hósdagur 5. juli 1990síða 9

Nr. 195 — 5. Juli 1990 mr AI OO 070 + skrivar m.a.: Á —-1|- Viðhvert hevur ein varhugan av, at langt síðani slóknaðar sólir verma fólk- ini, sum búgva á Tvøroyri. Við Morten- sens slektini reis kapitalistiska sólin yvir Trongisvágsfjerð. Allar sluppir- nar. Fiskastykkini. Handlarnir hjá teimum. Øl! maktin, sum hetta gav teimum yvir tilveruni hjá fólki. Í dag er hon ikki til meira. Tær seinastu strálur- nar síggjast í peruni í kølidiskinum hjá Niels Juul Mortensen. — Il Vid javnadarrørsluni kom ein onnur sól niðan á himmalin. Onkur hevur navn- givid hana Fyiking. Onnur meina at Ar- bejdernes Trawiforening er meira hósk andi. Men at navnið P.M. Dam óloysi- liga er vovið inn í hennara geislar, tað eru tey flestu samd um — il! - Men heldur ikki P.M. Dam er til longur. Og hóast hann doyði í 1968, er tað ein spurningur um sosialistiska hugsjónin nakrantíð er gróðursett i Feroyum. Skulu vit gera hansara deyðsbúgv upp, verður tað neyðugt at fara langt út um karmarnar á sjálvari javnaðarrersluni. Heilt út á tann breiða vegin, har flokk- urin byrjaði at snáva. Millum riddara- krossarnar, skandalurnar, kraddini og nevndarsessirnar. Við diskin har parla- mentarisman hevur sína uppboðsselu, har kunngjørdi flokkurin, at feroyingar tjóðskaparliga eru eitt óálítandi fólk. Við javnadarrørsluni kom ein onnur sól niðan á himmalin Kolnadar sólir Í sjónarmiðinum í dag nýtir Jóanes Nielsen støduna á Tvgroyri sum dómi um, hvussu Føroyar ikki bara búskaparliga, men eisini hugsjónarliga eru falnar. Hann Fiskurin sum kemur upp á land á Tvøroyri, fer órórdur av aftur landinum. Tað, sum kundi givið fólkinum dagligt breyð, verður við handakraft stúvað inn í konte — IV — Og rætt skal vera rætt. Higartil hava vit heldur ikki fingið eitt samfelag upp á fetur. Í mesta lagi eitt uppkók av hjá- landi og undirlutakenslum. Pínufullar royndir, sum ongantíð litu á styrkina í egnum veingjum. Um sunnudagarnar pyntað við eini skón av gudiligheit. Gerandisdagarnar úti á havinum ella slítast uppi á landi. Í hvussu so er tey flestu. Hini albógvaðu seg fram til løtu- vinningin. Brúktu yvirskotið til eina luksustilveru, sum stinkar langan veg av forfalli —V— At javnaðarrerslan klovnadi av stríð- num, sum stóðst millum Dánjal av Rana og Sverra Midjord, tað er ein stór misskiljing. Rerslan, sum teir báðir eru partar av, hevur langt síðani fest sínar súgvikoppar fastar i bjølgin á P/F Før- oyum. Um ein eitur Karl Vilhem Weihe ella Pauli Ellefsen. Jåkup Lindenskov ella kanska Signar Hansen, tað er full- komiliga líka feitt. Teir eru allir av somu svindlara rasu. Tað, sum fór fram var eitt vanligt maktskifti. Omaná ein- um dunga av trotabúgvum situr í dag tann stóri strembarin við teimum av- markaðu gávunum. — VI — Øll maktmenniskju hava hovormar i sínum garði. Um morgnarnar krúpa teir út millum rimarnar. Slóðin aftaná teim- um greinar seg út um allan býin. Sleisk- spekulantar finna eyduna un ii" hennara geislum MG SES ynaramyrkrið. Utlendsku spekulantarnir