hósdagur 16. august 1990síða 11

Nr. 123 — 16. august 1990 Hetta eru spurningar, sum vit mugu viðgera nú. Tað er greitt at tann norður- lendska og tann euro- peiska arbeiðarargrslan mugu standa saman og gera eitt stórt og gott arbeiði. Eisini fakfelags- rørslan má blíva meira realistisk og viðganga, at Europa gongur ein veg og tað er hesum vegi vit mugu ganga eftir. Vit mugu til at taka upp nógvar dystir á fremm- andari grund. Inez Uusman heldur, at vit eiga eisini at gera okkum greitt onnur vanda- mál. -Vit eru øll so ameri- kaniserað og coka-kola- serað, at tað er uppá tíðina at venda hesi gongdini bakið og heldur stíla fram móti einum felags Europa, har vit heldur verða ávirkað av ymsari euro- peiskari mentan. Vit eiga heldur at verja um ment- unarumráðini í Europa og læra av hvørjum ødrum. Gunvor Ngarambe: - Vit tosa so nógv um okkara ættarlið. Tað er komandi ættarlið vit í dag tilrætta- leggja fyri. Tey ungu ru ødrvisi enn vit, tey eru meira opin og fara at gera meia brúk av at rovna nakað nýtt, ja brúka 2itt felags Europa í stórri run enn vit gera í dag. Tær tríggjar halda eisini, at føroyingar eiga at viðgera EF-spurningin og Europamálið í stórri mun. -Eg skilji, at EF- spurningurin er eitt eymt mål í Føroyum. Men har- fyri kunnu tit ikki lata eyguni aftur fyri ti, sum i dag hendir i Europa sigur Aase Morin úr Noregi og heldur fram: -Tå eg kom til Føroya nú um dagarnar hugsaði eg, hvussu eitt so lítið oyggjaland langt úti í Atlantshavinum skal klára seg cinsamalt um somu tíð, sum restin av Europa kvinnurnar kunnu gera í einum felags Europa. -Ansa vit ikki eftir, verða tað vit kvinnur, sum gerast taparar. Tí mugu vit gera eitt gott politiskt arbeiði. Eg twúgvi eisini vit kunnu brúka okkara royndir at åvirka gongdina i restini av Europa sigur hon og heldur fram 1 vid soli laritetinum vid aðrar kvinnur í Europa hevur alstóran tydning, og tað leggja vit norskar kvinnur síóran dent á. Vit mugu hava ein solidaritetspolitik mótvegis hvørjum øðrum í einum framtíðar Europa. Men tað eru eisini nógvir ivaspurningar í samband við EF- limaskapi og eitt felags Europa. Aase Morin vísir á fría flutningin av arbeiðsmegi og kapitali. Her kemur spurningurin um tey multinationalu felggini inn, hvør skal avgera framtíðar vinnulívsstruk- turin, hvussu tað verður við arbeiðsumhvgrvinum og so såttamålaskipanum! stendur saman. Tit skulu til at hava sera sera góðar avtalur fyri ikki at detta niður ímillum. -Tað er sum um at føroyingar einaferð hava tikið eina avgerð og so bara lata til standa. Eingin torir rættiliga at taka tjóðskaparliga spurningin upp til viðgerðar. Men eg haldi tit áttu at gjørt tað eins og norðmenn nú helst fara at gera sigur Aase Morin, sum vísir á, at tað í Noregi í dag er meiriluti fyri EF-limaskapi. -Eg haldi tað er sera umráðandi fyri javnaðar- flokkarnar í Norður- londum, at teir eru við til at avgera gongdina í Europa í framtíðini, og fyri at tað kann lata seg gera, so mugu vit uppí EF sigur Gunvor Ngarambe úr Svøriki at enda i samrøduni. jan Landssjúkrahúsið: