fríggjadagur 14. februar 2003síða 6

10 Nr. 31 - 14. februar 2003 Nr. 31 - 14. februar 2003 11 Sunnudagin var eitt sera áhugavert tiltak í Norð- urlandahúsinum, har fleiri av teimum rithøv- undum, ið eru innstillaðir til bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, lósu upp úr egnum verkum. Eisini svaraðu teir spurningum frá áhoyrarunum. Hetta er eitt tiltak, sum Norðurlandahúsið og Norrønu feløgini eiga tøkk uppiborna fyri. Í eini tíð, har alt samskifti alt meira fer fram yvir elek- tronisku miðlarnar, er tað sera viðkomandi at fólk hitta rithøvundarnar "live". Tveir føroyingar hava áður fingið bókmenta- virðisløn Norðurlandaráðsins, nevniliga William Heinesen og Rói Patursson. Fleiri av okkara mætastu yrkjarum og rithøvundum hava verið innstillaðir, men ikki fingið prísin, hóast tað mangan hevur verið nær við. Í fjør var yrkjarin Tóroddur Poulsen innstillaður og í ár er tað rit- høvundin Hanus Kamban. Vit her á blaðnum ynskja Hanusi góða eydnu, nú málið um, hvør, ið skal fáa hesa høgt mettu virðisløn, fer inn í sina avgerandi gongd. Tað hevur stóran týdning fyri føroyska mentan, at okkara listafólk fáa viðurkenning uttanlanda. Í fjør fekk Sunnleif Rasmussen Tónlistavirðisløn Norðurlandaráðsins og Jóannes Nielsen fekk dramavirðislønina hjá norðurlendska sjónleika- sambandinum. Slíkar hendingar hava stimbrandi og mennandi týdning fyri ávikavist tónlist og bókmentir og fyri føroyskt mentanarlív sum heild. Eisini føroyskur nútímans tónleikur vekir ans uttanlanda og er hesin tónleikurin í stórari menning. Føroyska myndlistin hevur leingi vakt miklan ans uttanlanda og stendur sterkari og sterkari fyri hvørt ár, sum gongur. Føroyskir sjónleikarar standa seg væl á donskum og øðrum leikpallum, og eru við til at geva útlandinum eina góða mynd av okkara mentanarlívi. Landsins myndugleikar eiga nú av álvara at stuðla mentan og list. Listin er eitt øki, ið ikki kann vera búskaparliga sjálvberandi, og eigur tí at fáa almennan stuðul. Men hinvegin hava mentan og list týdning fyri vinnulív og búskap á sama hátt, sum eitt nú fótbólturin. Hesi øki skapa okkum goodwill uttanlanda og skapa trivna innanlanda, og er hetta ein týðandi orsøk til, at løgting og landsstýri eiga at geva mentanini og listini ans. Tað er tí spenningur um Bók- mentaviðrsløn Norðurlandaráðsins, fellur hon til føroyska evnið, fær tað stóran týdning framyvir. DAGSINS MEINING Sosialurin Spenningur um virðisløn VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Signar P. Heinesen So upplivdu vit tað aftur. Starvsfólk hjá tí almenna fara til arbeiðis við tí í huga, at gera dagsins verk aftur í dag. Eftir bestu sannføring og soleiðis sum lívið og umstøðurnar eina- ferð løgdu tað til rættis. Knappliga eru tey í einum kríggi. Friðarfólk, sum ongantíð kom til hugs at gera eini hønu mein, tíansheldur at gera nøkrum starvsfelaga nakað. Hyggin fólk, sum settu sær fyri, at teirra skuldi ikki liggja eftir og tað skuldi vera við reinum, opnum kortum eftir eini lívsleið, sum fingu ikki kann setast á – menniskja- liga talað. Tí rein í víðastu týdningi eru heldur ikki hesi. Men knappliga eru tey í opnum kríggi. Í almenna kjakinum verður í rættvísis navni »hugt til báðar síður«, tí tveir partar skulu til at kríggjast, sambært fólka- ligum orðafelli. So er ikki. Ein, sum hevur formligu leiðsluna oman fyri annan, er ríkiligt til at skapa krígg. Alt meðan tað fjølgast í tigandi skara. Í krígsstøðu Jóannes Eidesgaard Havnar Arbeiðsmannafelag fekk nýggjan formann fyri stuttum. Hans Joensen varð valdur, og eg vil nýta høvið til at ynskja honum tillukku og góða eydnu við starvin- um. Hetta er vissiliga eitt álitisstarv, og tungur verður eisini arvurin at lyfta eftir tann navnframa Karl Jo- hansen, men við áræði og dirvi skal tað bera til Í einari samrøðu hoyrdi eg nýggja formannin seta fram ynski um, at arbeiðs- mannafeløgini framyvir fór at standa meira saman. Hann hugsaði ivaleyst fyrst og fremst um sáttmálasam- ráðingar. Hetta er sanniliga eitt gott og bjart mál at seta sær, og eg vil eisini skunda mær at ynskja honum og allari arbeiðararrørsluni eydnu við tí. Fyri ikki so nógvum ár- um síðani tók arbeiðs-gev- arasíðan stig til, at vit fingu sokallaða Vinnuhúsið. Eitt á allan hátt skilagott stig. Vinnuhúsið hevur síðani verið ein aktivur partur av samfelagskjakinum. Teir hava dúgliga meldað sína áskoðan út um mangt og hvat. Alt frá einari alt ov stórari almennari umsiting til fløskuhálsar á ansingar- økinum umframt mangt annað. Fyri okkum politikkarar hevur tað verið ein stórur fyrimunur, at vit nú hava eina rødd, sum umboðar arbeiðsgevarasíðuna á ar- beiðsmarknaðinum, antin tú so ert samdur ella ikki. Nú eru tað ikki longur mongu arbeiðsgevarafeløg- ini, sum siga nakað, men nú er tað teirra felags organ Vinnuhúsið, sum úttalar seg. Hetta frøast vit um, men samstundis sakna vit tess meira, at ein og bert ein tilsvarandi rødd eisini er frá løntakarasíðuni. Fjølmiðlarnir taka tíðunt ymiskt frá heimasíðuni hjá Vinnuhúsinum og bera tað fram, men altíð standa hesi sjónarmið so nakin, tí ein rødd frá fakfelagssíðuni ikki samstundis hoyrist. Nú hava vit ofta lyndi til at samanbera okkara viður- skifti við viðurskiftini í øðrum londum. Men taka vit hetta økið, so síggja vit, at í øllum Norðurlondum hava boðskaparnir frá pørt- unum á arbeiðsmarknaðin- um stóran týdning fyri al- menna kjakið. Hvussu ofta hoyra vit ikki endurgivið, at nú hava LO ella DAF sagt hetta ella hatta? Og hvussu ofta síggja vit ikki ymiskar analysur um viðkomandi mál verða kunngjørdar, sum eitt nú LO ella DAF hava framleitt? Og á henda hátt eru partarnir altíð ak- tivir í kjakinum, ja mangan seta teir sjálvir dags- skránna. Vit hava so fingið eina arbeiðsgevararødd Vinnu- húsið, og tað er avgjørt eitt framstig, Men framstigið er ikki fullkomið, fyrr enn vit eisini hava fingið eina føroyska LO-rødd. Eitt hús, har sjónarmiðini hjá tí samlaði føroyski løntak- arasíðuni onkursvegna verða savnað til eitt sjónar- mið. Eg veit fullvæl, at hetta er ikki so lætt sum hjá ar- beiðsgevarunum, men tá tað ber væl