eru líkasælir. Teir eru komnir higar fyri at tjena pengar. Millum kólnaðu sólirnar á Tvøroyri funnu teir lukkuna. ir, eitt sindur fittir og óreinir, soleiðis amast teir at fólki. Hovormar kunnu eisini bíta. Men sum oftast eru teir »angnir av sær. Hava lætt til tårini tá eini tvey, trý gles eru komin upp í hevd- ið. Ein ævig ring samvitska sæst í teirra eygum. Vidhvørt spyr man seg sjálvan, hví gud yvirhevur skapti teir. Eg meini so við. Uttan hovormarnar høvdu teir ymiskju danjaranarnir slett ikki verið til VII Teir stevutu droymararnir fara aldrin at gjørdi Tvøroyri til sína høvudsborg Hatrid dukar djúpt niðri i blédkørun- um. Andin i bøkini hjå Aksel Morten- sen luktar meira av rættargongd enn av søguligum klårleika. Roykurin av forn- minnissavni og kelnaðari sól hongur yvir gomlu tekjunum niðri við keiina. Og síðani útlendsku spekulantarnir fingu flakavirkið serverað á einum fati, er skaðafrein torfør at fjala. Allarhelst sóu teir alt sandast niður. Og tað er ikki óhugsandi, at teirra loynda hevnd gerst veruleiki. ma javnaðarrersluni, at hon — VIII — Man kann spyrja um Tvøroyri er tad einasta plássið i Føroyum, sum vermir seg vid kólnaðum sólum. Svarið er nei. Bendurnir í nógvum bygdum í Sand- oynni, sum atkveddu fyri Jóannes Patursson tann tíð tað var, hesir menn og teirra avkom stuðla framvegis tí yvir Tvøroyri. Men í dag er henda sól kólnað - og útlendskir flokki, sum stjól húðaskógvarnar frá bóndanum, tá hann doyði. Tað finnast nógv onnur demi. Og ein týskari, sum kallaðist Ernst Bloch, hevur sjósett ein heilan flota av tonkum um árinið sum kólnaðar sólir hava á fólk. — IX — Fylgjurnar av einum komandi figgjar- ligum skrædli i Føroyum verða somikið ógvusligar, at ongin rættiliga dugir at ímynda sær steðuna. Heldur ikki henn- ara hátign, tá hon dyngdi feroyskt vinnulív undir í riddarakrossum. Somu menn, sum í eðrum londum hevdu verð ið hongdir upp í hver sín pela, stóðu smílandi meðan hon handaði teimu: eina lítla eskju í part. Nú hon er farin a aftur landinum, og vinnulivsmenn hav: hongt snobbklæðini inn aftur í gardu ropurnar, bíða sakferararnir eftir ti næsta trotabúgvinum. Fyri hvert svínabundið skip, økist krystallið í teirra keldu stovum. SX — Meginparturin av fiskinum, sum kemur upp á land á Tveroyri, fer órerdur út aftur av landinum. Ísaðu hevdini hyggja spyrjandi upp úr kessunum. Tað, sum kundi givið fólkinum dagligt breyð, verður við handakraft stúvað inn í konteynaramyrkrið. Útlendsku spekulantarnir eru líkasælir. Teir eru komnir higar fyri at tjena pengar. Mill- um kó!naðu sólirnar á Tvøroyri funnu teir lukkuna. Hvert kilo av kongafiski gevur teimum 2,88 krónur úr ráfiska- grunninum. Tað, sum merkir arbeiðs- loysi fyri okkum, merkir perluportur og gullgetur fyri teir. 20. eld er farin undir endaspurtin. Fer- oyar standa til at fara undir hamaran. Higartil hevur ongin skipað politisk andsteða givið seg til kennar. Við stuð- t:li fr ir 1 thar på 147 án:al uli frá Ingeborg Vinther, svínar Dánjal Aron far rr når. ø i TI