Medisinsk deild fyri høgginum Orsakað av lønar- og prishækkanum skal landssjúkrahúsið spara tríggjar miljónir. Sjúkrahúsleiðslan skjytur upp, at helvtin av E 3 verður stongd Síða 11 - Tad er ikki ætlan lands- styrisins at spara enn meira enn meiri innan sjúkrahúsverkið, segði løgmadur m.a. í ólavsókurgðuni. Í hesum fíggjarárið eru 207 miljónir settar av til landssjúkrahúsið. Í upp- skotinum fyri fíggjarlóg- ina fyri 1991 er játtanin óbroytt: 207 miljónir. 12 seingjarpláss og 10 størv Men lønarhækkanir og prishækkanir fara vænt- andi vid reidiliga trimum miljónum; við ødrum orðum: triggjar miljónir skulu sparast burtur. Sjúkrahúsleiðslan (sjúkra- hússtjórin, fyristødu- kvinnan og læknastjórin) hevur skotið upp, at tey 12 medisinsku seingjar- plássinni á E 3 verða tikin av. Hetta svarar ul 10 starvsfólk (tvær miljónir). 3. miljónin ikki funnin Hvar skerjast skal, fyri at finna tridu miljónina var évist í gjár. Klokkan 13.00 skuldi leiðslan hava fund við sjúkrahússtýrið um skerjingaruppskotið, men tað eydnaðist ikki at fáa nakað at vita frá fund- inum, áðrenn blaðið fór til prentingar. Eingin avgerð tikin - So leingi fundurin ikki er liðugur, er einki at bera víðari segði Líggjas Joen- sen, formaður í sjúkrahús- stýrinum klokkan gott trý.. - Er nøkur avgerð tikin viðvíkjandi E 3? - Nei, tað er eingin av- gerð tikin á fundinum enn, heldur ikki viðvíkj- andi E 3, svaraði stýrisfor- maðurin Sjúkrasystrar mótmæla Deildarsjukrasvstrarnar á medisinsku deildunum hava orðað ciii skriv, sum skuldi handa stýrinum við fundarbyrjan. Í skriv- inum verður mótmælt, at skerjingarnar so at siga bara raka sjúkargktina - MEGI ówh Framhald av síðu 1 var »nei« — og ein av teimum skuldi tá hava sagt: >Nú eru føroyingar vorðnir spinnandi erir — teir ætla sær at fiska flug- ur (marflugur) í Gren- landi!« 20 år ella meira eru runnin siani tå — men onkur teirra situr åframt og stjórnar Buskaparråd- num! Hesaferð snýr tað seg ikki um „nei til flug- ur«, men um »nei til fodur«. Ein »ørur« maður er komin til at hann kann framleiða alifóður umborð á einum trolara so hetta verður umleið 30% bílig- ari enn tað vinnan má rinda í dag. Týdningurin av hesum kann kanska best lýsast við at upplýsa at um alivinnan á sjónum hevði í fjør uppá uml. 20 mill. kr. í staðin fyri verið ein vinningur uppá 10 mill. kr. ella meira. Tað einasta hesin »øri« maður hevur biðið lands- stýrið um, er loyvi at vinda eitt føroyskt flagg uppá stongina á einum nýggjum trolara og at kunna troyta svartkjafta- stovnin. Hann hevur ikki biðið um studning ella veðhald og slettis ikki um nakra »barnagentu« hvørki ur Buskaparråd- num, landsstyrinum ella Fiskasøluni til at leggja sær lag å, hvussu hann skal fåa endarnar at møt- ast. Hann hevur bidid um at fåa loyvi at innflyta eitt tól — eitt amboð — sum hann metur vil gera hann (og fleiri við honum) føran fyri at kunna standa ímóti teimum nógv broytiligu marknaðarprísunum á ali- fiski. Framleiðsluamboðin eit- ur — »svartkjaftatrolari«. Tað eitur ikki nytslulutur »Volvo de Lux«, »Merced- es 