til í øðrum londum, so hví ikki eisini her hjá okkum? Arbeiðs- mannafeløgini og arbeiðs- kvinnufeløgini kundu kanska tikið fyrsta stigið. Hetta er ikki sagt sum ein rødd fyri einari saman- legging, tí tað mugu feløg- ini sjálvandi sjálvi finna út av, men hetta verður sagt fyri at skunda undir, at sjónarmiðini á einari og somu síðu verða saman- sjóðaði. Hettta hevði verið til stóran fyrimun fyri al- menna kjakið, og vit høvdu veruliga fingið tvær røddir, sum við vekt høvdu kunnað sett sín dám á orðaskiftið umframt sjálvi at sett dags- skránna. Hetta hevði gjørt boðskapin greiðari. Latið tí ikki Vinnuhúsið framyvir standa so einsa- malt. Vinnuhúsið stendur ov einsamalt Tøkk Øll tykkum, sum gjørdu sítt til, at áttati ára føð- ingardagur mín gjørdist so hugnaligur, takki eg hjartaliga. Takk fyri heilsanir við flaggi, sangi, brøvum, fjarritum og telefonsamrøðum bæði innan- lands og uttanlands, takk fyri blómur og vakrar heilsanir frá mínum fyrrverandi arbeiðsplássi og aðra staðni frá, og takk tit, sum komu inn á gólvið og gjørdu løtuna ógloymandi. Hjartans tøkk øll somul við ynski um Harrans sign- ing yvir tykkum øll. Ditlev Abraham Mikladal Nú er tað staðfest, at Símun V. Arge ikki smæðist fyri at nýta ósannindi og ógrund- aðar pástandir fyri at skapa sum mest øsing um, at hann ikki fekk starvið sum landsantikvarur Magistarafelagið, har Símun er limur, hevur Sím- unar vegna skrivað til landsstýrismannin í menta- málum og kravt, at setanin av landsantikvari verður annullerað. Grundgevingin er bygd á ein fund, sum nevndin í Magistarafelag- num hevði við Símin. Høvuðsniðurstøðan var, at orsakað av, at starvslýs- ingin í føroysku bløðunum ikki samsvaraði við starvs- lýsingina í danska blaðnum Magisterbladet, so hevði Símun V. Arge verið fyri órætti, tí hann ikki kendi til tey krøvini, ið vóru sett umsøkjarunum í tí donsku útgávuni. Nú hevur landsstýris- maðurin í svarinum til Magistarafelagið víst á, at Símun alla tíðina hevur kent til ta donsku útgávuna av lýsingini. Hann fekk hana til kunningar og til ummælis, áðrenn hon varð sett í Magisterbladet. Eg kann leggja afturat, at uttan mun til, um Símin ikki skuldi kent til ta donsku útgávuna av starvs- lýsingini, so hava teir søkt, og fyrireikað seg til set- anarsamrøðurnar á somu fortreytum, og ikki ymiskum, sum Símun vil vera við: Tað er nevniliga so, at umsøkjarin, ið fekk starvið, brúkti ta føroysku útgávuna av starvslýsingini sum grundarlag fyri síni umsókn. Eg havi í telduposti spurt bæði Símun V. Arge og Steffen S. Hansen um hetta, og havi frá Steffen S. Hansen fingið soljóðandi citat úr umsóknini hjá hon- um til landsantikvar: "Landsantikvar på Før- oya Fornminnissavn. Jeg har med stor interesse læst opslaget til ovennævnte stilling i Dimmalætting den 28.9.2002". Frá Símun havi eg í skrivandi stund einki svar fingið, hóast rykt er eftir tí. VIÐMERKINGAR Elin Lindenskov býráðslimur Sum býráðslimur í Tórs- havnar kommunu sendi undirritaða tann 11. mars í 2002 býráðnum uppskot um at gera eina felags framhaldsdeild