leygardagur 23. juni 1990síða 20

ro UR Síða 20 tíðindablaðið = eru so fegnar um at fáa stór fiskivinnulond sum eitt nú Noreg sum lim Sostatt stendur spur- ningurin um, hvgr fer at søkja um i;maskap i EF í næstum og hvør fer at fáa limaskap heilt opin Tað einasta, sum er vist, er, at EF er sera sinnað at fáa Svøriki og Eysturríki sum nýggjar limir Vilja hava Føroyar uppi Hvat vidvikur Føroyum, so siggja embætismenn i Briisse! iegnir, at vit søkja um limaskap, men bara um hetta er i okkara inter- Teir eru ikki so gladir um, at Danmark er limur i EF og so Føroyar ikki, sum eisini er partur av danska kongarikinum. essu. Dann.ark einki mist vid limaskapi Teir donsku embætis- menninir Sosialurin tosaði við í Briissel halda ikki, at Danmark hevur mist nakað av sínum sereyðkennum ella norðurlendsku mentan við at hava verið limur í EF í skjótt 20 ár ørturimot halda VIL at betradi búskaparligt karmurin Danmark hevur fingið sum EF-limur, hev- -— Føroysk blaðfólk á hóvuðsborgini hjá EF í Brussel. Her eru tey stødd stóra tíðindahólinum, har meira enn 400 journalistar úr øllum heiminum hava sina dagt- igu gongd. Frá vinstru Sonja Klein Aki Bertholdsen og Petur O. Skorðá. ur verið við ul at tryggja Danmark hesi eyðkenni sigur ein danskur embætismaður, sum ikki vil vera navngivin. Hann heldur somuleiðis, at tað fer at bera til at varðveita norðurlendsku eindina og felagsmentanina, eisini um hini norðurlondini gerast limir í EF. Hvat Føroyum viðvík- ur, so halda donsku em- bætismenninir í Briissel, at vit fara ikki at verða gloypt av teimum stóru, soleiðis sum EF-mót- stóðufólk ávara ímóti. Føroyar einki at ræðast -Tit liggja so langt burtur frá meginlandinum, at tað í sær sjálvum er ein verja móti altfevnandi ávirkan uttanífrá, so tit hava einki at ræðast sigur ein em- bætismaður á EF-høvuds- borgini í Brússel. Sama kelda ivast tó stórliga í, um Føroyar kunnu gerast sjålvstødur limur í EF, um so er at landið loysir frá Danmark. -Tað er torført at í- mynda sær, hvussu eitt land við einans 48.000 íbúgvum kann gerast sjålvstødugt limaland. krøv til umsiting o.m.a., men gll lond i Europa hava tó rætt til at gerast limir leggur "ax r Ta setir SIoOr aftrat jan Nr. 98 — 23. juni 1990 EF-embætismenn i Briissel: Uttan ríkisfelagsskapin vóru tit nógv verri fyri AT Føroyar kunnu útflyta vørur til EF-landið Danmark uttan nakran toll yvirhøvur má sigast at vera ein politiskur gestus frá EF, tí sum partur av danska ríkinum hava Fóroyar eitt serligt samband til EF siga keldur á høvudsborgini hjá EF í Brússel, sum eisini vísa á, at ætlanin er, at Føroyar skulu sleppa at varðveita fyrimunirnar við núverandi handilsskipan og eitt sindur aftrat. -Tá Danmark fór uppí EF gloymdu vit, at Føroyar høvdu handilsavtalur við Danmark og hini EF-lond- ini, avtalur, sum føroying- ar hava kunnað livað bæði gott og feitt uppá. Hetta orsøkin til, at EF ynskti at samráðast við Føroyar heilt av nýggjum um toll- avtalurnar. Hetta sigur ein kelda í EF. Hon vísir víðari á, at tær avtalu, sum Føroyar hava havt síðani 1974 við fleiri ymisk EF-lond eru als ikki í samsvar við ta tollharmonisering, sum EF-lond hava lagt seg eftir at fremja. -Hetta kundu vit als ikki liva við sigur embætis- maðurin í EF víðari og heittu tí á bæði landsstýrið og ríkismyndugleikarnar um at fáa nýggjar sam- ráðingar. Gestus -At vit hava loyvt hesum må sigast at vera ein politiskur gestus frá EF- síðu mótvegis Føroyum, sum patur av danska ríkinum sigur embætis- maðurin víðari. Nú ynskir EF so, at allar verur til EF-lond skulu koma inn undir somu treytir og ikki soleiðis, at tær til Onglands hava 0- toll, til Týskalands 8% toll osfr. -Hetta gera vit tó ikki, ti vit vilja minka um at- gongdina hjá føroyingum ul tann fría marknaðin, vit vilja bara fáa broytt hest viðurskifti, og tað kann ma gerast vid at bruka ver- andi handilsavtalur sum grundarlag sigur EF-em- bætismaðurin. Ríkisfelagsskapurin stóran týdning Keldurnar vilja annars vera við, at ríkisfelags- skapurin við Danmark kemur Føroyum til stóra & nyttu, tå tad verdur sam- rådst um eina frihandils- avtalu. Onnur lond, sum samrådast vid EF, og sum ikki eru limir, fåa als ikki hesar sømdir verður sagt og verður m.a. víst til støduna hjá íslandi. Her sigur EF, at skal eitt land sum Ísland hava fulla atgongd til innara markn- aðin, so má tað eisini lata okkurt afturfyri og her verður helst hugsað um fiskirættindi. Betri skipan -Vit vilja garantera føroy- ingum núverandi handils- mynstur og eitt sindur aftrat, men tað er so eisini eitt mark fyri, hvussu langt vit kunnu fara sigur keldan, sum vísir á, at góðskingarídnaðurin í EF er ikki fegin um gkta kapping frá londum sum Føroyum, sum hann metir sum 3. land. Víðari verður sagt, at vilja Føroyar vera uttanf- yri EF, so mugu føroy- ingar eisini rokna við at vera mettir sum uppá gott og ilt. -Men sum tit síggja, so hava tit longu nú fingið nógv betri sømdir enn onnur 3. lond í so máta ” 3. land Henrik Schmiegelow er dani og hevur verid i Briissel i 6 år, har hann serliga hevur tikið sær av spurningum, sum viðvíkj- andi fiskiavtalum við Før- oyar og Grønland. Hann er eisini við í EF- neyndini, sum samráðist vid Føroyar. og visir m.a til avgerdina hjá Ministaráðnum at víkja frá kravinum um atgongd til resursir afturfyri tollfrælsi. Og her stendur tað. Samráðingarnar um eina fríhandilsavtalu hava verið í Keypmannhavn hesa vikuna og skuldu enda í gjár. jan