220« ella »Graslikisvøll- ur PVC«, sum Buskapar- rådid eydsæd einki hevur ímóti at vit hópinnflyta. Neyðars land! Útflutningsbannið og fleingjanin frá Kent Kirk Danski fiskimálaráðharr- in Kent Kirk gevur í Dimmalætting týsdagin landsstýrinum eina fleing- ju fyri bannið ímóti Hera Hjelm at selja laks á upp- boði í Danmark. Fleingj- anin átti sjálvandi at verið adresserað til Fiskaselu- na, tí skilligt er, at uttan áhaldandi trýst frá hesum almáttuga stovni, so varð bannið ikki framt. Øll skilja vónandi í dag, hvussu beinleiðis láturligt og landsskaðiligt bannið er. Týdningarmest er tó, um vit nú hava lært at Fiskasølukrøvini langt frá altid eru lika eftirfarandi. Toskurin vid Flemmich Cap, Svalbardsrækjurnar og Svartkjafta- stovnurin Flest øllum føroyingum er tað i dag púra greitt, at tað vóru vit sjálvir, sum boðaðu frá, at vit vildu so ógvuliga fegin vera fittir og geva frá okkum rætt- indini at fiska tosk í al- tjóðasjógvi við Flemmich Cap. Avleiðingarnar av hesum eru millum annað, at vit í dag mugu nærum geva burtur bestu línu- skip okkara: Gáshólmur, Klettur, Vestfart og kanska nú eisini Miðving- ur. Vit eru sum kunnugt eisini einasta tjóðin sum hevur givið eftir trýsti- num frá norðmonnum um skerda rækjuveiðu við Svalbard. Meguliga hin stersti fiskistovnur í Norður At- lantshavinum: Svart- kjaftastovnurin skal nú býtast millum tey lond í troyta henda stovnin, og sjálvandi verður býtið framt í mun til hvat hesi lond hava bygt til at kunna fiska hetta stóra tilfeingið. Men eisini her hava vit »svarad«, at vit lítlan og ongan áhuga hava av hesum stovni. Fremstu svartkjaftaskip- ini: Andrias í Hvanna- sundi, Polarfarið, Håborg, Heygadrangur, Gullfinn- ur og Tróndur í Getu eru longu farin ella um at fara at landinum. Vit vóru so nær, so nær við at eydnast, men fingu so po- litiska búkilsku og keyptu graslíkisvellir, Gomlu Rætt, Borgirnar á Hálsi og næstan tunnilin til Vágoynna og flogvellin á Glivursnesi í staðin fyri. Er einki so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt Vit læna pening uttan- landa fyri at sekkja fiski- skipini, m.a. tí vit úteftir vilja vera so fittir so fittir og fiska sum minst. Fiski- freðingarnir greiða okkum frá — uppá kilo — hvussu nógvur fiskur (ella rættari sagt: Hvussu lítið av fiski), ið svimur í havinum av teimum ymisku fiska- sløgunum. Aðrir serfreð- ingar kunnu uppá oyra fortelja okkum, hvat vit skulu gera við hesar fáu fiskamurtar, fyri at fáa sum mest burtur úr. Eing- in trýr nøkrum, men eing- in torur heldur at mukka. Imeðan søkkja vit stød- ugt fleiri skip og selja tey, id enn eru nytilig av landi- num. Og fyri at spara uppá almennu útreiðslur- nar, dopa vit tey sinnis- brekaðu. Hví ikki leggja niður Fiskivinnustovuna eisini? — Vit høvdu tá spart hóp- in av milliónum. Eitt stórt >KORTANEI< málað á hurðini til Fiskivinnu- stovuna hevði skjótt gjert somu nyttu. Bersegin? — gráti! Nei, eg Tormóður Dahl sið í sostalinum GÓLVTÆNASTAN Fríska Ger gamla gólvið gott. Maskinvask og viðgerð Upp og niður vask við sparisk'; Tf. 19890