hósdagur 17. mai 1990síða 18

Síða 18 tíðindablaðið Gomul heimaráð - nýggj útgáva Nú heilsuverkið skal spara, er vert at ogna sær gomlu føroysku heimaráð- ini Feroya Fróðskaparfelag gevur út aftur »Gomul føroysk heimaråd« eftir R. K. Rasmussen, doktara, í týðing Jóhannesar av Skarði. Bókin er endur prentað sum heilsan frá Feroya Fróðskaparfelag til Fróðskaparsetur Fer- oya á 25 ára degnum 20 1990. Gomul feroysk heimaráð komu út mai sum supplementum til Fróðskaparrit triðja 1959, og bókin hevur verið útseld í Nýggja útgávan ig år sprent bert pe r ein onnur. Hana hev- Bárður Jákupsson teknað. Bókin er 150 síður og fæst í bókabúðu- num fyri 150 kr Heilsubót úr náttúruni Í gomlu føroysku heima- ráðunum hava planturnar stersta týdningin, men K hava eisini leitað sær sugdjorum, fiski, skeljadjórum, meðk g sk 11 Eins »å um hev gv verid isk ið erða €lS- idaráð. Ofta u Tolk ti bøndurnar teir høvdu mestan KUNnileiIKka og mestu upp- ýsing í bygdini. Heilt at okkara degum hevur verið siður í bygdum, sum eru angt a vleið frá lækna. at biðja bónda taka stødu til. um boð skuldu sendast eftir lækna. Aðrir menn fingust eisini við hetta, estur ella sýslumað- evdu me álitið á. Part- á konufólkinum lá to IKK! ettir og nogvum tilfarinum í bókini hava tey greitt frá. Tá tal- an var um at skera, gjørdu menninir tað. Bæði kvinn- ur og menn vóru um tað medicinska<, og sjáh sjúkrarektin fall konu fólkunum í lut. verður m.a. sagt í innganginun Nógv ráðini eru gomul. Ikki fá teirra eftir ellum líkindum kom in higar við fyrs búgv- um landsins, og ta vit aftur í grik Ur ir eru i kunnu ætlast at vera framkomin her i Føroyum, sigur dr. bókini. Rasmussen í Mætasta verkið Flestu heimaráðini skriv- aði R. K. Rasmussen upp tey 32 árini, hann var lækni á Eiði. Sjálvur mundi dr Rasmussen Gomul toroy sk heimaráð sum mætasta verk sítt. Í hann tó mest kendur meta útlondum er fyri lut sín í at avdúka upprun- an at nátasjúkuni, sum gav honum heiðursdokt- araheiti við lærda háskúl an í Keypmannahavn Rasmus Kristen Ras mussen varð borin í heim í Pedholt sunnan fyri Ár- hus. 33 ára gamal var hann í 1920 settur í starv í Eiðis legði stóran d Hann beta læknadømi ent á at heilsuligu umstødurnar Við rattið er tað tu, sum setir erðmarkið! HOVLIGA + millum fólk, og hann skrivaði nógvar týðandi ritgerðir um læknavís- indalig evni. >Sjáldan man eitt læknademi hava verið so kannað og troytt út í æsir sum hansara«, sigur H. D. Joensen, fyrrv. landslækni Dr. Rasmussen hevði miklanáhuga fyri foroysk- ari fólkamentan og sið- segu. Íðin savnaði hann bæði lutir og frásgnir av manna munni. Hann var millum teirra sum stovn- aðu Feroya Fróðskapar- felag. R. K andaðist i mongu Rasmussen 1961. Um ár síni í Feroyum segði hann einaferð: >Ong- íð hevði eg hugsað mær at livid kundi vera so eydnurikt. Mær er tað, sum kom eg higar i fyrra- dagin, so skjótt er tíðin runnin, og so gott havi eg havt tað. Eitt frálíkt fólk at búgva hjå.