fyri allars skúlarnar í kommununi. Einki hevur verið at frætt um uppskotið í býráðnum, tó at tað hevur verið við- gjørt í onkrum skúlastýr- um. Tískil havi eg biðið borg- arstjóran um at seta málið á skráan til býráðsfundin komandi hóskvøld. Hetta fyri at fáa kjak um málið í býráðnum, so tað kann fáa eina veruliga politiska við- gerð. Uppskotið var soljóð- andi: »Ásannandi, at skúlarnir í kommununi eru ov trong- ir, loyvi eg mær at skjóta upp, at kanna møguleikan fyri eini felags framhalds- deild fyri skúlarnar í kommununi. Í Tórshavnar kommunu eru 5 barnaskúlar, sum ikki hava framhaldsdeild. Hoy- víkar skúli, Sankta Frans skúli, Kalbaks skúli, Kolla- fjarðar skúli og Adventista- skúlin. Í verandi skúlaári ganga tilsamans 128 næm- ingar í 7. flokki á hesum skúlum. 137 í 6. flokki, og 149 ganga í 5. flokki. Tilsamans 414 næmingar, sum næstu 3 árini, skula skifta skúla. Umframt næmingarnar í barnaskúlunum, eru tilsam- ans 542 næmingar við fimta, sætta og sjeynda flokkunum á Argjum, á Venjingarskúlanum, í Kommunuskúlanum og í Eysturskúlanum. Tilsamans 956 næmingar sum kom- andi 3 árini skulu í fram- haldsdeildina. Sum skúlastýrislimur í Sankta Frans og Kolla- fjarðar skúla, eri eg blivin kunnað um, hesar trupul- leikar, sum næmingar hava av skúlaskiftinum frá 7. til 8. flokk: Næmingarnir, sum flyta skúla, koma í flokk saman við nærmingum, sum hava gingið øll 7 barnaskúla árini á skúlanum. Tey kenna skúlan og tað mentan sum er har, meðan teir nýggju næmingarnir mugu venja seg við broyttu um- støðurnar. Sum í mongum førum er sera trupult fyri einstakar næmingar. Næmingurin fær sjálvdan tær lærugreinar, hann sam- bært fólkaskúlalógini eigur at kunna velja í fram- haldsdeildini. Orsøkin sigst vera, at ov fáir næmingar hava valt lærugreinina. Um vit høvdu ein felags framhaldsskúla í komm- ununi, var trupulleikin við skúlaskiftinum burtur. Tá vóru allir nærmingarnir, sum byrja í 8. flokki nýggir. Øll byrja í nýggjum um- hvørvi. Næmingagrundar- lagið verður størri, soleiðis at møguleikin fyri fleiri vallærugreinum eisini verður størri. Kommunurnar i Sunda- lagnum hava drúgvar royndir við felagsfram- haldsdeild á Felagsskúlan- um á Oyrarbakka. Sam- starvið um felags fram- haldsdeild byrjaði í 1971. Á Felagsskúlanum á Oyrarbakka ganga í ár 118 næmingar. Royndirnar við Felagsskúlanum á Oyrar- bakka eru sera positivar. Sambært næmingatalin- um á teimum 5 barna- skúlunum er grundarlag fyri einum felags fram- haldsskúla, fyri hesar skúlar. Tilsamans ganga 416 børn í 5 - 7 flokki í ár. Vit kunna byrja við eini felags framhaldsdeild fyri teir 5 skúlarnar, sum í dag bert hava barnaskúlaflokk- ar. Tá fáa vit nakrar royndir, sum kunnu brúkast í komandi útbygging av skúlunum í Kommununi. Samstundis, sum vit loysa trupulleikarnar hjá næmingunum við skúla- skiftinum og vallærugrein- unum, verður meira pláss á nøkrum av hinum skúlum. Eg mæli til, at uppskotið um felags framhaldsdeild verður sent skúlastýrunum og skúlaleiðslunum í kommununi til ummælis. Tórshavn, 11.mars 2002.