leygardagur 23. juni 1990síða 18

= - HA mdk AA i KLA OAI Nr. 98 — 23. juni 1990 Embætismenn i Briissel: Vænta Noreg sum -og tá verður stødan hjá Føroyum ein heilt onnur, ti við Noregi sum limi verður EF næstan sjálvbjargið við fiska- vørum, og fer tá ikki at hava sama tørv á at keypa føroyskan fisk Millum embætisfólk í EF ræður lítil ella eingin ivi um, at Noreg fer at sýkja um limaskap um ikki so langa tíð. Hetta var tað, sum fleiri av keldunum Sosialurin tosaði við í Briissel, vóru Føroyar neyvan menning- arhjålp ur EF-grunnum -um vit vóru limir í EF - tí vit eru ov ríkir o lønarlag til tess siga EF-keldur í Briissel -Tað er ógvuliga ivasamt, um eitt land sum Føroyar hevði fingið nakra menn- ingarhjálp (egnsút- viklingspening) frá strukturgrunnunum hjá EF, um Føroyar vóru limir i EF. Hetta sigur ein kelda å EF-høvudsborgini i Briissel. Tad hevur onkuntid ver- 10 frammi i kjakinum i Føroyum, at vóru vit limir í EF, so fóru vit at fáa burtur av teimum stóru peningaupphæddunum, sum eru settar av til menn- ingarhjálp serstakliga í út- jadaraøkjunum í EF. Men so hevdi neyvan verið sambart keldu okk- ara í Briissel. -Tit hava tað hægsta lønarlagid í Europa. Eg tvist í, hvat lond sum Portugal, sum stendur langt langt aftanfyri Før- oyar, hevði sagt til at skula játta menningarhjálp til eitt tað ríkasta landið í Europa sigur keldan, sum samstundis vísir á, at fiskivinna er ikki umfatað av strukturgrunnunum hjá Talan er um tríggjar grunnar, sum kunnu lata beinleiðis tilskot, lán og fakliga hjálp til ymisk endamál. Grunnarnir fevna um menningarhjálp til ávís tilafturskomin útjaðaragki, eitt slag av sosialhjálp og síðani hjálp til landbún- aðin. Tað er tann fríi innari marknaðurin í EF, sum hevur skundað undir Stovnanina av grunnunum. -Tann innari marknað- urin kann ikki standa einsamallur. Vandi er tá fyri, at fólk fara at flyta til tey gkini í EF-londunum, har tað frammanundan er mest at gera. Tað er ikki g endamálið við hesum marknaðinum. Vit mugu ti syrgja fyri, at åvis øki ikki v erða afturútsigld, og her er tað at peningurin úr grunnunum skal koma teimum til góðar sigur kelda okkara í Briissel. Tað eru ngkur lond og gki í EF, har búskaparliga virksemið er minni, og verður einki gjørt fyri at menna og stuðla hesum økjum, er vandi fyri, at tey fara at vera við undirlutan, tá innari mariknaðurin fer at virka. Talan er um tey fátæku umráðini í EF, sum eru partar av Írlandi, Portu- gal,Spania, Italia og Grikkalandi. Hesi lond eina eina bruttotjóðarúr- tóku, sum liggur 75% niðanfyri meðal BNP hjá EF-londunum. Og tað er so heldur ikki so lítið av peningi, sum er settur í hesar grunnar. Í g hava ov høgt 1993 verða teir uppá 100 milliardir krónur tilsam- ans, men við tí, sum lond- ini sjålvi lata, so er saml- ada upphæddin uppå 800 mia. kr. Peningurin fyri komandi try åra skeid er longu byttur út, og ti fer EF at fáa ein stóran trupulleika, nú útlit er til, at Eysturtyskland verdur innlimad i EF sum partur av VEsturtysklandi. Hetta ere so nakad, sum EF fer taka upp til umrødu skjótt. -Høvdu føroyingar søkt um limaskap i EF, so høvdu tit helst kunnað fingid peningur år ti grunninum, sum hevur til endamál at stuðla struk- turbroytingum i einum åvisum øki, tvs. til at leggja um frå eini vinnu- grein til eina adra. Men sum sagt føroyingar høvdu ikki kunnað roknað við at fingið pening til sokalla egnsútvikling, ti á einum máli um: nevniliga at tað bara er ein spurningur um tíð, til Noreg fer at sýkja um limaskap. Men í løtuni er ikki meirluti í norsku stjórnini fyri limaskapi, og tí verður hesin spurningurin neyvan aktuellur fyrr enn til næsta stórtingsval. Formaðurin í norska javnaðarflokkinum Brund- land skal annars hava sagt, at fæst ikki ein avtala millum EFTA og EF, so verða norðmenn noyddir at hugsa um onkra aðra Tað er eingin loyna, at fólk í EF skilja hetta so- leiðis, at Noreg helst fer at søkja um limaskap. Hvussu við Føroyum? Tá er spurningurin, hvat Føroyar gera. Spurning- urin hevur verið frammi í kjakinum í Føroyum av og á, og tað eru tey, sum halda, at fer Noreg uppí, so hava Føroyar einki annað val enn at fylgja eftir. Tað eru so eisini tey loysn. Hon hevur tó ikki = sum halda, at vit longu nú útgreinað, hvat hon eiga at taka sum givið, at meinar við, tá hon sigur Noreg fer uppí EF um ikki 3 aðra loysn. so mong ár, og tí eiga vit 5 longu nú at koma norð- Á Enn er bara eitt av norðu- monnum í forhond. Á rlondunum, Danmark, Sosialurin hevur tosað 3 limur av EF. Å høvuds- borgini hjå EF i Briissel rokna teir vid, at Noreg fer at søkja um limaskap skjótt. Har síggja teir tó helst fyrst Svøriki sum lim. vit forvinna nóg nógv sum er og tí vit bara hava fiski- vinnuna sum vinnu, og slík fær ikki stuðul úr EF- grunnunum. jan við fólk, sum standa ver- andi samráðingum við EF nær og spurt, hvgrja av- leiðingar tað fær fyri Føroyar, um Noreg verður EF-limur. Peter Stub Jórgensen, sum starvast á EF-høvuds- borgini í Brússel. Hann arbeiðir undir Henning Christophersen og tekur sær serliga av struktur- grunnunum