« ff cq Nr. 73 — 17. mai 1990 Nu Fróðskaparsetur Føroya verður 25 ár, hevur Føroyamåls- deildin nytt høvi til at lata úr hondum sýnis- hefti til orðabók, sum væntandi verður liðug um trý ella fýra ár. Nýggja orðabókin | verður feroysk og bert foroysk. Tað er soleiðis at skilja, at føroysku orðini ikki verða um- sett og lýst á fremm- andum máli, men á móðurmálinum. Ein- málsorðabekur eru sjålvsagdar í eðrum londum, og tá tann fer oyska er komin, verður í minni mun neyðugt at fara í onnur mál at leita ftir lýsingum til fer- oysk orð og orðafelli. | Orðabókin verður | eisini nýggj á annan hátt. Hetta er fyrstu ferð at teldutøkni verð- ur nýtt í feroyskari orðabókagerð. Teldu- deildin á Fróðskapar- setrinum hevur evnað til serligt telduforrit til orðagreinirnar. Rit- stjórnarforritið lættir ikki bert um sjálvt inn- skrivingararbeiðið. Fyrimunurin er, at ný- útgávur verða lættari at endurskoða og dag- fora. Ætlanin er eisini at brúka telduforritið í eðrum orðabókaútgáv- um, m.a. í nýggjari út- gávu av donsku-fer- oysku orðabókini, sum nú verður fyrireikað í samstarvi vid Måls- tovn Fróðskaparfelags og Feroysku mál- nevndina. Komið við ráðum Steðið undir orðabóka- = vikuna. kt 170, 205, ársfjórðingi Navn: hd Bustadur: ——————————-————— [ff - Kannað posthusinum 1 SA 4; 48 | I MM Synishefti til orðahók Ég gerist haldari av 3 Ja | Sosialinum og fái blaðið 5 ferðir um orðasavnið á Feroya- málsdeildini, sum Chr. Matras professari stovnaði og hevði við sær heim, tá ið hann í 1965 kom at starvast á nýstovnaða Fróðskap- arsetrinum. Síðan er savnið rættiliga nógv vaksið við uppskrivað- um orðum úr talaðum máli, orðtiknum bók- um og ritum. Teldu- deildin hevur evnað til annað telduforrit til sjálvt orðasavnið, og byrjað er at leggja tað inn á teldu. Endamálið við at leggja fram sýnishefti til nýggju foroysku orðabókina er at fáa at vita, hvat fólk halda um tað, sum gjørt er, og fyri at fáa ráð og at finningar, sigur rit- stjórnin m.a. í formæli- num. Í sýnisheftinum eru orðagreinirnar Á — at og A — át. Í formæli- num verður gritt frá, hvussu orðabókin verð- ur skipað, og hvussu telduforritið arbeiðir. Í ritstjørnini fyri orðabókina eru Jóhan Hendrik W. Poulsen, Anfinnur Johansen, Jógvan í Lon Jacobsen og Marjun Simonsen jornarforritid hava Petur Heini Justin Ritst Zacharias- sen, 1ussen og Martin Zacharias sen gjørt Bárður Jákupsson teknar og prentumsitingina hev- ur Hestprent. Sýnisheftið, sum kemur út 25 ára dagin hjá Fróðskaparsetri- num sunnudagin 20. mai, er 48 síður og verður at fáa í bóka- búðunum. | arbeiðinum er stóra [I Tíðindablaðnum Haldaragjaldið fyri ársfjórðingin er Haldarar uttanlands gjalda ársfj. Goldið verður ongantíð fyri Á blød enn tey, id eru eftir at koma í einum Hósdagin 17. maí kl. 14.30 Upphav og umhvervi Martin V. Heinesen, jarð- freðingur Einaferð vóru Feroar partur av einum basalthá- slætta, ið fevndi um Norð- uramerika, Grenland, Eu- ropa og Asia. Tíðliga í ter- tiertíðini fyri o.u. 60 mið. árum síðani tók hetta stóra meginlandið at stekka sundur, og sum frá leið gjørdist stødugt breið- ari dýpi millum heims- partarnar. Hetta hevur alt havt sína ávirkan á hav, streym og umhvervi kring Feroyar. Kanningar av m.a. plantuleivdum mill- um basaltfláir í Suðuroy vísa, at veðurlagið tá var heitt og slavið. Sigul- magnað steinslg í basalt- fláunum siga okkum, at Føroyar upprunaliga lógu væl syðri enn nú. Hósdagin 17. mai kl. 15.30 Vedur og vindur Hans Pauli Joensen, adjunktur Í fyrilestrinum verður dentur lagdur á langtíðar mátingar av veðurlagnum i Føroyum. Dansk Meteo- rologisk Institut hevur í meira enn 100 år gjørt vedurmåtingar her á landi. Nakrar av teimum onkrar aftur til 1875. og samandråttir verða gjerdir veða vístar Náttúruvís- indadeildin á hevur í nekur ár við Orkuráðnum Fróðskapar- gjørt vedurmåtingar tiggju hvønn minutt. Frá hesun mátingum verða vist úrslit frá jolaodnini í 1988 RON NOSTATIERIN nndar stig jald, 8 br! #1) Låg Í Í ARK10). AÐ