beið kvinnufelegunur mannafeløgum, og t akademikarafeløgini. Tað er veruleikin, og tað broytist stakir ikki av, at ein- undanstekt vóru. Eitt samarbei partar, sum man áður i hevði ábyrgdarfullari og for- pliktandi samvinnu, fingu virðing fyri og álit á hvennannan. Og hóast all- ar trupulleikar sýndu so stóran vilja til at fáa so nógv ymisk feløg til at halda saman og koma til eitt úrslit. Tað eru nógvir megu- leikar í hesum samstarvi, sum enn als ikki troyttir, sum enn hugsað sær í so eru ikki hava havt kjansin at visa sína fjølbroyttu megi. Ti hetta samarbeiði var í hesi fyrstu atløgu eitt verju samarbeiði 1Ver ráð hava til IK a, alopin og trok að eftir hæli av landsins myn leikum | egi s 1p if D £ F 3slo ringar SK DE an við b LVTK pe iðs d iðinum við hesum im liggja storir meg fyri at samarbeiði aganna kann veksa terkt og konstruktix Ti kunnu enda siga, at Kemur samanum, s evur aðal- hugsjónin mai-deg- num: »arbeidsfolk, standið saman«, vunnið sterri s'igur í år enn í langar tíð- ir frammanundan Gott 1. mai. Og takk fyri. Hans Pauli Strem