« Vónin við hesum upp- skoti er fyrst og fremst at fáa kjak um málið, nú vit tosa um skúlabyggingar. Nógv verður tosað um broytingar, og nógvar rembingar eru at hoyra. Tí skal vón mín verða, at hetta verður eitt íkast til kjakið um, hvussu vit best skipa framtíðar skúlan í komm- ununi. DANSUR Tíðindaskriv Fyri 12. ferð skipar dansifelagið »Kom og Dansa« fyri grýludansi á Kambsdali. Fyrireikarnir siga, at teir hava roynt at gera til- takið meir fjølbroyt enn vanlig dansitiltøk flest, og hevur nógv forvitnis- ligt verið á skránni hesi árini, nevnast kann móta- show, fleiri dansishow og Føroyskir Chippensdales bert fyri at nevna nøkur. Eisini hevur høllin verið pyntað við ljósper- um og ballónum hvørt ár. Øll árini hevur dans- urin verið í ítróttarhøllini á Kambsdali. Sigast kann, at hetta er vorðin ein verulig traditión, og hava nógv fólk verið til dansin hvørt ár. Mest úr Eysturoynni, men eru nógv eisini komin aðra- staðni frá, og mong av teimum hava nýtt møgu- leikan at lata seg í grýluklæðir. Ein hevur týðuliga sæð, at nógv av teimun hava brúkt nógva tíð at seyma og annars gera sær eina drakt. Fyri at gera tað meira áhugavert og spennandi at gera góð og orginal grýluklæði, hava tað á hvørjum ári verið vinn- ingar til bestu grýluna, og í ár er ætlanin at gera nakað serligt burturúr. Besta grýlan vinnur nem- liga ein uttanlandsferð fyri 2 . Nr. 2 og 3 fáa eisini vinning. Nevnast kann, at grýluklæðini skulu vera heimagjørd fyri at koma upp í part, tá dømast skal. Ikki tí, keypt grýlu- klæðir eru eisini meir enn vælkomin, men tað verður ikki hildið at verið rætt, at ein sum fer inn í ein handil og keypir sær ein drakt, skal vinna yvir einum, sum hevur sitið og hevur nýtt hendur og hugflog og nógva tíð til arbeiðið. Til dansin í ár fara teir vælumtóktu »All That Rain« at spæla, tað er nakað síðani, at teir hava spælt, onkur av teimun hevur veri uttanlands, og so er ein komin uppí bólkin afturat, soleiðis at teir nú eru fýra. Í steðginum verður discotek. Alt hetta stóra tiltakið verur á Kambsdali leyg- arkvøldið 1. mars. 12 ár við grýludansi á Kambsdali BLÓÐGEVARAR Tíðindaskriv Blóðgevarar í Suðuroy í suðuroy skipa tórs- kvøldið 20. februar kl. 20 fyri hugnaløtu og aðal- fundi í hølinum hjá Naddoddi á Tvøroyri. Aðalfundurin verður sambært lógini. Eftir fundin verður hugnaløta við heitum drýli og drekkamunni – Marita Simonsen úr Havn luttekur, sigur Bergur Stórhamar, sum er skrivari hjá Blóðgev- arum í Suðuroy. Hugnaløta og aðal- fundur hjá blóð- gevarum Símin V. Arge er ikki sannførur! Felags framhaldsdeild í Tórshavnar kommunu SINNISBATI Tíðindaskriv Sinnisbati boðar frá, at formaðurin, Svenning av Lofti, hevur farloyvi til 1. apríl í ár. Hesa tíðina røkir næstformaðurin, Margretha Poulsen, formansstarvið. Skrivstovan hjá Sinnis- bata er í MBF húsinum á Íslandsvegi 10 C í Havn og er opin mikudagar kl. 16- 18. Annan mikudag í hvørj- um mánaði er skrivstovan opin 16-18.30 og hevur tlf. 322544. Telduadressa: sinnbati@post.olivant.fo Svenning í farloyvi C M Y K 11 10